Buitenlandse e-commerce pikt 5,5 miljard euro Belgische omzet in

Met 10 procent van de panden is de winkelleegstand in ons land dubbel zo hoog als in 2009. ©tim dirven

De verkoop in Belgische winkels valt terug terwijl de retail in onze buurlanden wel goed draait. De boosdoener? De Belg shopt steeds meer - online - in het buitenland.

Honderd miljard euro. Zoveel spenderen u en ik elk jaar aan voeding, huishoudelektro, interieurinrichting, kleding... Maar een steeds kleiner deel van dat monsterbedrag laten we in Belgische handelszaken achter. Ongeveer 8 miljard euro (8%) ging in 2017 naar buitenlandse winkels. De grensaankopen zijn een bekend, maar stabiel fenomeen: al jaren rijden Belgen de grens over om voor ongeveer 2,5 miljard euro te gaan shoppen.

Comeos, de sectorfederatie van de retail (online en fysieke winkels), luidt de alarmbel. In vijf jaar tijd is de omzet van wat de Belgen bij buitenlandse webshops kopen vertienvoudigd, van een half miljard naar 5,5 miljard euro. De Belgische vestigingen van Brico, Delhaize, Vandenborre, H&M, Zara en Torfs verliezen steeds meer omzet aan Coolblue, Bol.com, Amazon en zelfs Alibaba, of aan de webshops van grote retailmerken die vanuit het buitenland leveren. De bijbehorende jobs verhuizen ook naar het buitenland. 5,5 miljard euro minder omzet komt, schat Comeos, overeen met 30.000 gederfde jobs.

Crisisjaar 2008

Het fenomeen doet de Belgische retailers pijn. Vorig jaar lag de verkoop van Belgische winkelketens - gecorrigeerd voor de inflatie - lager dan in het crisisjaar 2008, terwijl de koopkracht van de Belgen er net 1,5 procent op vooruit is gegaan. Tegelijk stijgen de omzetten van buitenlandse retailers, fysiek en online, in Frankrijk, Duitsland en Nederland wél, mede door de betere conjunctuur.

8%
Ongeveer 8 miljard euro (8%) van de winkeluitgaven van de Belgen ging in 2017 naar buitenlandse winkels.

De modesector deelt het meest in de klappen. Daar ging de omzet in het tweede kwartaal van dit jaar met 7,4 procent achteruit, na -5,2 procent in het eerste kwartaal. Zalando mag door zijn lage prijzen en hoge logistieke kosten dan al verlies lijden, zoals vorig week bleek, het raakt de Belgische kleding- en schoenenverkopers midscheeps. En net als bij de consumentenelektronica zien we bij kleding een deflatie, een daling van de prijzen. ‘Dat komt omdat je in de mode met de hele wereld concurreert. Sommige consumenten kopen tegenwoordig zelfs kleding op Alibaba’, zegt Dominique Michel, de CEO van Comeos. Bovendien is mode, na reizen, met 10 tot 14 procent sowieso de grootste online sector.

Zelfs waar je het minder verwacht, in de voeding, krijgen supermarkten het hard te verduren. Michel: ‘Daar zien we een gemengd beeld. Ze verkopen minder omdat consumenten - gelukkig maar - minder verspillen, maar ook omdat meer mensen buitenshuis eten. Dat merken we ook aan de stijging van de omzetten van de restaurantketens en de school- en bedrijfscateraars. Maar ook de Hello Fresh’en van deze wereld pikken een deel van de koek in. En die leveren vanuit Duitsland.’ Maar voorzichtigheid is geboden. Hooguit 1,5 procent van de voeding wordt vandaag online besteld.

Druk op prijzen

De belangrijkste reden van de terugvallende omzetten is volgens Comeos dat buitenlandse webshops en marktplaatsen veel lagere prijzen hanteren dan hun Belgische concurrenten. ‘Vooral in elektro en kleding vinden we grote verschillen terug’, zegt Michel. ‘Dat veroorzaakt een nooit gezien druk op de prijzen. Een koffieapparaat dat voor 240 euro in de Belgische rekken ligt, kost bij een Chinese aanbieder op Amazon 200 euro. Is het toeval dat dat net samenvalt met het btw-bedrag? Veel online handelaars, zeker degene die op marktplaatsen buiten Europa zitten (Amazon, Alibaba), rekenen geen btw aan, waardoor hun prijzen minstens een vijfde lager liggen.’

Veel Nederlandse retailers hebben jaren geleden al .be-adressen opgekocht. Achter veel Belgische webshops zitten Nederlanders.
Gino Van Ossel
Professor Vlerick Business School

Volgens Gino Van Ossel, professor retailmarketing aan de Vlerick Business School, heeft België geen enkel groot algemeen online merk, zoals Bol.com of Coolblue. ‘Collishop van Colruyt had dat kunnen worden, maar zij hebben besloten niet aan huis te leveren.’

De druk op de prijzen maakt dat ook de marges nog dunner worden dan ze al waren. De nettomarge in de Belgische retail is in tien jaar tijd gedaald van 3 naar 1,3 procent. Steeds meer ketens leggen het bijltje erbij neer of moeten winkels sluiten. Met 10 procent van de panden is de winkelleegstand dubbel zo hoog als in 2009. ‘Onze sector heeft zich te traag aangepast. Wist je dat veel Nederlandse online retailers jaren geleden al .be-adressen opgekocht hebben. Achter veel Belgische webshops zitten Nederlandse bedrijven’, zegt Van Ossel.

Als oplossing vraagt Comeos een soepelere wetgeving en meer begrip bij de vakbonden voor nieuwe initiatieven. ‘Een supermarkt heeft vier jaar met de vakbonden onderhandeld om met maaltijdboxen te starten’, getuigt Comeos-topman Michel. ‘Het is niet gelukt: werknemers die rekken vullen, mogen geen dozen vullen. Een andere keten die gewoon maar een halfuurtje vroeger wilde openen, heeft daar twee jaar voor onderhandeld. Dat is toch niet meer van deze tijd. Het is erg om te zeggen, maar verandering en innovatie kan in onze sector bijna alleen na een pijnlijke herstructurering.’

©MEDIAFIN

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content