Advertentie
analyse

Supersnelle fietskoeriers bedreigen supermarkten

©AFP

Boodschappen bestellen en ze 10 minuten later al aan huis krijgen? Dankzij koerierbedrijven als Gorillas is het ook in België mogelijk. ‘Flitsbezorgers’ zullen de supermarktsector op zijn kop zetten, geloven investeerders. Ze pompen miljarden in de start-ups.

‘Oui monsieur? Je suis là!’ Welgeteld 7 minuten nadat we via de boodschappenapp Gorillas een doos rijst hebben besteld, zien we hoe Ahmet* ons met de gsm in de hand en een grote zak op de rug tegemoetfietst. Een maand is de Brusselse twintiger in dienst van de Berlijnse start-up. Die levert in twaalf grote steden in Europa boodschappen aan huis binnen 10 minuten. De Duitsers proberen ook Antwerpen en drie Brusselse gemeenten te veroveren, mede dankzij Ahmet. ‘Mensen bij wie ik aanbel, reageren aangenaam en verbaasd omdat ze hun boodschappen écht binnen tien minuten aan de deur krijgen’, zegt Ahmet. Hij is wat buiten adem. ‘Of ik hard moet werken? Het is vooral ’s avonds druk, als mensen thuiskomen van het werk. Maar het is best doenbaar, dankzij mijn elektrische fiets. Ik haal zelfs op heuvels 25 kilometer per uur.’

Mensen bij wie ik aanbel, reageren aangenaam en verbaasd omdat ik hun boodschappen écht binnen 10 minuten lever.
Ahmet*
Koerier bij Gorillas

Zoals Ahmet rijden in Europa duizenden koeriers rond. In ons land is er voorlopig alleen Gorillas, maar elders maken onder andere Getir, Flink en Gopuff furore.

De flitsbezorgers gaan de supermarktsector op zijn kop zetten, geloven grote investeringsfondsen als SoftBank en Silver Lake. Ze investeren miljarden in de start-ups (zie inzet). Het fonds BlackStone staat volgens de geruchtenmolen op het punt mee te doen aan een kapitaalverhoging van 1 miljard dollar, die Gopuff een prijskaartje van 15 miljard dollar opkleeft.

Flitsbezorger even veel waard als Carrefour-groep

Flitsbezorgers als Gorillas, Getir en Gopuff betalen hun razendsnelle expansie met de miljarden die ze krijgen van grote investeringsfondsen als Silver Lake, SoftBank en BlackStone. Gopuff staat volgens Bloomberg op het punt om 1 miljard dollar op te halen. De waarde van het bedrijf wordt op 15 miljard dollar (12,7 miljard euro) geraamd. Dat is evenveel als de beurswaarde van de supermarktgroep Carrefour en twee keer zoveel als die van de Colruyt-groep.

Het geld stroomt binnen bij de flitsbezorgers. Nog geen vier maanden geleden haalde Gopuff 1,5 miljard dollar op tegen een waardering van 9 miljard dollar. Concurrent Flink verzamelde in juni - amper zes maanden na zijn oprichting - 240 miljoen euro. Gorillas was nog geen jaar oud toen het in maart tegen een waardering van 1 miljard dollar 290 miljoen euro vers kapitaal aantrok, nauwelijks drie maanden na een eerdere investeringsronde van 44 miljoen dollar.

Het ingezamelde geld zetten de flitsbezorgers in om in een razend tempo uit te breiden en overnames te doen. Getir kocht zopas een concurrent om voet aan de grond te krijgen in Spanje en Italië. ‘Het is belangrijk om je zo snel mogelijk op de kaart te zetten’, zegt Vincent Vandierendonck, winkelexpert van het onderzoeksbureau Bain & Company. ‘In Parijs zijn zeven flitsleveranciers actief. Een klant bestelt bij de eerste die hij opmerkt. Misschien ook bij de tweede. Maar voor de zevende is het bijna onmogelijk om door te breken.’

De kans is groot dat Gorillas in België concurrentie krijgt, zegt Vandierendonck. ‘Het voorbije jaar was het aan grote steden als Berlijn, Londen en Parijs. Nu volgen Brussel en Antwerpen. Ik verwacht dat in een volgende fase ook middelgrote steden als Gent en Luik aan de beurt komen.’ Luc van Emmerik, de directeur van Gorillas in Nederland en België, bevestigt dat hij in Antwerpen en Brussel wil uitbreiden en ook naar de rest van het land kijkt.

Gorillas wil in Antwerpen en Brussel uitbreiden en kijkt ook naar de rest van het land.

Er is een probleem: de flitsbezorgers overleven bij gratie van investeringsfondsen. Ze maken verlies en dat kan niet blijven duren. ‘Wij zullen winst maken’, zegt Gorillas-directeur Van Emmerink. ‘Precies daarom zijn we druk bezig uit te breiden.’ Door schaalgrootte hoopt Gorillas lagere inkoopprijzen af te dwingen bij zijn leveranciers.

Toch wordt het moeilijk om de inkoopkracht van de grote (internationale) supermarktgroepen te evenaren. Gorillas onderhandelt nog niet rechtstreeks met de grote leveranciers. Het koopt het gros van zijn aanbod van een Nederlands bedrijf, dat de producten op zijn beurt inkoopt bij SuperUnie, een samenwerking van 13 supermarkten.

Die tussenpersonen betekenen extra kosten. Daardoor is Gorillas voor meerdere producten duurder dan de concurrentie, hoewel de start-up beweert ongeveer even duur te zijn als Delhaize. Dat verkoopt Nutella aan 5,80 euro per kilo, tegenover 7,70 bij Gorillas. Een pot mayonaise van Devos & Lemmens kost ongeveer evenveel, maar bij Delhaize krijg je 500 ml en bij Gorillas 300 ml. Bovendien moet je bij Gorillas per bestelling 1,80 euro leveringskosten betalen.

Dark stores

Gorillas kan zijn prijzen verlagen als het efficiënter werkt. Daarvoor kijkt het naar de motor van zijn activiteiten: zijn magazijnen. Al kan je het amper ‘magazijn’ noemen, stellen we vast op enkele tientallen meters van het Jubelpark in Brussel. Daar ligt een van de minstens drie Brusselse Gorillas-depots. Het zit verborgen in een gebouw van de autoverhuurder Europcar. Dat vertaalt zich ongetwijfeld in een relatief lage huurprijs. De zijruimte ter grootte van een restaurant staat vol met rekken. Verspreid zit een 30-tal koeriers te wachten op bestellingen. In een hoekje staat naast een paar oude zetels een verloren Colruyt-winkelkar met de fietshelmen van enkele koeriers erin. Publiek is niet welkom in deze ‘dark store’. Ook journalisten niet, wordt ons duidelijk gemaakt.

Wanneer hier een bestelling binnenkomt, stellen de medewerkers in enkele minuten het pakket samen. Onmiddellijk daarna springt een collega op de fiets om het te leveren. Om het tempo erin te houden, draait op de achtergrond volgens de krant Financial Times technomuziek, maar daar is niets van te merken wanneer wij op bezoek komen. Het gaat er eerder gezapig aan toe en we zien maar enkele koeriers vertrekken. Het is nochtans 18 uur. Spitsuur, als we Ahmet mogen geloven.

Deze dark store kan duidelijk nog wat groei gebruiken. ‘Om winstgevend te worden moeten de flitsbezorgers in nieuwe steden en wijken actief worden, maar nog meer moeten ze maken dat hun bestaande dark stores op volle capaciteit draaien’, zegt Vandierendonck. Hij schat dat een dark store een actieradius heeft van 2 tot 2,5 kilometer. Koeriers zijn nooit langer dan 8 minuten onderweg, zegt Gorillas-directeur Van Emmerik. Om een stad als Brussel te dekken, moet Gorillas dus tientallen dark stores openen. Een dark store inrichten kost al snel 50.000 tot 100.000 euro, schat Vandierendonck.

100.000
euro
Een dark store inrichten kost al snel 50.000 tot 100.000 euro. Eén locatie heeft een actieradius van 2 tot 2,5 kilometer.

Gorillas en co. moeten hun onkosten zien terug te verdienen in een klein gebied. ‘Daarom moeten ze er alles aan doen om de mensen die er wonen aan te zetten tot kopen’, zegt Vandierendonck. ‘Dankzij marketing, maar ook door bestaande klanten meer te laten kopen. Om winst te maken moet een klant voor naar schatting 30 euro bestellen.’

Dat kunnen de bedrijven halen door klantendata in te zetten. Kopen mensen verrassend veel chips in combinatie met bier? Suggereer dan chips aan iedere klant die bier bestelt. ‘Daarnaast kunnen data ook helpen om een populairder aanbod te creëren. Dat kan per buurt verschillen’, zegt Vandierendonck. In de ene wijk haalt een flitsbezorger een hogere chipsomzet als hij Croky aanbiedt, een wijk verder als hij Lay’s naar voren schuift.

Een stad, meerdere spelers

Door het hyperlokale karakter van flitsbezorging kunnen in een stad meerdere spelers dominant zijn. In de ene straat is Gorillas marktleider, een buurt verder Getir. Maar het lijkt ondenkbaar dat zeven aanbieders in één stad actief kunnen blijven. ‘Er zullen spelers verdwijnen’, zegt Vandierendonck. ‘Ik ben ervan overtuigd dat sommige investeerders er zelfs naar streven dat hun flitsbezorger wordt overgenomen.’ Er is geen plaats voor veel spelers, want de kosten zijn te hoog: de huur, de inrichtingskosten en zeker de personeelskosten.

Gorillas moet al zijn koeriers een maandloon betalen, ongeacht hoeveel bestellingen ze leveren. Ze zijn in vaste loondienst. Dat is anders dan de koeriers van Deliveroo en Uber Eats, die vooral restaurantmaaltijden vervoeren. Zij zijn officieel zelfstandigen en krijgen betaald per prestatie. Door vast personeel in dienst te nemen, zorgt Gorillas ervoor dat het ook op piekmomenten zijn leveringsbelofte nakomt. Het is cruciaal dat er altijd koeriers klaarstaan om bestellingen meteen te leveren. Daarnaast vermijdt Gorillas de kritiek die Uber en Deliveroo krijgen. Hun freelancers krijgen geen vast loon of betaald (ziekte)verlof. Toch streeft ook Gorillas ernaar zijn personeelskosten laag te houden. Daarom maakt het onder andere gebruik van jobstudenten.

Verlieslatend

Of ze nu winst maken of niet, de flitsbezorgers zullen de supermarktsector veranderen. Ze versnellen een bestaande tendens: de levering van online bestelde boodschappen gaat almaar sneller. De flitsbezorgers zetten de supermarkten in hun hemd als die uitpakken met ‘snelle leveringen’ en alsnog meerdere uren nodig hebben. Dat is eeuwen in Gorillas-termen.

Vandaag zijn klanten nog verbaasd en onder de indruk als ze binnen tien minuten hun boodschappen aan huis krijgen. Morgen zijn ze het gewoon.
Vincent Vandierendonck
Winkelexpert

‘Vandaag zijn klanten nog verbaasd en onder de indruk als ze binnen tien minuten hun boodschappen aan huis krijgen. Morgen zijn ze het gewoon’, zegt Vandierendonck. Er is een parallel te trekken met de gratis levering van online gekochte kleding en elektronica. Dat vonden mensen tien jaar geleden opzienbarend. Vandaag is het de normaalste zaak van de wereld en heeft een webwinkel amper kans op succes als hij leveringskosten aanrekent.

De flitsbezorgers zullen ook omzet afsnoepen van de supermarkten. Dat is altijd slecht nieuws in de supermarktsector, die door felle concurrentie lagere marges heeft dan andere sectoren. Elke euro omzet telt. Toch zullen de flitsbezorgers volgens Bain geen honderden miljoenen omzet weghalen. Ze krijgen hoogstens 1 of 2 procent van de online boodschappenmarkt in handen. Die maakt op zijn beurt minder dan 10 procent van de supermarktsector uit. Mensen gebruiken Gorillas vooral als ze iets vergeten zijn toen ze naar de winkel gingen of ze kopen boodschappen voor de dag zelf en de komende dagen. ‘Toch zien we meer en meer dat mensen voor meer dan 100 euro inkopen’, zegt Van Emmerik. ‘Dat is prima mogelijk. Dan leveren we gewoon met drie fietsen.’

Klassieke supermarkten

De klassieke supermarkten kijken voorlopig de kat uit de boom, al is duidelijk dat ze de trend nauw opvolgen. Het Nederlandse Jumbo ‘overweegt serieus’ groenten en fruit te ‘flitsleveren’. Ahold Delhaize heeft nog geen plannen, maar woordvoerder Pieter Ten Bruggencate wijst erop dat verschillende merken van het moederbedrijf van Delhaize en Albert Heijn almaar sneller boodschappen aan huis leveren. ‘Enkele jaren geleden kregen klanten hun boodschappen binnen een tot drie dagen. Vandaag levert Albert Heijn de dag na bestelling en in Roemenië, Servië en New York experimenteren we met leveringen binnen twee uur.’

Wat zijn flitsbezorgers?

Webwinkels waarop mensen boodschappen kunnen bestellen. Binnen 10 minuten na de bestelling staat de fietskoerier met de boodschappen voor de deur van de klant. Bedrijven als Gorillas zijn te vergelijken met Deliveroo en Takeaway.com, die restaurantmaaltijden leveren.

Waarom vallen de bedrijven op?

Ze pikken klanten in van de klassieke supermarkten en kunnen mensen die
online winkelen nog veeleisender maken. Wie bij een Belgische webwinkel boodschappen doet, moet enkele dagen geduld hebben. Gorillas maakt mensen gewoon dat de levering erg snel komt.

Is hun succes dan gegarandeerd?

Niet noodzakelijk. Klanten bestellen kleine hoeveelheden boodschappen, waardoor de omzet van de gemiddelde bestelling veel lager ligt dan die in een klassieke supermarkt. Het wordt moeilijk voor de flitskoeriersdiensten om winstgevend te worden.

Dat is minder straf dan Gorillas, geeft hij toe. ‘Maar Gorillas is een compleet ander model en richt zich op een specifiek type klant. Onze klanten doen hun grote hoeveelheden boodschappen bij ons. Wij hebben ook een veel groter aanbod dan Gorillas (dat heeft ongeveer 1.500 artikelen, tegenover 20.000 bij Delhaize, red.). Leveren binnen een of twee uur is voor veel mensen snel genoeg. Snel leveren brengt ook extra kosten met zich mee.’

Het Franse Carrefour doet - ook in België - snelle leveringen. Al moeten klanten minstens 30 minuten geduld uitoefenen. Carrefour werkt samen met de koeriers van Deliveroo en Uber Eats. Als een klant bij hen bestelt, maakt het Carrefour-personeel in de winkel een pakket, dat een fietskoerier aan huis levert. ‘Wij doen er langer over omdat we een groter aanbod hebben. Bovendien leveren we in een veel grotere zone rond de winkels en hebben we daardoor veel meer klanten’, zegt Rodolphe Van Nuffel van Deliveroo.

Deliveroo doet er ook langer over omdat de pakjes gemaakt worden in klassieke supermarkten. ‘Die zijn minder efficiënt ingericht dan de dark stores van de flitsbezorgers’, zegt Vandierendonck. ‘Daar liggen zware producten aan de uitgang.’ Producten die vaak samen besteld worden - denk aan choco en brood - liggen naast elkaar. ‘Het beste dat supermarkten kunnen doen als reactie op flitsbezorgers is hun eigen werking versnellen. Ze hoeven niet per se ook binnen 10 minuten te leveren. Willen ze dat wel doen, dan hebben ze verschillende opties. Ze kunnen samenwerken met Deliveroo en co. of zelf dark stores opzetten. Of ze kunnen bestaande flitsbezorgers overnemen.’

*Fictieve naam, de koerier wenste anoniem te blijven

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud