‘Natuurlijk ben ik in paniek geweest'

Elise Vanaudenhove, ceo van Euro Shoe: 'We waren het tij aan het keren. Tot corona toesloeg.’ ©Debby Termonia

De schoenen- en kledingwinkel Bristol opent maandag opnieuw de deuren. ‘Onderhandelen met de banken was een processie van Echternach’, zegt CEO Elise Vanaudenhove.

Natuurlijk gaan we de coronacrisis overleven’, zegt Elise Vanaudenhove monter en ze lacht uitbundig. ‘Maar we gaan wel een fles champagne drinken als we straks van de banken een overbruggingskrediet krijgen.’

Vanaudenhove (52) kwam in 2017 samen met haar oom aan het roer van Euro Shoe, het moederbedrijf van Bristol. Sinds eind 2018 is ze CEO. Met een omzet van 253 miljoen en 250 winkels - gelijk verdeeld over België en Nederland - is het vroegere Shoe Discount, samen met JBC, ZEB en Torfs, een van de grote Belgische familiale retailketens. Maar de afgelopen jaren verliepen niet zoals het moest. De keten boekte verlies en het herstructureringsplan van ex-Brantano-man Kurt Moons, die 100 extra winkels wilde openen, mislukte.

Moons werd de laan uitgestuurd en de familie - Bristol is voor 100 procent een familiebedrijf - besliste het operationele roer weer over te nemen. Bristol werkt aan de sluiting van 25 onrendabele winkels. ‘We waren het tij aan het keren’, zegt Vanaudenhove. ‘Tot corona toesloeg.’

Vanaudenhove omschrijft de afgelopen weken als ‘heftig’. ‘Nog voor de lockdown werd iemand ziek in ons distributiecentrum in Beringen. Alles werd stilgelegd, iedereen werd naar huis gestuurd. We zaten onmiddellijk in coronamodus, al bleek nadien dat die persoon geen Covid had.’

Ik kom heel goed overeen met mijn ego. We hebben geen issues met elkaar. Daar heb ik heel hard aan gewerkt.

‘Toen moesten onze winkels in België dicht en moesten we onze goederenstroom stilleggen. Niet evident. Wekelijks komen hier in de piek 30 zeecontainers nokvol schoenen en kledij toe. Jaarlijks verkopen we 7 miljoen paar schoenen. We bouwden onze onlineverkoop uit en stukje bij beetje stuurden we bij. Toen kwamen er liquiditeitsproblemen. We verloren meer dan 4 miljoen euro per week en hadden nauwelijks inkomsten. Dan gaat het snel (lacht). We stopten alle betalingen, zetten geld opzij voor de lonen en begonnen onderhandelingen met leveranciers en winkelverhuurders. Dat verliep gelukkig constructief’.

Liquiditeitsprobleem

Minder constructief waren de onderhandelingen met de banken. ‘Je denkt oké, geen probleem, de overheid stelt zich voor 50 miljard euro garant. Niet dus. Het werd een processie van Echternach’, zegt ze. ‘We maakten een liquiditeitsplan maar de banken stelden gigantische voorwaarden. We moesten altijd opnieuw documenten invullen. We voldoen nu aan de voorwaarden, onze bankconvenanten zijn in orde, maar we hebben nog altijd geen groen licht voor een overbruggingskrediet. Dat is enorm frustrerend.’

Gelukkig mochten de Nederlandse winkels open blijven en kwam er na enkele weken weer cash binnen. De online verkoop explodeerde. Nederland, goed voor de helft van de groepsomzet, zit weer aan 85 procent van zijn normale omzet. ‘Ons liquiditeitsprobleem is iets minder urgent’, zegt Vanaudenhove. ‘Maar straks moeten we onze wintercollectie en winkelhuur betalen en hebben we wel een overbrugging nodig.’

'Ik heb de indruk dat de kredietcomités van de banken de procedures rekken en kijken wat gaat gebeuren. We zijn een retailbedrijf. We liggen niet in de bovenste schuif (lacht). We zijn niet de enige die met bankproblemen kampen. Kijk naar FNG. In hun schoenen wil ik niet staan. Ze hebben zwaar gegokt. Spijtig voor hen, maar als je risico’s neemt, kan het fout gaan.’

Angstaanvallen

Is ze nooit in paniek geweest? (verheft haar stem) ‘Natuurlijk! Als je in die omstandigheden niet af en toe in paniek raakt, scheelt er iets aan je. Ik had regelmatig angstaanvallen. Maar ik weet hoe ik daar door moet komen. Yoga en meditatie hebben me geleerd te relativeren. Piekeren heeft geen zin. Maar af en toe slaat de schrik me om het hart. Natuurlijk. Hier werken 1.500 mensen. Dat is een enorme verantwoordelijkheid’.

Vanaudenhove studeerde af als handelsingenieur maar beslist 20 jaar geleden, na een korte periode bij het familiebedrijf, andere oorden op te zoeken. Ze startte een reclamebureau, runde met haar man een B&B in Beverlo, en gaf yoga en pilateslessen. In 2016 vroeg de familie haar terug bij Bristol te komen. ‘Ik kon het snelst instappen. Ik was al bestuurder, kende het bedrijf en de cultuur en was door de omstandigheden - ik zeg dat niet om te stoefen - gewoon the right woman in the right place. Ik moet u niet vertellen dat mijn leven aangrijpend is veranderd.’ (lacht hartelijk)

Ze noemt zich een atypische CEO. ‘Althans dat is wat men mij vertelt. Ik zou niet weten wat een typische CEO is.’ Dat heeft volgens haar te maken met haar speciaal parcours. ‘Ik kom heel goed overeen met mijn ego. We hebben geen issues met elkaar. Daar heb ik heel hard aan gewerkt. Hiërarchie en status interesseren me niet. Mijn enige doel is het bedrijf weer doen bloeien. Dat is het liefste wat ik doe.’

Mensen die onze winkel niet kennen, denken dat we rommel verkopen. Dat is onze eigen dikke schuld.
Elise Vanaudenhove
CEO Euro Shoe

‘Ik heb lang als personal coach gewerkt en dat helpt me. Ik kan mensen meesleuren en oppeppen. Als je dat als CEO niet kan, is het moeilijk. Mensen hebben absoluut leiding nodig. Je moet ze kunnen geruststellen. Ze mogen de moed niet verliezen. Ook mijn diploma handelsingenieur helpt. Ik kom niet totaal uit de lucht gevallen (lacht).’

Maandag gaan de Belgische winkels opnieuw open. Een stormloop verwacht ze niet. ‘Veel mensen zijn nog bang. We hebben het voordeel dat veel van onze winkels in de periferie liggen en een parking hebben. Als er een te lange rij staat, keer je gewoon terug naar huis.’

Maar Bristol denkt met zijn schoenen van 24,99 euro (zelfs 14 euro) in een goed prijssegment te zitten om de klanten opnieuw naar de winkels te lokken. ‘We hanteren democratische prijzen voor iedereen. We ontwikkelen en produceren 70 procent van onze schoenen zelf in fabrieken in Azië. Nu al zijn we bezig met het design van onze zomercollectie van 2021. In tegenstelling tot Torfs of Brantano, die in een hoger segment spelen, zijn we niet afhankelijk van merken. Maar onze leren schoenen van 50 en 70 euro zijn vergelijkbaar in kwaliteit. Die kwaliteit gaan we weer in the picture zetten’.

Bristol kampt met een perceptieprobleem, geeft Vanaudenhove toe. ‘Onze klanten zijn tevreden. Maar mensen die onze winkel niet kennen, denken dat we rommel verkopen. Dat is onze eigen dikke schuld omdat we met onze vroegere naam Shoe Discount te lang op prijs communiceerden. Nu maken we reclame voor onze kwaliteitsvolle leren (kinder)schoenen en dat werkt. Maar perceptie veranderen is moeilijk.’

Bristoliennes

De coronacrisis biedt ook kansen, zegt ze. ‘In een crisis ben je verplicht sterk te focussen. Vergelijk het met een situatie waarbij je kind in gevaar is. Dan doe je dingen waarvan je achteraf zegt: hoe heb ik dat voor elkaar gekregen. We zijn even van slag geweest, bevonden ons in overlevingsmodus. Nu kijken we rond hoe we het gaan aanpakken. Als we alleen al de stijging van de online verkoop in België houden, gaan we enorm vooruit.’

©Debby Termonia

‘Wij zijn ook dat soort mensen hé’, zegt ze fel. ‘We noemen ons bristoliens en bristoliennes. We zijn fixers, heel creatief. Onze Nederlandse salesmanager zegt dat retail topsport is. Dat klopt. Het helpt als je een familiebedrijf bent. Er zijn geen verborgen agenda’s. Je krijgt een enorme vechtlust. Als je die niet hebt, heb je een probleem.’

Vanaudenhove werkt geregeld 50 uur per week. ‘Ga je daarboven, dan gaat je productiviteit pijlsnel naar beneden. Dat is bewezen. Ik werk wel heel intensief en op het einde van de dag ben ik kapot. Dan ga ik naar huis, geef de plantjes water - ik ben een tuinfanaat - en babbel wat met mijn man. Uit je hoofd gaat het nooit helemaal weg, maar ik heb een goed evenwicht. Tegen de woensdag zit mijn hoofd vol. In het weekend werk ik in de tuin en is mijn hoofd weer leeg.’

De familie wil de geest van het bedrijf niet laten verloren gaan. Als iemand instapt, zal het niet om het even wie zijn. Het zal moeten klikken.

Vijf jaar geleden ging Bristol op zoek naar een investeerder. Die zoektocht is afgeblazen. ‘We zijn een honderd procent familiebedrijf. Maar dat is geen conditio sine qua non. De familie wil de geest van het bedrijf niet laten verloren gaan. Als iemand instapt, zal het niet om het even wie zijn. Het zal moeten klikken. We zijn niet op zoek. Maar we weten natuurlijk niet wat de toekomst brengt. De onzekerheid is nog nooit zo groot geweest. We gaan een gigantische economische crisis tegemoet. Veel mensen gaan hun job verliezen. Wat zal er nodig zijn? Hoe zal de consument reageren? Pas als we dat weten, zal blijken of we op zoek moeten.’

Bristol heeft een voldoende financiële buffer om de toekomst te overleven, zegt ze. ‘Mijn grootvader zaliger en zijn broer hebben altijd in het bedrijf geïnvesteerd. Met ons eigen vermogen kunnen we tegen een stoot. Dankzij de goede relatie met de familie kon er worden bijgetankt. Maar er mogen niet te veel klappen na elkaar komen. Komt er in het najaar een nieuwe lockdown, dan wordt het moeilijk.’

Stof van je afslaan

Eerst moet de sluiting van 25 winkels worden afgerond. De laatste gaan in het najaar dicht. ‘Dat is te lang blijven liggen. We hebben te lang geduld geoefend.’ De sluiting zadelde Bristol vorig jaar opnieuw op met een verlies, al ging het operationeel beter dan in 2018. Ook 2020 wordt een verliesjaar.

Is 2021 het jaar van de heropstanding? ‘Ja. Maar ‘heropstaan’ kan ook nog pijn doen. Je moet het stof van je afslaan. Maar in 2022 staan we er opnieuw. Dat is altijd ons plan geweest. Ook voor de coronacrisis. Dat plan blijft staan als een huis. Anders wordt het niet meer plezant.’

‘Hoelang ik deze job ga doen? Zolang het leuk is en ik toegevoegde waarde bied. Ondanks alles, ondanks de geweldige stress, vind ik het leuk. Ik heb me omringd met een goed team. Ik werk met een leuk product. Ik ben een vrouw en ben opgegroeid tussen de schoenen. Ik heb dus sowieso een serieuze schoenenverslaving (lacht).

Bio

Geboren in 1968. Gehuwd, drie kinderen.
Studie: handelsingenieur (KU Leuven).
1990-2004: actief in retail en marketing met eigen reclamebureau.
2004-2017: opleiding gezondheidstherapeut. Runde samen met haar man een B&B en gaf yoga en pilateslessen.
2016-2018: bestuurder bij Euro Shoe en verantwoordelijk voor België.
December 2018: CEO van Euro Shoe, de moeder van Bristol.


Euro Shoe

Opgericht in 1950 onder de merknaam Shoe Post door de broers Albert en Omer Vanaudenhove, wier grootouders in 1925 een schoenenwinkel hadden in Diest. In 1960 veranderde de naam in Shoe Discount.
In 1991 werd Bristol en Van Woensel in Nederland overgenomen. In 2004 opende Euro Shoe een distributiecentrum in Beringen. In 2017 werden alle winkels Bristol. Bristol telt 250 schoenen- en kledingwinkels, mooi verdeeld tussen België in Nederland.

Boekte in 2018 253 miljoen euro omzet en 6,2 miljoen euro verlies. De cijfers van vorig jaar zijn nog niet vrijgegeven. In België komt 70 procent van de omzet uit schoenen, in Nederland is dat fiftyfifty.
Stelt 1.500 mensen te werk.
De belangrijkste concurrenten zijn VanHaren, Scapino, Primark, Zara en online merken.

Vanaudenhove is blij met de versoepeling van de coronamaatregelen. ‘Zondag komen mijn kinderen voor Moederdag. Ik ben zo blij als iets. Door de coronacrisis vallen we terug op de essentie en dat is goed voor de mens. We waren toch een beetje doorgeschoten. Groei, groei, snel, snel en dat reflecteerde zich ook in het shoppen. Winkelen is functioneel geworden, zien we in Nederland. De funfactor is het plezier van de aankoop - niet de experience, een trend waar we gelukkig nooit aan meededen.’ 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud