analyse

Verliesmakende hypermarkten baren Carrefour België kopzorgen

De grote hypermarkt wordt steeds minder populair. Niet alleen bij Carrefour, maar ook bij Makro en Cora. ©BELGA

De spanning stijgt bij Carrefour België. Een aantal grote winkels maakt verlies en de keten groeit amper. Meer zondagsopeningen en vroegere openingstijden moeten het tij keren.

Het gaat niet goed met Carrefour België. Vooral de hypermarkten - grote supermarkten die ook niet-voedingsproducten verkopen - trekken minder volk. De kleinere supermarkten en de winkels die door zelfstandige ‘franchisenemers’ worden uitgebaat, houden de boel recht en zorgden ervoor dat de omzet in België vorig jaar toch nog in een slakkentempo van 0,6 procent toenam tot 4,4 miljard euro.

Dat was hoogstens een pyrrusoverwinning, zelfs een de-factoverlies. Want door de inflatie steeg het algemene prijspeil voor consumenten in België vorig jaar met 1,8 procent. Als producten duurder worden, stijgt de omzet zonder dat het aantal verkochte producten hoeft toe te nemen. Hoe het Carrefour België qua winst vergaat is onbekend, want die cijfers houdt Carrefour geheim.

Directie vervangen

We kunnen geen onrendabele winkels open houden.
Directielid Carrefour België

Dat de Franse groepsdirectie niet tevreden is met de prestaties van België werd in de afgelopen maanden duidelijk. Toen kreeg Carrefour België een nieuwe CEO en enkele weken later werd de hele directie vervangen. Het nieuwe team moet de plannen doorvoeren van Alexandre Bompard. Die Fransman ruilde afgelopen zomer de CEO-stoel van de Franse elektronicaverkoper Fnac voor die van de Carrefour-groep.

Op 23 januari onthult Bompard hoe hij ervoor wil zorgen dat de operationele kasstroom (ebitda) van de Carrefour-groep niet langer met 0,5 procent daalt naar 3,9 miljard euro, zoals vorig jaar. Door sputterende hypermarkten te sluiten? Zijn keten terug te trekken uit de moeilijke Chinese markt? Dat de aankondiging ook voor België gevolgen zal hebben, staat buiten kijf.

Zondagsopeningen

Carrefour België wacht niet op de mededeling om de vernieuwing in gang te zetten. Al maanden is de Belgische directie bezig aan een vernieuwingsplan. Vroegere openingsuren door de week en meer zondagsopeningen lijken de speerpunten te zullen worden.

Wat we momenteel aanbieden in de hypermarkten, volstaat niet meer om onze attractiviteit en commerciële prestaties te behouden.
Directie Carrefour

‘We willen onze hypermarkten en onze supermarkten op zondag openen in toeristische centra’, verkondigde de directie in oktober tijdens een vergadering met de vakbonden. Heel wat Carrefours zijn nu al open op zondag, maar dat zijn winkels die niet door de keten zelf worden uitgebaat. Ze zijn eigendom van zelfstandige uitbaters.

Dat Carrefour structureel zelfuitgebate winkels wil openen op zondag is vernieuwend voor de Belgische markt. Delhaize, Lidl en Colruyt openen wel eens eigen winkels op zondag, maar alleen per uitzondering. Bijvoorbeeld tijdens de eindejaarsperiode of in de zomer. Carrefour heeft nu al twee eigen winkels die openen op zondag.

Dat aantal wil de Carrefour-directie uitbreiden met drie hypermarkten in Wallonië. Ook de acht supermarkten wil de directie openen op zondag tussen 8 en 13 uur. Uit interne bedrijfsdocumenten die De Tijd kon inkijken, blijkt dat het onder andere gaat om winkels in in Oostende, Knokke, Brugge, Antwerpen, Mol, Heverlee en Brussel.

Sceptische vakbonden

De vakbonden - wiens toestemming nodig is - zijn sceptisch, maar niet helemaal weigerachtig. ‘De vakbonden verzetten zich tegen zondagopeningen, maar als het wettelijk kan - zoals in toeristische gebieden - dan werken we mee aan een regeling’, zegt Kristel Vandamme van vakbond LBC. ‘We onderhandelen nog over het loon voor zondagswerk. Als een winkel nu op zondag opent, wordt het loon 300 procent uitbetaald. Dat wil de directie verlagen naar 200 procent.’

Carrefour bereidt het personeel geleidelijk voor op wat komt.
Tom Van Droogenbroeck
Vakbond ACLVB

De directie wil daarnaast op weekdagen de hypermarkten openen om 8 uur. Nu gebeurt dat in 33 winkels om 8.30 uur en in elf winkels pas om 9 uur. Carrefour loopt zo achter op Delhaize, dat al jaren om 8 uur de deuren opent van zijn zelfuitgebate winkels. Aldi, Colruyt en Lidl verwelkomen hun klanten om 8.30 uur.

‘We kunnen meer omzet genereren en ons marktaandeel verhogen door vroeger te openen’, beargumenteerde de directie zijn voorstel op een nationale vergadering met de vakbonden. Bovendien is het voor de klanten duidelijker als onze winkels dezelfde openingsuren hebben.’

De vakbonden maken geen halszaak van vroegere openingsuren. ‘Al willen we in ruil wel meer personeelsleden. Die zijn nodig om de winkels op orde te krijgen’, zegt Vandamme.

Carrefour ontkent

Carrefour België minimaliseert de plannen. ‘Al jaren leggen we de piste om zondag winkels te openen geregeld op tafel’, zegt woordvoerder Baptiste van Outryve. Hij ontkent dat er onderhandelingen worden gevoerd met de vakbonden over zondagsopeningen, wat die op hun beurt ontkennen. Dat Carrefour overweegt zijn winkels vroeger te openen klopt volgens Van Outryve ook niet. Nochtans benadrukken de vakbonden met klem dat dat wel zo is. Dat de plannen er weldegelijk zijn, blijkt ook uit de bedrijfsdocumenten die De Tijd kon inkijken.

‘Typisch Carrefour’, zegt Tom Van Droogenbroeck van vakbond ACLVB. ‘De plannen zijn voorgesteld op nationale vakbondsvergaderingen en ook in de winkels. Carrefour bereidt het personeel geleidelijk voor op wat komt.’

Hypermarkten al jaren probleem

De toekomst verontrust de werknemers. Het herstructureringsplan van 2010 ligt nog vers in het geheugen. 1.700 mensen verloren hun job toen de keten vier supermarkten en tien hypermarkten sloot. Ook toen waren de hypermarkten het probleem.

We kunnen meer omzet genereren en ons marktaandeel verhogen door vroeger te openen.
Directie Carrefour

Dat bleek in de zomer van 2016 opnieuw bij hypermarktketen Makro. Daar verloren toen 500 mensen hun job. Makro sloot de elektroafdeling van zijn hypermarkten. Bij Cora, dat hypermarkten heeft in Franstalig België, verdwenen bij twee saneringen in de laatste drie jaar meer dan 550 jobs.

Ook bij Carrefour komen de hypermarkten opnieuw in het vizier. ‘Wat we momenteel aanbieden, volstaat niet meer om onze attractiviteit en commerciële prestaties te behouden’, luidt de zelfanalyse van de Belgische Carrefour-directie.

Ze stelt voor om externe partners winkels-in-winkels te laten uitbaten in de hypermarkten, naar het voorbeeld van de sushikraampjes die er nu al zijn.

De vraag rijst of dat zal volstaan. De vakbonden bij Carrefour zijn beducht voor een nieuwe ontslagronde. Dat een Belgische directeur onlangs opmerkte ‘dat hij geen onrendabele winkels kan openhouden’, deed de zenuwachtigheid toenemen. In de wandelgangen klinkt dat meer dan 10 van de 45 Belgische hypermarkten ‘niet rendabel genoeg’ zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect