Gedobbel om tv-geld in het voetbal kan beginnen

De voorzitter van AA Gent, Ivan De Witte, liet al verstaan 100 miljoen euro per seizoen te willen voor de tv-rechten van de profclubs, 20 miljoen euro meer dan nu. ©Photo News

De Belgische voetbalclubs sturen deze maand de aanbesteding voor hun tv-rechten uit. De telecomspelers temperen de verwachtingen, de clubs - vooral de grote - rekenen op extra geld en strooien met dreigementen.

80 miljoen euro per seizoen. Zoveel streken de Belgische profclubs (16 uit 1A en 8 uit 1B) de voorbije drie jaar samen op met de verkoop van hun televisierechten aan de telecomoperatoren Telenet, Proximus en VOO. Het is bijna een verdubbeling tegenover de 45 miljoen euro die Belgacom (het vroegere Proximus) tien jaar geleden in zijn eentje betaalde om de wedstrijden exclusief te tonen.

De inkomsten zijn niet fors gegroeid omdat de telecomoperatoren en tv-zenders over elkaar heen tuimelen om koste wat het kost de exclusieve rechten te bemachtigen. Daarvoor is de aanwas van het aantal voetbalabonnees een te kleine vetpot gebleken. Ook zijn te weinig voetballiefhebbers bereid van telecomleverancier/decoder te switchen om het voetbal te blijven volgen.

Duiken we even in de cijfers van Telenet. In 2011 pakte het kabelbedrijf de exclusieve rechten af van Belgacom. Voor 55 miljoen euro per seizoen. Het aantal voetbalabonnees dikte over de drie seizoenen van 2011 tot 2014 met 78.700 aan.

Breedbandverbinding

Ervan uitgaande dat die allemaal nieuwe klanten waren, die boven op het sportabonnement van 25 euro per maand ook een breedbandverbinding voor 46 euro per maand moesten afnemen, verdiende Telenet aan de nieuwkomers 5,6 miljoen euro. Peanuts versus de 165 miljoen euro aan de kostenzijde, productie- en personeelskosten buiten beschouwing gelaten. Telenet had de rekening snel gemaakt.

De periode 2011-2014 was (voorlopig) de laatste keer dat de Pro League, de koepel boven de profclubs, de exclusieve televisierechten kon verkopen aan één bieder. Sinds het seizoen 2014-2015 is het Belgische voetbal te zien op de tv-platformen van zowel Proximus, Telenet als VOO.

De niet-exclusiviteit werd voor de Pro League een noodgedwongen keuze om de inkomsten te maximaliseren, tot 80 miljoen euro per seizoen. Het grootste deel betaalt Telenet. Dat verwierf ook de rechten op de samenvattingen en de nationale streamingrechten, die volgens Pierre Maes, al 30 jaar consultant in voetbalrechten, zo’n 30 miljoen euro kosten.

Solidariteit ter discussie

De veiling voor de komende seizoenen wordt deze maand op gang getrokken met het uitsturen van de tender, bevestigt Pro League-topman Pierre François aan De Tijd. De CEO hoopt begin volgend jaar de voorstellen van geïnteresseerde partijen voor te leggen aan de clubs.

Er zijn wel nog hindernissen te nemen. Zo raken de clubs het niet eens over de verdeelsleutel van de inkomsten uit de televisierechten. De Waalse krant L’Avenir onthulde afgelopen zomer hoe de 80 miljoen euro nu wordt verdeeld. Op basis van de resultaten van de jongste vijf seizoenen krijgt Club Brugge 8 miljoen, waarna Standard (6,9), Anderlecht (6,6), Gent (6,5) en Genk (6) de top vijf vervolledigen. De kleinste verdiener is Eupen met 2,3 miljoen euro.

©Mediafin

Club Brugge, Anderlecht en Standard vangen - na aftrek van de 5 miljoen euro voor de Supercup - samen 29 procent van de inkomsten, maar willen meer. Ze kloppen zich op de borst dat zij samen voor twee derde van het Belgische voetbal staan - al eisen ze geen 70 procent van het geld - en vragen zich af of ze even solidair moeten blijven met clubs die in buitenlandse handen zijn.

Big Five

De steile opmars van buitenlandse eigenaars - bij de helft van de 24 profclubs, waaronder Moeskroen, Kortrijk, Sint-Truiden en Eupen - botst met de belangen van de Big Five. Club Brugge, Anderlecht, Standard, Genk en Gent - en stilaan hoort ook Antwerp in dat lijstje - zijn wel verankerd in België. ‘Wij investeren in onze eigen club en in het Belgische voetbal, terwijl teams met rijke buitenlandse eigenaars geen enkele meerwaarde brengen’, luidt het. ‘Ze gebruiken clubs louter als etalage om voetballers te stallen, in de hoop ze snel met winst door te verkopen. Het zijn lege hulzen. Waarom moeten wij nog solidair zijn met hen?’

De play-offs zijn het aantrekkelijkste en lucratiefste stuk van de competitie. En die worden bijna altijd door de Big Five gespeeld.
Pierre Maes
Voetbalrechtenkenner

Zolang er geen akkoord is over de verdeelsleutel van de inkomsten is er ook geen fiat voor de collectieve verkoop van de tv-rechten. Een aantal topclubs dreigde er al mee zijn rechten op individuele basis aan te bieden. Maes, auteur van het boek ‘Le Business des Droits TV du Foot’, snapt de frustratie van Club Brugge en co. ‘De play-offs zijn het aantrekkelijkste en lucratiefste stuk van de competitie. En die worden bijna altijd door de Big Five gespeeld.’

Maar de voetbalrechtenkenner denkt niet dat de topclubs de daad bij het woord zullen voegen. ‘De vorige keren hebben ze dat dreigement ook niet hardgemaakt. Het is een efficiënt drukkingsmiddel, maar geen realistische weg. Er zijn te veel obstakels. Clubs kunnen dan alleen hun thuismatchen verkopen. Voor de uitwedstrijden moeten ze een voor een onderhandelen met de andere clubs, wat gekkenwerk is.’ In Europa bieden alleen de Portugese clubs hun rechten individueel aan, stelt Maes. ‘Het werkt, maar een collectieve regeling is de standaard.’

Utopie

Maes en andere ingewijden uit de sector verwachten niet dat de clubs voor de komende seizoenen meer dan 80 miljoen euro zullen vangen. De macht zit bij de telecomoperatoren, luidt het. Omdat die, in tegenstelling tot in de rest van Europa, de concurrentie niet verharden in een drang naar exclusiviteit.

Zolang er geen akkoord is over de verdeelsleutel van de inkomsten is er ook geen fiat voor de collectieve verkoop van de tv-rechten. Een aantal topclubs dreigde er al mee zijn rechten op individuele basis aan te bieden.

Zowel Telenet als Proximus zegt desgevraagd dat het tevreden is met de huidige marktsituatie waarin de live beelden worden gedeeld. ‘Vergeet niet dat Telenet al 15 à 20 miljoen euro per seizoen neertelt voor de Premier League. En dat Proximus ook flink betaalt voor de Champions League-rechten’, zegt Maes.

Toch lieten voorzitters Ivan De Witte (Gent) en Marc Coucke (Anderlecht) verstaan dat ze mikken op 100 miljoen euro. Het idee is dat extra te rapen valt met de digitale rechten. Maes is niet onder de indruk. ‘Classic bullshit. Een waarde op je product kleven, in de hoop dat de buitenwereld het overneemt.’

Herstructurering

Ook Telenet-topman John Porter heeft binnenskamers al laten weten dat de clubs geen euro méér moeten verwachten. Bij Proximus lijkt er door de grote herstructurering - die 1.900 jobs op de tocht zet - evenmin ruimte voor een hoger bod.

In reactie op Porters dreigement zwaaiden sommige clubleiders met interesse van techreuzen als Facebook en Amazon voor hun individuele televisierechten. Wishful thinking, oordeelt Maes. Hij noemt het ‘de tweede pijler van de bullshitstrategie’. ‘Amazon heeft een aantal Premier League-wedstrijden gekocht in de kerstperiode om de kijkers naar zijn e-commerceplatform te lokken. Maar een algemene aanval op het voetbal komt er niet.’

De techbedrijven kijken veel meer naar het economische plaatje, zegt Maes. ‘Ze willen geen torenhoge sommen betalen voor marktaandeel, zoals de telecom jaren heeft gedaan.’ Bovendien is de Belgische markt klein én versnipperd in twee grote taalgebieden, waardoor er voor Facebook en co. geen businesscase is.

Verrassingen

Bij de topclubs valt nu te horen dat de tv-uitzendingen wellicht bij de klassieke spelers blijven: live op de telecomplatformen en de samenvattingen op een commerciële zender als VIER. De online rechten daarentegen kunnen wel eens tot een nieuwigheid leiden in de tender. Sommige clubs willen die rechten liever zelf bijhouden, om ze te gebruiken voor hun eigen socialemediakanalen.

Als Eleven biedt, zal dat exclusief zijn en dat voor álle rechten, inclusief de productie - die nu door Telenet-dochter Woestijnvis gebeurt.

Club Brugge is een voorloper in het gebruik van sociale media om zijn fans aan zich te binden - met filmpjes van trainingen of een toespraak van de coach - en vindt het frustrerend dat het zijn goals en hoogtepunten niet kan tonen op zijn eigen kanalen.

Het spreekt voor zich dat het achterhouden van de digitale rechten de prijs van het voetbalcontract danig zou beïnvloeden. De telecomoperatoren willen die digitale rechten natuurlijk ook. Vooral om de voeling met jongeren niet te verliezen, een doelgroep die geen volledige wedstrijden meer uitzit en genoegen neemt met de goals en hoogtepunten die circuleren op Facebook, YouTube, Instagram en Twitter.

Eleven Sports

Niet alleen de digitale rechten kunnen voor een verrassing zorgen. Ook Eleven Sports kan op de debatten wegen. De sportzender - die naast het Spaanse, Italiaanse en Duitse voetbal ook basketbal (NBA) en American football (NFL) uitzendt via de tv-platformen van Telenet en co. - zegt geïnteresseerd te zijn in de Belgische rechten om zijn merknaam verder te versterken. Als Eleven biedt, zal dat exclusief zijn en dat voor álle rechten, inclusief de productie - die nu door Telenet-dochter Woestijnvis gebeurt.

Het is afwachten of de Pro League oren heeft naar zo’n project dat ook het Belgische voetbalmerk kan versterken, terwijl dat nu onder verschillende vlaggen (Telenet, Proximus, VOO) in beeld komt. Als Eleven het laken naar zich toetrekt, komt de Pro League terecht onder één dak, ‘the House of Belgian Football’ in de woorden van Eleven-topman Guillaume Collard.

Klinkt goed, maar de clubs denken in eerste instantie natuurlijk aan de centen. En Collard lijkt niet van plan 80 miljoen neer te tellen. ‘De vraag is welk bedrag de markt bereid is te betalen voor de Jupiler Pro League. In Nederland, dat meer dan 17 miljoen inwoners telt, betaalt FOX gemiddeld 80 miljoen en stelt de zender die waarde vandaag in vraag.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect