Hoe Bill Gates de jumpingsport op stelten zet

Georgina Bloomberg, dochter van Michael Bloomberg, miljardair en vroegere burgemeester van New York City. ©BELGAIMAGE

In de coulissen van de jumpingwereld wordt een robbertje gevochten. Inzet is het grote geld van the rich and famous dat de sport instroomt. Hoofdrolspelers zijn twee Belgen en een Nederlander.

Maandagmiddag, drie dagen voor de start van de Knokke Hippique. In de polders van de exclusieve badstad wordt volop getimmerd aan een 30 hectare groot tentendorp, waar de wereldtop van de ruitersport dit weekend verzamelen blaast voor de derde editie van het prestigieuze jumpingevent. ‘Tien minuten’, laat organisator Stephan Conter (52) ons per sms weten. ‘Ben onderweg.’ Waarna plots een helikopter overvliegt die hem netjes afzet op de weide waar diverse paardentrucks staan geparkeerd.

Er zijn duidelijk kosten noch moeite gespaard om van het Knokse ruiterevenement weer een topeditie te maken. ‘We verwachten dit jaar 30.000 toeschouwers’, zegt Conter. ‘Op sommige momenten zullen hier duizend paarden zijn.’

Het eerste weekend staat in het teken van een competitie met de hoogste moeilijkheidsgraad voor de allerbeste ruiters en springpaarden ter wereld. Niet alleen toppers zoals de Duitser Daniel Deusser - 5de op de wereldranglijst - of de Belgen Niels Bruynseels (nr. 13), Gregory Wathelet (nr. 19), Olivier (nr. 25) en Nicola Philippaerts (nr. 31) worden verwacht, ook gereputeerde gasten en paardenliefhebbers zoals de actrice Marion Cotillard, Microsoft-topman Bill Gates en Laurene Powell, echtgenote van de overleden Apple-icoon Steve Jobs die haar dochter Eve Jobs komt aanmoedigen, maken hun opwachting.

©Jef Boes

‘Ik wil hiermee iets teruggeven aan de ruitersport’, zegt de Brusselaar Conter. Hij troont ons voor het gesprek mee naar de tent waar de bar wordt ingericht. De tafeltjes en de stoelen staan er al, glazen en drank zijn er nog niet. Conter bouwde een lucratieve carrière uit als handelaar en fokker in springpaarden en als oprichter van Stephex Group, een Europese marktleider in de bouw van paardentrucks. Het hele event, dat gratis is voor de toeschouwers, kost hem en zijn partner Paul Gheysens, de topman van de vastgoedontwikkelaar Ghelamco en de eigenaar van de terreinen, circa 4,3 miljoen euro. ‘We verdienen hier geen cent mee. Integendeel, we steken eraan toe.’ Maar dat is geen probleem. ‘Events als deze zijn niet alleen een vitrine voor topsport, maar ook een ideale plek voor zakelijke deals en contacten.’

2 miljoen
Een teamticket voor deelname aan de Global Champions League kost 2 miljoen euro.

Want jumping is niet alleen sport. Het is ook business. Big business. En België is daar een belangrijke draaischijf in. Conter haalt met zijn activiteiten - het verhandelen en fokken van paarden, het opleiden van springpaarden en ruiters, de bouw en leasing van paardentrucks - 100 miljoen euro omzet. Hij heeft 675 mensen in dienst, van wie zeven professionele ruiters, en verkoopt zo’n 150 toppaarden per jaar.

Exportproduct

Volgens een recente studie van EWaltop, een vereniging van Waalse bedrijven in de paardensector, is de paardenbusiness in België goed voor3,3 miljard euro omzet - waarvan 2,5 miljard euro in Vlaanderen - en biedt hij werk aan zowat 30.000 mensen. Alles wat met springpaarden te maken heeft vertegenwoordigt daar een flinke brok van. En de sector groeit stevig.

De in ons land gefokte en opgeleide springpaarden behoren tot de wereldtop en zijn een sterk exportproduct. Een op de vier springpaarden die vorig jaar mee kampten in de finale van de Olympische Spelen in Rio kwam uit een Belgische stal.

De World Breeding Organisation for Sporthorses, de internationale federatie van paardenstamboeken, riep de Belgische hengst Halifax van het Kluizebos zopas uit tot het beste springpaard ter wereld, op basis van wedstrijdresultaten. Een paardenstamboek is een erkende organisatie die de afstamming van de dieren registreert. Halifax is sinds kort volledig eigendom van Conter. ‘Ik had al de twee voorbenen, en heb onlangs de twee achterbenen gekocht’, grapt hij. De Italiaan Lorenzo de Luca, de nummer 3 van de wereld en een Conter-ruiter, rijdt met de hengst.

Hoeveel kost een springpaard? ‘Tussen de 2.000 en 10 miljoen euro’, antwoordt Conter. Kan zo’n investering worden terugverdiend? ‘Jawel, via het prijzengeld dat het paard kan winnen en het aanbieden van het paard voor fokprogramma’s.’

De zakelijk belangen die in de jumpingwereld spelen, zijn groot en worden almaar belangrijker. Soms botsen ze met de sportieve aspecten en veroorzaken ze spanningen tussen de spilfiguren in de sector. Veel hoofdrolspelers hebben een link met België. Bij de organisatoren van topjumpings, vaak tevens fokkers en handelaars, broeit onvrede over de strakke regels die de internationale paardensportfederatie FEI in Lausanne hen oplegt.

Conter is de spreekbuis van opstandigen. In maart schreef hij een brandbrief naar voorzitter Ingmar De Vos van de FEI - ook een Belg - over de gunstbehandeling die de Nederlandse jumpingorganisator Jan Tops geniet. Het conflict gaat over de vrijheid die organisatoren krijgen van de FEI om ruiters uit te nodigen voor hun tornooi en over het verbod om ruiters te doen betalen voor deelname.

Ecclestone

Georgina Bloomberg, dochter van Michael Bloomberg, miljardair en vroegere burgemeester van New York City. ©BELGAIMAGE

Tops (56), die in 1992 in Barcelona als springruiter olympisch goud behaalde, heeft zich ontpopt tot een dynamische paardenondernemer. Hij is een grote aandeelhouder van de Antwerpse vermogensbeheerder Merit Capital, die een sterke band heeft met de paardenwereld in ons land. Sinds 2008 organiseert Tops de Global Champions Tour, een regelmatigheidscriterium voor springruiters, gespreid over 15 tornooien. Vergelijk het met de Super Prestige in het veldrijden. In 2015 vatte hij het idee op daar een teamcompetitie aan te koppelen, de Global Champions League, geïnspireerd op de formule 1 in de autosport. Mét de steun van zijn Amerikaanse zakenpartner Frank McCourt - die vorig jaar eigenaar werd van de Franse voetbalclub Olympique Marseille - en Qatarese financiers.

Zijn formule? Tops organiseert de 15 tornooien op prestigieuze plekken als Mexico City, Miami, Sjanghai, Cannes, Rome en Doha. Hij heeft een voor de jumpingsport hoge prijzenpot van in totaal 10,5 miljoen euro, een tv-contract met Eurosport, trekt grote sponsors aan en vraagt van de teams 2 miljoen euro voor deelname aan zijn circuit. ‘Wat Bernie Ecclestone is voor de F1, is Tops voor de jumpingsport’, klinkt het.

Jennifer Gates, dochter van Bill en Melinda Gates. ©BELGAIMAGE

Er is veel interesse van kapitaalkrachtige partijen voor de sport. Tops wil die geldbron aanboren. In de teams van de Global Champions League zitten behalve echte topruiters ook ruiters uit gefortuneerde families die dure paarden kunnen kopen, maar niet meteen tot de wereldtop behoren. Ze betalen voor een plaats in de teams of zetten zelf een team op om te kunnen aantreden in toptornooien.

In de teams van de Global Champions League vind je ruiters als Jessica Springsteen (nr. 55 van de wereld, dochter van de Amerikaanse rockartiest Bruce Springsteen), Georgina Bloomberg (nr. 135, dochter van de Amerikaanse mediamagnaat en voormalig New Yorkse burgemeester Michael Bloomberg), Athina Onassis (nr. 379, kleindochter en enige erfgename van de Griekse reder Aristoteles Onassis), Jennifer Gates (nr. 488, dochter van Microsoftmedeoprichter Bill Gates) en Marta Ortega Pérez (dochter van de Spaanse textielmagnaat Amancio Ortega).

Wie de financiers van de teams in het circuit van Tops zijn, is onduidelijk. Gates zou achter het team Paris Panthers zitten, waarin zijn dochter Jennifer springt, en Amancio Ortega (stichter Zara) achter Madrid in Motion, waarin zijn dochter Marta meedoet. ‘Tops maakt van de jumping een sport voor the rich and famous’, zeggen critici.

Concurrentiewaakhond

Met zijn initiatief kwam Tops in botsing met de FEI, die met de Nations Cup zelf een teamcompetitie organiseert - voor landenploegen - en afkeurend stond tegenover het uitgesproken commerciële karakter van het Tops-event. De federatie dreigde met de schorsing van ruiters en officials die deelnemen aan de Global Champions League. Tops beschuldigde de FEI daarop van concurrentiebeperkende praktijken, trok met zijn klacht naar de Belgische Mededingingautoriteit - de spilvennootschappen van Tops zijn in België gevestigd - en kreeg in 2015 gelijk.

De FEI was dus genoodzaakt met Tops om de tafel te gaan zitten. Eind 2016 vonden de twee een vergelijk. De modaliteiten werden geheim gehouden, maar lekten toch uit. Tops kreeg een grotere vrijheid om ruiters uit te nodigen.

Dat schoot andere jumpingorganisatoren, die sowieso al de concurrentie van de Tops-tornooien vreesden - zijn event dit weekend in Estoril (Portugal) valt samen met de Knokke Hippique - in het verkeerde keelgat. Te meer omdat de FEI tegelijk ook benadrukte dat ruiters laten betalen voor tornooideelname niet toegestaan was. Dat was nochtans een courante praktijk, zeker voor lager gerangschikte ruiters, hoewel in strijd met de FEI-regels. Het gebeurde via het kopen van viptafels of op een andere manier. Dat zou niet meer gedoogd worden? Terwijl Tops wel 2 miljoen euro mag vragen aan de teams - niet aan de ruiters weliswaar - voor deelname aan zijn competitie?

Athina Onassis, kleindochter van de Griekse reder Aristoteles Onassis. ©BELGAIMAGE

De ongelijke behandeling veroorzaakte een revolte, waarin Conter het voortouw nam. Ingmar De Vos, sinds december 2014 voorzitter van de FEI, was de kop van Jut. De 53-jarige Kapellenaar is een vertrouweling van de voormalige liberale politicus Jacky Buchman, jaren een spilfiguur in het Belgische paardensportmilieu, en heeft ooit nog voor Tops gewerkt. De Vos werd verweten twee maten en twee gewichten te hanteren.

Conter krijgt de steun van de West-Vlaamse textielondernemer Johan Dejager (Osta Carpets), voorzitter van de vzw die de jumping in Antwerpen organiseert die tot vorig jaar deel uitmaakte van de Global Champions Tour van Tops. Maar aan de samenwerking is een einde gekomen. ‘Onze identiteit kwam in het gedrang door alle eisen die Global Champions Tour stelde’, zegt Dejager. ‘Tops is een geweldige ondernemer. Maar in de jumpingwereld moet iedereen aan bod kunnen komen. Daar moet de FEI over waken.’

‘Jumping is een dure sport: de paarden, de verzorging, de verplaatsingen, de trucks. Het tornooigeld is geen grote uitgave. Voor de organisatoren is het wel een bron van inkomsten die hun rekening kan doen kloppen. Wij organiseren een showroom voor de paardenhandelaars. Het is normaal dat wij daar voor worden betaald.’

Gefortuneerde amateurs

Wat vinden de ruiters zelf van de rel? De voormalige topruiter Axel Verlooy is met zijn stal Eurohorse in Grobbendonk nu actief in de handel en het fokken van paarden. Hij heeft twee ruiters in het team Hamburg Diamonds van de Global Champions League: zijn zoon Jos Verlooy (nr. 72) en de Nederlander Harry Smolders (nr. 22). ‘De jumpingsport is duur geworden. Als je kan meedingen naar een hoger prijzengeld, moet je dat doen. Het is in onze sport niet zoals in het wielrennen, waar de renners betaald worden met het geld van de teamsponsors’, zegt Verlooy. ‘Je kan niet alleen maar wedstrijden rijden voor je land, voor de eer, als daar weinig mee te verdienen valt, zoals in de Nations Cup.’

Jessica Springsteen, dochter van Bruce Springsteen. ©BELGAIMAGE

Ludo Philippaerts, een andere voormalige topruiter die furore maakte met het legendarische paard Darco en na zijn carrière een eigen stoeterij begon in Meeuwen-Gruitrode, heeft zijn talent doorgegeven aan zijn tweelingzonen Nicola en Olivier. Beiden draaien mee aan de wereldtop. Zij zijn ook actief in de Global Champions League, in verschillende teams. ‘Het initiatief van Tops heeft onze sport naar een hoger niveau getild. Daardoor is er meer geld in de sport gekomen. En hij heeft andere organisatoren wakkergeschud.’

Philippaerts geeft toe dat de toegang tot de sport voor gewone ruiters moeilijker wordt. ‘Je moet in een team geraken. Tops houdt meer plaatsen vrij voor gefortuneerde amateurs. Er zijn er wel bij die al een aardig niveau hebben, omdat ze goede paarden kunnen kopen. Het is dubbel. Geldschieters komen met een eigen team om hun zonen of dochters te laten deelnemen, ook al zijn die geen topatleten. Maar ze steken wel geld in de jumpingsport. En wij hebben die mensen ook nodig: ze kopen onze paarden.’

Conter heeft overigens zelf twee ruiters in de competitie van Tops: Lorenzo de Luca, het nummer drie van de wereld, en Daniel Deusser, het nummer vijf.

Vorige maand was er in Zwitserland een verzoeningsvergadering met alle betrokkenen. Daar is afgesproken dat de FEI tegen begin 2018 nieuwe regels uitwerkt die rekening houden met de belangen van alle partijen. ‘Het was een goede vergadering’, zegt De Vos. ‘We hebben de pijnpunten overlopen en bekeken hoe we die kunnen oplossen. Ons standpunt is dat op een topevent de meeste ruiters er moeten zijn wegens hun verdiensten. Maar we begrijpen de zorg van de organisatoren dat hun tornooi financieel leefbaar moet zijn.’

Ondernemers

Conter vraagt meer vrijheid voor álle organisatoren. Hij stelt voor dat de strikte regels van de FEI enkel zouden gelden voor de officiële tornooien die onder haar auspiciën vallen, zoals de World Cup voor individuele ruiters en de Nations Cup voor landenteams. Voor andere concours moet er meer soepelheid komen. ‘Wij zijn ondernemers, geef ons de vrijheid om te creëren en te groeien. ‘We zullen er heus wel op toezien dat het sportieve niet wordt weggedrukt door de commerciële aspecten. Daar hebben we zelf alle belang bij.’

‘En nu weer aan het werk.’ Conter zet zijn zonnebril op en beent naar buiten, onder de wapperende vlaggen, om de viptenten te controleren waar de sponsors hun gasten op hapjes en drankjes zullen trakteren en te kijken of de pistes waarop de paarden zullen aantreden voldoende besproeid zijn. Toeschouwers, sponsors en ruiters tevreden maken, dat is zijn verantwoordelijkheid als organisator van de Knokke Hippique.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content