Europese topclubs winnen kampioenschap in eigen voet schieten

In de Italiaanse hoofdstad Rome zijn muurschilderingen opgedoken met daarop Juventus-voorzitter Andrea Agnelli als de doodgraver van het voetbal. ©EPA

De nieuwe elitevoetbalcompetitie Super League is twee dagen na de lancering ontploft als het ruimteschip Death Star in 'Star Wars'. Anders dan in de blockbuster stappen de rebellen als verliezer uit het puin.

De paleisrevolutie ging zo fout dat de coupplegers erin geslaagd zijn de gehate koning in de armen van het volk te duwen. Dat is nog de beste samenvatting van hoe twaalf Europese topclubs zich in de eigen voet schoten met hun poging een alternatieve competitie op te zetten voor de Champions League van de Europese voetbalbond UEFA.

Rond die laatste hing de voorbije decennia zo'n sterk parfum van nepotisme en corruptie dat geen fan nog een greintje sympathie voor de UEFA had. Maar na het debacle met de Super League komen de 12 voetbalmultinationals beschadigd en verzwakt uit de strijd. Ze maakten het zo bont dat het miljardenbedrijf UEFA net niet overkomt als een altruïstische grassrootsorganisatie.

De perceptie werd er niet beter op toen de coupplegers allerminst de rangen sloten toen het heet onder hun voeten werd. Ze duwden elkaar onder de bus toen een storm van protest losbrak onder clubs, spelers, coaches, media, fans en politici. Vooral in Engeland begon een klopjacht op de zes afvalligen, die zich terugtrokken na paniekoverleg tussen de 12 'Founding Fathers'.

Brandend platform

Dinsdagavond al sprongen Chelsea en Manchester City - volgens ingewijden de twee grootste twijfelaars over een deelname aan de coup - van het brandend platform. Woensdag volgden Liverpool, Arsenal, Tottenham en Manchester United. Bij dat laatste rolde dinsdag de kop van topman Ed Woodward. De Engelse clubleiders putten zich uit in excuses - filmpjes van nederige miljardairs naast een verlept bloemstuk incluis.

Na het vertrek van de Engelsen kondigden ook Inter, Atletico Madrid en AC Milan officieel aan ermee te kappen. Weer bleef de perceptie achter van op geld beluste opportunisten die bij de minste druk hun staart intrekken. Achter de schermen klinkt dat de initiatiefnemers - stuk voor stuk miljardairs - het dossier te zakelijk benaderden en de emotionele reacties van de fans onderschatten.

Dat vooral Amerikanen de lead hadden in de deal speelde een rol bij die foute inschatting. Bovendien wilden de clubs veel te snel gaan, luidt het. De Super League plande het model te kopiëren van de lucratieve competities in de VS. Maar daar worden clubs veel meer als commerciële entiteiten dan als historisch erfgoed gezien. Het asiel- en migratiedebat heeft geleerd wat identiteitskwesties - zoals de verbondenheid met een club - kunnen teweegbrengen.

De clubs wilden veel te snel gaan.
Een insider

Achter de schermen klinkt dat te weinig gelobbyd is bij de politiek. Onder meer de Britse en Franse premiers steigerden. Er is ook onvoldoende een draagvlak gezocht bij de fans. Nochtans had de Super League met InHouse Communications - opgericht door de gewezen woordvoerder van de Britse ex-premier Theresa May - een gerenommeerd pr-kantoor in dienst genomen.

Duistere bouwheer

Het meest in het vizier lopen Real-voorzitter Florentino Perez en Juventus-eigenaar Andrea Agnelli. Perez wordt geduid als de duistere bouwheer van de Death Star. Agnelli is door UEFA-voorzitter Aleksander Ceferin - van wiens dochter Agnelli peter is - neergezet als slang. Agnelli zou Ceferin zaterdag zijn steun aan de hervorming van de Champions League bevestigd hebben, om hem geen 24 uur later een mes in de rug te ploffen.

Agnelli's optreden nadien hielp niet echt. Woensdagochtend klonk het dat er 'tussen de twaalf een pact in bloed geschreven is om ervoor te gaan'. Een paar uur later moest hij toegeven dat de staatsgreep mislukt was. De telg van de roemrijke familie achter de autogroep Fiat wijt de Engelse koudwatervrees aan de interventie van de Britse premier Boris Johnson. Gevraagd naar zijn gedrag de voorbije dagen gaf Agnelli antwoord: 'Ik denk niet dat deze industrie eerlijk, betrouwbaar of te vertrouwen is.'

Ik denk niet dat deze industrie eerlijk, betrouwbaar of te vertrouwen is.
Andrea Agnelli
Eigenaar Juventus

Agnelli verknalde het zo dat de machtsbalans in het voordeel van de UEFA gekanteld lijkt. De reden voor de afscheuring was dat de topclubs de commerciële exploitatie van het Europees voetbal uit de handen van tussenpersoon UEFA willen halen. Bij de onderhandelingen hadden ze ook de bovenhand omdat zij merken en spelers controleren. Toen de UEFA bleef zeuren over een bereikt compromis om de uitbating onder te brengen in een joint venture tussen clubs en federatie, kozen Agnelli en co. voor de klad­de­ra­datsch. Veel kwam samen om in het diepe te springen. De jacht op extra centen door zware verliezen in de pandemie, en het geloof op commerciële groei door een verdere mondialisering en digitalisering van het voetbal.

Druk zetten met de dreiging van een exit en zo meer geld uit de brand slepen, wordt na het Super League-debacle veel moeilijker. Niet elke topclub is verliezer. Bayern en PSG deden om uiteenlopende redenen niet mee met de coup. Toch delen ze mee in de klappen door het verlies van de collectieve onderhandelingspositie.

Na de terugtrekking zijn de clubs aan het hergroeperen. Drie teams - Juventus, Barcelona en Real - hebben de Super League nog niet officieel begraven. Dat is geen toeval. Zij zitten financieel het diepst in de penarie. Voor hen is de Super League - de pot tv-geld alleen zou groeien van 2 tot 4 miljard euro - essentieel om te overleven. Het is onduidelijk of ze het project knarsetandend begraven of een reanimatiepoging volgt. Er wordt gefluisterd dat de clubs met hun eisenbundel én JP Morgan toch weer in groep aan tafel gaan met Uefa. Wat doet Ceferin?

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud