Open voetbaloorlog over mondiale Champions League

Het Midden- en Verre Oosten zwaait met 21 miljard euro naar de Europese topclubs om een mondiale 'Champions League' te beginnen. ©Photo News

Vlak voor het WK voetbal is een episch rondje armworstelen bezig tussen de wereldvoetbalbond FIFA en haar Europese broer UEFA over een nieuwe 'mondiale' Champions League.

De Uefa reageert woest op de soloslim van FIFA-voorzitter Gianni Infantino. Hij drukt door met de plannen om een joint venture met de privésector op te zetten voor twee nieuwe mondiale competities. Een internationaal consortium rond het Japanse conglomeraat van de miljardair Masayoshi Son wil de FIFA 25 miljard dollar (21 miljard euro) betalen voor een vernieuwd club- en landenkampioenschap.

Het zou niets minder dan historisch zijn als de FIFA het lucratieve monopolie op de organisatie van competities deels uit handen geeft. De FIFA zou in de nieuwe structuur nog voor 51 procent eigenaar blijven, meldt Financial Times.

'Super League'

Infantino staat opvallend hard op het gas. Hij zal de algemene vergadering van de FIFA - de ruling council - de komende dagen inlichten over de bijeenroeping van een uitzonderlijk comité dat nog voor de start van het WK half juni een beslissing moet nemen.

Gianni Infantino. ©Photo News

Nadat de plannen een maand geleden waren uitgelekt, is intussen flink vaart gemaakt met de concrete uitwerking. In het nieuwe WK voor clubs, de 'Super League', zouden vanaf 2021 24 clubs aantreden. De competitie met 31 wedstrijden zou tussen 10 en 28 juni plaatsvinden en nadien om de vier jaar worden gehouden. Er is plek voor 12 Europese en vijf Zuid-Amerikaanse clubs. Azië, Afrika en Noord-Amerika mogen elk twee clubs sturen. Het vaste gastland van het tornooi zou China worden.

Voor de eerste editie krijgen de Europese clubs Real Madrid, Barcelona, Bayern München, Milan, Liverpool, Inter, Manchester United, Juventus, PSG en Ajax een startbewijs. Die laatste club is al lang geen Europese topper meer, maar de reden is dat Ajax net als de rest minstens drie Europa Cup-titels won.

Manchester City, Chelsea, Atletico Madrid, Porto, Benfica en Borussia Dortmund zijn de kandidaten voor de resterende twee tickets. Na de eerste editie verandert de formule. De Champions League-finalisten van de laatste vier jaar plaatsen zich automatisch, en worden aangevuld met de vier clubs met de hoogste UEFA-coëfficiënt.

1,6 miljard
Prijzengeld
De FIFA garandeert de deelnemende clubs 1,6 miljard euro aan prijzengeld in de vier tornooien tot 2033.

De FIFA garandeert de deelnemende clubs 1,6 miljard euro aan prijzengeld in de vier tornooien tot 2033. Ter vergelijking: de Champions League verdeelt nu jaarlijks 1,3 miljard euro onder de clubs. Daarnaast zwaait FIFA ook met een lolly van 10 miljard euro tot 2033 voor een nieuwe landencup. Dat moet als muziek in de oren klinken van de nationale bonden, nu wat de ondergeschoven kindjes van het topvoetbal. Zij halen nu enkel inkomsten uit premies door WK-deelname en eigen sponsordeals.

Het 'mini-WK' is voor de FIFA interessant als overbrugging naar het grote WK. Dat levert de voetbalbond per cyclus van vier jaar miljarden op, maar het oordeel is dat de cash-citroen nog verder uit te persen valt door een snellere rotatie in te voeren. Opvallend genoeg begint ook de UEFA dit najaar met een nieuwe Nations League voor landen, die de oninteressante vriendschappelijke interlands moet vervangen in de vier jaar tussen EK's.

Clash

Het interlandvoetbal is peanuts in vergelijking met het spel dat rond de nieuwe Club World Cup gespeeld wordt. Er is een regelrechte clash in de maak tussen Infantino en zijn Europese tegenhanger Aleksander Ceferin van de UEFA. Toen Infantino zijn plannen vorige maand toelichtte tijdens een meeting van de European Club Association (ECA), de belangenvereniging van de Europese topclubs, kwam het tot een hoogoplopende ruzie met Ceferin.

Ook revolutie in tv-kijken?

De groep rond het Japanse Softbank belooft in zijn plannen ook 1 miljard dollar (850 miljoen euro) voor de 'digitale transformatie' van de Fifa. In tegenstelling tot wat zijn naam doet vermoeden is Softbank een concern dat erg actief is in ecommerce, internet, media en marketing. Op de onderhandelingstafel zou een voorstel liggen om de wedstrijden live te gaan streamen via eigen sites en kanalen. Ook dat zou een revolutie kunnen ontketenen in het voetbal, omdat het de klassieke 'broadcasters' - tv-zenders en telecombedrijven - elimineert als tussenschakel naar de kijker. Het is geen geheim dat ook Uefa volop nadenkt over de mogelijkheid om eigen streamingservices op te starten. 

Ceferin vreest niet onterecht dat het echte doel van Infantino en de investeerdersgroep rond Softbank een frontale aanval is op de machtsbalans in het internationale topvoetbal. Daarbij zou het nieuwe geld uit het Midden-Oosten, Azië en in mindere mate de VS de Europese clubs proberen weg te lokken van onder de vleugels van de UEFA. Het mondiale voetbal wordt meer en meer gedomineerd door een dominant kartel van een 20-tal Europese clubs, voetbalmultinationals met mondiaal appeal. Infantino weet net als Ceferin dat zij de echte gouden kalveren zijn die fans én dus sponsors wereldwijd doen likkebaarden.

Die elite van Europese clubs weet de UEFA goed te vermarkten via de huidige Champions League. Die formule werkt suboptimaal, omdat de beste clubs veel te weinig tegen elkaar spelen. De grote droom is te komen tot een superliga van een dertigtal topclubs die zich afscheuren van hun eigen nationale competities en wekelijks tegen elkaar spelen.

Een belangrijk obstakel is dat de UEFA tot 2024 door lopende tv-contracten vastzit aan de Champions League. Daarin wordt het gewicht van de clubs uit de grootste vijf Europese competities vanaf volgend seizoen wel groter. Ceferin beseft dat het gras hem voor de voeten wordt weggemaaid, meteen de reden voor het gebrul aan het adres van Infantino.

Broze wapenstilstand

Het is geen toeval dat de UEFA - qua besluitvorming een Vaticaans concilie - supersnel met een reactie komt. 'De strategische raad van Uefa heeft serieuze reserves bij de Club World Cup en de mondiale Nations League van de Fifa, in het bijzonder bij de timing en het gebrek aan informatie. Dit soort beslissingen hoort genomen te worden na overleg tussen alle sleutelspelers in het internationale voetbal. Het kan niet dat één partij eenzijdig beslist over aanpassingen op de matchkalender.'

De snelle communicatie komt er ook omdat de clubs het plan niet afwijzen. Er is grote onrust omdat de Spaanse topclubs Real en Barcelona hun steun zouden hebben toegezegd aan Infantino. Die zou zo een wig hebben weten te drijven tussen de clubs en de UEFA, die na een jarenlange oorlog pas zeer recentelijk een broze wapenstilstand sloten.

Infantino geeft intern niet prijs wie achter het consortium schuilgaat. Maar er is sprake van investeerders uit China, Saoedi-Arabië, de VS en de Emiraten. Dat zou logisch zijn omdat net die landen de groeimarkten zijn voor voetbal, terwijl het product in Europa te vinden is. De nieuwe clubcompetitie zou een paradigma shift betekenen in het voetbal.

Dit wordt een gigantische shake-up die het door Europa gedomineerde voetbal volledig op zijn kop kan zetten.

'Dit wordt een gigantische shake-up die het door Europa gedomineerde voetbal volledig op zijn kop kan zetten', stellen bronnen. Insiders wijzen erop hoe opvallend de lijnen tussen de investeerders gelijk lopen met de zakelijke netwerken tussen staats- en privébedrijven rond de grote mondiale deals in onder meer de olie- en bouwsector.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content