interview

Patrick Lefevere: ‘Winnen is de beste doping'

©Thomas De Boever

Als wielrenner was hij een ‘strontcoureurke’, als wielercoach is hij een topper. Patrick Lefevere, de CEO van Etixx-Quick Step, krijgt zondag de kans om voor de tiende keer in zijn carrière Vlaanderens mooiste te winnen. ‘Ik ben de meest onvoorspelbare ploegleider in het wielercircus.’

Verliezen is geen optie. ‘Ik zal er twee dagen niet goed van zijn als we zondag de honderdste editie van de Ronde niet winnen’, zegt Patrick Lefevere (61), de CEO van Etixx-Quick Step en een van de succesvolste coaches in het mondiale wielercircuit. Vorig jaar boekte zijn ploeg 54 overwinningen. De voorbije vier jaar haalde ze van alle ploegen de meeste zeges in de WorldTour.

Maar onweerswolken pakken zich samen boven Etixx-Quick Step. Eind 2017 lopen alle sponsorcontracten ten einde. Tegen dan moet Lefevere vers geld op de rekening hebben staan om het voortbestaan van de ploeg te verzekeren. De omstandigheden zijn niet ideaal. In de wielerwereld is een machtsstrijd aan de gang tussen ASO, de organisator van de Tour de France, en de Internationale Wielerbond UCI. ASO heeft zelfs beslist zich vanaf 2017 terug te trekken uit de WorldTour, het klassement van alle topkoersen waar nu ook nog de Ronde van Frankrijk bij zit.

©Thomas De Boever

De witharige West-Vlaming laat er zich niet door afschrikken. ‘Ik ben een steenbok. Dat zijn doorzetters en koppigaards. Als ik iets voor ogen heb, ga ik ervoor. En als de sportieve toekomst van mijn ploeg op het spel staat, zal ik niet wijken. Over my dead body.’

Patrick Lefevere (61) was beroepsrenner van 1976 tot 1979. Hij won onder meer de Omloop van De Panne, Kuurne-Brussel-Kuurne en een etappe in de Ronde van Spanje.

 Na zijn sportcarrière werd hij boekhouder bij Marc Zeepcentrale. In 1992 werd hij ploegleider bij GB-MG, waaruit in 1995 het wielerteam Mapei-GB ontstond dat acht jaar lang de klassieke wedstrijden domineerde.

 

In 2001 werd een tumor in zijn pancreas geconstateerd, waarvan hij al na enkele maanden herstelde. Twee jaar later nam hij een deel van de Domo-Farm Frites-ploeg over, waaruit later Quick Step-Davitamon ontstond met toprenners zoals Paolo Bettini, Tom Boonen en Michele Bartoli.

In 2011 verkocht hij zijn wielerploeg aan de Tsjechische investeerder Zdenek Bakala, die70 procent verwierf. Lefevere behield 20 procent en werd CEO.Ex-Belgacom-topman Bessel Kok kreeg 10 procent.

In 2013 verkocht Lefevere zijnaandelen van het interimbureau Experza, dat hij in 2010 met een vennoot oprichtte. Sinds 2011 heeft hij een geschil lopen metde fiscus wegens belastingontduiking, maar hij houdt vol dat hem niets te verwijten valt.

U bent 61 en al bijna een kwarteeuw ploegleider. Hoe houdt u het vol?
Patrick Lefevere: ‘Dat weet ik niet. Ik heb al tien keer gezegd dat ik wilde stoppen. (lacht) Op dat gebied ben ik de meest onvoorspelbare persoon in het wielercircus. Maar heel wat mensen zeggen me: ‘Doe het zolang je kan, want zodra je thuis zit en niet meer als ploegleider in de koers actief bent, zal je wegdeemsteren.’’

Bent u verslaafd aan het wielrennen?
Lefevere: ‘Ik ben verslaafd aan winnen. Dat is voor mij de beste doping. Een seizoen met maar zeven of acht overwinningen, dat is sterven. Ik ben niet jaloers van karakter, ik gun iedereen zijn succes, maar ik wil winnen. Voor atleten is het de grootste kick, voor sponsors de beste reclame en voor mij de beste zuurstof. Als je wint, gaat alles vanzelf.’

Waarom zou u er dan de brui aan geven?
Lefevere: ‘Als er iets is dat me vermoeit, dan zijn het telkens weer die vragende ogen van iedereen die wil weten hoe sterk je zal presteren in het komende seizoen. Terwijl ik zoiets heb van: ‘Jongens, ik weet nog niet eens of ik morgen wakker zal worden. Laat me toch even doen’. Eigenlijk verkoop ik lucht, want ik kan nooit bewijzen hoe goed de ploeg gaat presteren. We zijn maar zo goed als onze laatste koers.’

De sponsors die na 2017 met ons in zee willen gaan, moeten maar eens bereid zijn een correcte prijs te betalen.

Wat bezielt u om straks weer vanaf nul te starten in de zoektocht naar sponsors?
Lefevere: (denkt even na) ‘Het zou wel eens de uitdaging kunnen worden. Ik heb zo’n prikkel nodig. Die biedt me de mogelijkheid een nieuw hoofdstuk te beginnen. 2018 wordt cruciaal voor de toekomst en het voortbestaan van de ploeg.’

Wordt het erop of eronder?
Lefevere: ‘Ik hou in mijn leven altijd rekening met drie scenario’s: het beste, het slechtste en het middelste. Tot nu heb ik veel geluk gehad en is me altijd het beste overkomen. Maar het is goed mogelijk dat het dit keer tegenvalt en dat ik de sponsoring niet rond krijg. Maar daar ga ik niet van uit.’

©BELGA

Neemt u geen enorm risico door alle bestaande sponsoring eind 2017 te laten aflopen?
Lefevere: ‘Daar heb ik bewust voor gekozen. Ik wil de sponsors overtuigen meer geld in het laatje te leggen, en dat kan alleen als de tellers eerst gelijk komen te staan. Nu zijn we financieel te afhankelijk van Zdenek Bakala. De Tsjechische investeerder en mecenas is al vijf jaar eigenaar van dit team. Hij bezit 70 procent van de aandelen en heeft daarop nog geen enkele return on investment verdiend. Schijnbaar is hij daar tevreden mee, maar ik vind dat economisch niet honderd procent correct.’

©Thomas De Boever

Klopt het dat hij ook elk jaar bijspringt in een deel van het budget?
Lefevere: ‘Ja, los van het aandeelhouderschap heeft hij ook een engagement om een derde van het ploegbudget te financieren. Ik zou het leuk vinden hem vanaf 2018 te kunnen zeggen: ‘Je hoeft er niet meer voor te gaan. Je hebt ons zes jaar schitterend geholpen, maar ik heb nu de financiële middelen gevonden zodat je geen geld meer op tafel moet leggen.’’

Is dat realistisch? Kan Etixx-Quick Step zonder wielermecenas?
Lefevere: ‘Ik loop al een tijdje in de wielerwereld rond en ik voel wat er leeft. Ik denk dat het eindelijk begint door te dringen tot bedrijven dat de wielersport een zeer gunstige return on investment heeft. We beschikken over de cijfers. Onlangs kregen we een update van ASO, de organisator van de Tour de France. Die heeft het effect van sponsoring voor organisatoren van wielerwedstrijden onder de loep genomen, en ook dat van wielerploegen. Daaruit blijkt dat ploegsponsoring 60 procent van de zichtbaarheid in de wielersport genereert en organisatoren slechts 40 procent. De gemiddelde waarde van de jaarlijkse return on investment van een WorldTour-team wordt op 124 miljoen euro geschat.’

Zelfs als je wint, moet je durven te erkennen hoe slecht je bent geweest.

Dat is toch niet het budget waarop u mikt?
Lefevere: (lacht) ‘Ik ben niet naïef. Ik weet heus wel hoe de markt in elkaar zit. Maar als je ziet dat het jaarlijkse budget van Etixx-Quick Step ongeveer 20 miljoen euro bedraagt, is er toch een grote discrepantie. In 2015 waren we met 54 overwinningen een van de succesvolste teams in de WorldTour. In de drie jaar daarvoor behaalden we telkens meer dan zestig zeges per seizoen. De sponsors die na 2017 met ons in zee willen gaan, moeten maar eens bereid zijn een correcte prijs te betalen.’

Etix-Quick Step is dit jaar aan zijn 14de wielerseizoen bezig. De ploeg telt 47 personeelsleden, van wie 30 renners met 13 verschillende nationaliteiten. Ze behaalde vorig seizoen 54 overwinningen en is al vier jaar op rij de ploeg met de meeste zeges van de WorldTour.

In 2015 bedroeg de omzet ruim 23,6 miljoen euro en de nettowinst 133.000 euro. 70 procent van de omzet gaat op aan rennerslonen. De loonmassa bedraagt 17,2 miljoen euro, het eigen vermogen 38.000 euro. Circa 90 procent van het budget bestaat uit sponsoring.

Hebt u al ooit winst geboekt? De Luxemburgse holding boven Etixx-Quick Step is al jaren verlieslatend.
Lefevere: ‘Kent u één wielerploeg die winstgevend is? En weet u hoeveel voetbalclubs structureel rendabel zijn? Wij hebben nooit winst gemaakt, behalve één keer. Dat was in 2008. Maar toen kwam Tom Boonen op het slechte idee iets te snuiven (Boonen werd betrapt op cocaïnegebruik buiten competitie, red.), waardoor onze fietssponsor Specialized een deel van zijn contract niet wilde uitbetalen. Ciao, weg was onze winst.’

Is rendement wel mogelijk voor een ploeg die voor 90 procent afhankelijk is van sponsorgeld?
Lefevere: ‘We proberen natuurlijk zo veel mogelijk break-even te draaien en rode cijfers te vermijden. Maar stel dat je toch iets overhoudt, wat ga je dan doen als hoofdsponsor bij de volgende contractonderhandelingen? Het sponsorbudget verlagen, natuurlijk. En vragen dat de winst wordt geherinvesteerd in de ploeg. Dividenden uitbetalen, dat kennen sponsors niet.’

©Thomas De Boever

Van de wielersport zult u dus nooit rijk worden?
Lefevere: ‘Ik heb destijds een deel van mijn belang aan Bakala verkocht, omdat die aandelen me niet interesseren. Ik heb er nooit op gerekend hier financieel beter van te worden. Er is peanuts betaald voor de ploeg, maar we zijn nu zes jaar later en we bestaan nog. Zonder Bakala was het misschien al gedaan geweest en zaten we nu niet in de kopgroep van de WorldTour.’

Zit u dat dwars?
Lefevere: (lacht) ‘Ik ben het zwarte schaap van de familie. Mijn ouders zijn in het jaar dat ik geboren werd een autokerkhof begonnen langs de baan van Roeselare naar Menen, en dat heeft hun duidelijk geen windeieren gelegd. Ook mijn zus en mijn twee broers hebben carrière gemaakt in de autoverkoop en hebben daarmee goed hun geld verdiend. Ik ben misschien wel de bekendste van ons allemaal, maar duidelijk ook de armste.’

Als ASO zich uit de WorldTour terugtrekt, wordt het dan niet erg moeilijk voor u om nieuwe sponsors aan te trekken?
Lefevere: ‘Die machtsstrijd tussen ASO en de internationale wielerbond UCI is schadelijker dan om het even welk dopingverhaal. Ik kan me niet inbeelden dat een grote sponsor bereid is in een sport te stappen waar de partijen vechtend over straat rollen. Ik hoop dat het niet zover komt. De uitstap van ASO uit de WorldTour zou getuigen van een zeer grote arrogantie en een totaal gebrek aan intelligentie.’

Ik ben misschien wel de bekendste van de familie, maar duidelijk ook de armste.

Stel, Tom Boonen beslist na de klassiekers dat het zijn laatste seizoen wordt en u moet op zoek naar een opvolger. Dat wordt niet gemakkelijk met sponsors die einde verhaal zijn...
Lefevere: ‘Ik ben daar vrij gerust in. Hier speelt ook een beetje het vertrouwen in het huis. Wat ik nu ga zeggen, klinkt misschien een beetje pretentieus, maar Etixx-Quick Step is geen vragende partij in de markt. Renners komen spontaan naar ons toe. We hebben een reputatie opgebouwd van degelijkheid en professionaliteit. En tegelijk proberen we het familiale karakter van de ploeg niet uit het oog te verliezen.’

Hoe slaagt u daarin?

Lefevere: ‘Johan Museeuw, die met mij als ploegleider drie keer de Ronde van Vlaanderen heeft gewonnen, maakte ooit de vergelijking tussen drie types van wielercoaches: ex-Lotto-baas Jean-Luc Vandebroucke, gewezen bondscoach José De Cauwer en ik. Hij zei: ‘De eerste is supernerveus en buitengewoon georganiseerd, maar op het gebied van tactiek en menselijke aanpak scoort hij ondermaats. De tweede is een enorme motivator, maar als het op organisatie aankomt, loopt alles in het honderd. En de derde is een combinatie van de twee: als hij iets zegt, heb je de indruk dat niemand luistert, maar iedereen weet perfect wat hij moet doen.’ Meer hoef ik er niet aan toe te voegen.’ (lacht)

©Thomas De Boever

Bent u dan de absolute chef?
Lefevere: ‘Niemand voelt zich verheven boven de rest. Zelfs ik niet, al ben ik de sportieve baas. Renners zeggen wel eens boss of capo tegen mij. Maar er is niemand die me met meneer moet aanspreken. En als iemand het toch doet, corrigeer ik onmiddellijk. Het beste middel voor coureurs om nederig te blijven, is elkaar pijn doen met de pedalen. Ik heb ook zelden of nooit een ploeg rond één trekker of kopman gebouwd. Als je al je eieren in één mand legt, kan het snel gedaan zijn.’

Moet u renners soms de les lezen?
Lefevere: ‘Ik heb nog nooit in mijn leven geroepen. Roepen is een vorm van onmacht. Ik zal na een koers wel eens in de bus stappen en zeggen: ‘Proficiat, maar je hebt enorm slecht gereden.’ Dan zie je de coureurs kijken en zich afvragen: ‘Wat zegt die nu?’ Ik leg dan uit: ‘Jullie mogen euforisch zijn, maar dat is absoluut niet nodig. Want alles dat ik jullie heb gezegd, hebben jullie niet gedaan. Jullie zaten achterop, maar door stom toeval zijn jullie weer in de koers gekomen en hebben jullie gewonnen’. Zelfs als je wint, moet je durven te erkennen hoe slecht je bent geweest.’

Ook als uw ploeg zondag de Ronde wint?
Lefevere: ‘Wees gerust, ik zal er twee dagen slecht van zijn als we verliezen. Maar ik zal mijn emoties altijd in bedwang houden. Je zal me nooit euforisch zien of helemaal down. Op dat gebied ben ik zelfs een beetje saai. Als een van mijn coureurs wint, steek ik eerst mijn armen in de lucht, maar de volgende seconde ben ik al aan het uitrekenen hoeveel die zege me zal kosten aan premiegeld.’ (lacht)

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud