reportage

‘Ze noemen mij de Marc Van Ranst van de koers’

Tomas Van Den Spiegel, de CEO van Ronde-organisator Flanders Classics.

De wielerhoogmis van het jaar zonder publiek. Dat is de nieuwe realiteit waarmee Tomas Van Den Spiegel, de organisator van de Ronde van Vlaanderen en topman van Flanders Classics, rekening moet houden. Sterker nog: ‘Ik sluit niet uit dat dat het nieuwe normaal wordt.’

‘Blijf in uw kot of riskeer een boete. U hebt hier niets te zoeken.’ Surrealistischer dan dat kan de boodschap niet zijn. Het is dinsdag, vijf dagen voor de 104de editie van de Ronde van Vlaanderen, en op een druk bijgewoonde persconferentie in hartje Oudenaarde wordt de grootste eendagskoers ter wereld afgekondigd als een event zonder publiek.

‘De koers is van ons, zorg dat dat zo blijft en kijk op televisie’, luidt het ongewone advies. Van een volksfeest is geen sprake meer. Aan de start en aankomst en op alle hellingen en kasseistroken zijn supporters ten strengste verboden. Langs het volledige parcours geldt een mondmaskerplicht. De veiligheidszones die bij vorige edities dienden om een massa van zowat 1 miljoen wielerfans in goede banen te leiden zijn er nu voor het tegenovergestelde effect: het volk van de koers weghouden.

Is het nog van deze tijd dat een Ronde 250 kilometer is, een hele dag duurt en van punt A naar punt B rijdt? Er zijn redenen om naar andere formules te kijken.
Tomas Van Den Spiegel
CEO van Flanders Classics

Een geduldige Tomas Van Den Spiegel (42), de CEO van de organisator Flanders Classics, legt voor de camera’s uit waarom dit najaar gekozen is voor een limited edition. ‘We willen koste wat het kost bewijzen dat we een groot event veilig kunnen organiseren’, zegt hij. ‘We zijn daarover al maanden in overleg met de autoriteiten. Dit is ons examen. Als we het zondag niet goed doen, wordt het veel moeilijker om in het voorjaar van 2021 opnieuw koersen te organiseren.’

Acht maanden hectiek

De boomlange Oost-Vlaming - 2,14 meter, 108 kilogram - haalt na de persconferentie zijn fiets uit de wagen en trekt zijn rennersplunje aan. We rijden met hem naar de Paterberg om het heuvelparcours te verkennen. Het miezert en de temperatuur zakt onder 12 graden Celsius. De bordjes van de Ronde hangen al uit, maar veel wielerprofs die de kasseistroken of hellingen verkennen, zien we niet.

‘Die snelle opeenvolging van wedstrijden de jongste twee maanden is niet in hun koude kleren gekropen’, zegt Van Den Spiegel. ‘Ik ga niet zeggen dat de renners op hun tandvlees zitten, maar het begint toch te wegen.’ Ook voor hem is het al acht maanden hectisch. ‘Ik herinner het me nog goed: de Omloop Het Nieuwsblad, eind februari. Duizenden mensen verzamelden in ’t Kuipke in Gent om naar de start van de eerste voorjaarsklassieker te kijken. Corona was toen nog een ver-van-mijn-bedshow. Die dag kwam het eerste verontrustende signaal voor de wielerwereld binnen: twee renners van UAE Team Emirates testten positief. Ik heb toen mijn eerste corona-interview gegeven.’

Het was voor hem een ontnuchtering. ‘Plots beseften we dat we het niet konden maken om 10.000 vips in een tent bijeen te zetten. Dus ging ik een week na de Omloop bij Marc Van Ranst langs - hij was toen nog niet de alom bekende coronaviroloog - om te vragen of de Ronde over vijf weken mogelijk was. Zijn antwoord was: ‘Ik sluit geen enkel scenario uit.’ Sindsdien hielden we volop rekening met een uitzonderlijk wielerjaar.’

Omdat alle andere voorjaarsklassiekers door corona werden geschrapt, moest Van Den Spiegel rond de tafel gaan zitten met het almachtige ASO, de eigenaar van de Tour de France, en RCS Sport, de organisator van de Giro, om de wielerkalender te herschikken. ‘We zijn de derde grootste speler, maar wel maten kleiner dan die twee reuzen. Ze zien ons een beetje als de vernieuwers. Zo van: ‘Die jongens moeten we erbij hebben, want die hebben goede ideeën.’ Zo zijn we erin geslaagd een logische kalender in elkaar te steken, die haalbaar was voor renners en publiek.’

Niet dat het in de praktijk van een leien dakje liep. Zo kon ASO wel een peloton van ruim 170 coureurs drie weken lang door Frankrijk laten koersen, maar dat verliep niet altijd coronaproof. De beelden van juichende fans die in dichte drommen staan te schreeuwen op de flanken van de Col de Peyresourde, kregen veel kritiek. ‘Ik zat in ‘Vive le vélo’ op de dag van die beklimming. Eerlijk gezegd, daar moest ik al meteen duidelijk maken: ‘Sorry, maar dat ga je bij ons echt niet zien.’’

De finale beslissing over het al dan niet houden van grote events is zuiver politiek. Je weet dat andere factoren meespelen dan hoe veilig een koers is.
Tomas Van Den Spiegel
CEO van Flanders Classics

We houden even in als plots de steile kasseimuur van de Paterberg voor ons opdoemt. Van Den Spiegel schakelt klein, maar beseft algauw dat het glibberige gootje voor hem geen optie is. De natte herfstbladeren doen zijn wiel slippen en hij moet afstappen. Eenzaam komt hij achter ons de heuvel oplopen. Minder dan vijf dagen voor de koers is het hier opvallend stil. Geen spoor van viptenten of tribunes in de omliggende velden. Enkel een gigantische voorraad nadars die op de top werd afgezet.

Tijd voor een pauze. De Flanders Classics-topman werkt een banaantje naar binnen. Of hij niet bang was dat de Ronde op het laatste moment zou worden afgeblazen? ‘Ja, natuurlijk’, zegt hij knikkend. ‘Enkele dagen voor Gent-Wevelgem werd bekend dat Parijs-Roubaix werd afgelast. Het was niet mijn meest stressvrije weekend (lacht). Door die annulering kwamen we plots onder grote druk te staan. De finale beslissing over het al dan niet houden van grote events is zuiver politiek. Je weet dat andere factoren meespelen dan hoe veilig een koers is.’

‘Grote events staan synoniem voor grote menigtes. Je kan die perceptie alleen omkeren door zwart op wit aan te tonen dat er geen volk zal zijn. Voor de Ronde zijn we daarin het verst gegaan: deze koers wordt hermetisch afgesloten. Geen enkele wielerwedstrijd ter wereld wordt zo veilig georganiseerd. Niet de Tour, niet de Giro, of alles wat we tot nu gezien hebben.’

Feesten

3 miljoen
Op de Oude Kwaremont, een centraal punt in de Ronde van Vlaanderen, draait Flanders Classics doorgaans een omzet van al snel 3 miljoen euro.

We kruipen weer op de fiets en bereiken via een slingerende betonbaan de Oude Kwaremont. Vorig jaar kwamen hier zowat 40.000 mensen kijken naar de Ronde, onder wie 10.000 vips in enorme tenten van Flanders Classics. Vandaag zien we enkel de boer die nog zijn bieten moet rooien. Als je rekent dat die vips hier vorig jaar zo’n 200 euro besteedden, komt dat algauw neer op 2 miljoen euro aan inkomsten. Reken daarbij dat de 30.000 andere aanwezigen die dag gemiddeld 20 euro uitgaven, dan gaat het al snel om 3 miljoen euro omzet. Enkel op die plaats. En dan hebben we het nog niet over Antwerpen en Oudenaarde. Ook daar bracht de Ronde veel geld op.

‘Terwijl in het verleden gefeest werd van Antwerpen tot Oudenaarde, is er nu geen plaats meer voor vertier’, zegt Van Den Spiegel. ‘In Antwerpen verlegden we de start van de Grote Markt naar het Steenplein. Juist omdat we daar de mogelijkheid hebben alles hermetisch af te sluiten. Ook de aankomstzone in Oudenaarde, waar normaal 30.000 supporters verzamelen, is verboden terrein. Er kan niets en er mag niets. Ook het feest van de 16.000 wielerliefhebbers die hun Ronde op zaterdag rijden, gaat niet door. Ik ben en blijf strijdvaardig, maar het is heel zwaar.’

Komt daar nog bij dat de wereldbeker veldrijden komende winter grotendeels is geschrapt. Ook dat is een streep door de rekening van Flanders Classics. Slechter kon die timing niet zijn. ‘Via een tender kochten we vorig jaar de rechten voor dat internationale crosscircuit, maar daar wordt dit seizoen bitter weinig geld mee verdiend. Dat is een valse start. Het enige dat we kunnen doen, is de winter zo goed mogelijk doorkomen. Nadien zien we wel.’

De financiële buffer waarop Flanders Classics kan terugvallen - zowat 1 miljoen euro of de helft van het balanstotaal - oogt vrij sterk. ‘We zijn stabiel genoeg om dit moeilijke jaar uit te zitten’, zegt Van Den Spiegel. ‘Maar de vraag is of we dat twee jaar kunnen. We mogen er al van uitgaan dat het voorjaar van 2021 gehypothekeerd is. Volgens alle wetenschappers zal het virus dan nog een forse impact hebben op ons dagelijks leven.’

Ander businessmodel

De koersfiets gaat even aan de kant en we warmen ons op in café-restaurant In ’t Palet, op de hoek van het Kwaremontplein. Van Den Spiegel krijgt een sms’je. Hij glimlacht. ‘De boodschap van de persconferentie is blijkbaar goed overgekomen. Ze noemen me nu al de Marc Van Ranst van de koers.’ Dat verhindert niet dat hij zich zorgen maakt.

Tomas Van Den Spiegel

Geboren in 1978.
Sinds 2018 topman van Flanders Classics, de eigenaar van de Ronde van Vlaanderen, Gent-Wevelgem, de Omloop Het Nieuwsblad en de Brabantse Pijl.
Stapte in 2017 in het kapitaal van het digitale sportmarketingbedrijfje Sporthouse Group.
Werd in 2016 zakelijk leider van het sportief onderzoeks- en testcentrum Bakala Academy in Leuven.
Ging in 2013 aan de slag als financieel planner bij Optima.
Won met het Russische basketbalteam CSKA Moskou twee keer de EuroLeague, de basketbalvariant van de Champions League.

Komen er ooit nog massa-events? Het is een moeilijke vraag die hem bezighoudt. ‘In het gunstigste geval is het publiek pas eind volgend jaar op grote schaal gevaccineerd. Dat betekent dat we nog een hele tijd met beperkte events moeten rekening houden. Of dat die events het nieuwe normaal worden.’

Dat zou ernstige gevolgen hebben voor een organisatie als Flanders Classics. ‘Dat verplicht ons na te denken over onze omzetstromen. Met dit bedrijf hebben we van de wielerkoers een festival gemaakt, waarbij je veel meer beleving krijgt dan alleen het zuiver sportieve, en nu zijn we verplicht die beleving te schrappen. Dat heeft invloed op ons businessmodel. Waar moeten we dan de inkomsten halen? Die denkoefening dringt zich op.’

Flanders Classics is geëvolueerd van een koersorganisator die met zes klassiekers in het voorjaar actief was naar een bedrijf dat het hele jaar relevant wil zijn. ‘Dat deden we door in veldrijden actief te worden’, zegt Van Den Spiegel. ‘Maar we willen verder gaan. De koers zelf is en blijft gratis. Daar zullen we niet aan raken. We denken eerder aan nieuwe concepten. Is het nog van deze tijd dat een Ronde 250 kilometer lang is, een hele dag duurt en van punt A naar punt B rijdt? De wegen zijn anders ingericht dan vroeger. De kostprijs stijgt elk jaar om zulke events te organiseren. Er zijn redenen genoeg om naar andere formules te kijken, en daar alternatieve inkomsten uit te genereren.’

Concreet denkt Van Den Spiegel aan de lancering van een digitaal fietsplatform, met virtuele landschappen van de Paterberg of de Oude Kwaremont. ‘Veel wielerliefhebbers fietsen in de winter op rollentrainers die je draadloos kan connecteren met je laptop of tablet. Ze maken gebruik van fietsplatformen als Zwift, Bkool, RGT Cycling of Rouvy. Maar dat model staat nog niet op punt.’ Zo is het op dit moment onmogelijk de Ronde van Vlaanderen virtueel te fietsen. In dat gat wil Flanders Classics duiken.

Hij heeft naar eigen zeggen het voordeel dat hij niet uit een wielermilieu komt. ‘Ik kan met een andere bril naar de sport kijken, zonder dat me dat meteen kwalijk wordt genomen.’ In 2018 werd hij de rechterhand van Wouter Vandenhaute, die Flanders Classics oprichtte. Intussen deed hij heel wat ervaring op in onderhandelingen met de internationale wielerorganisatie UCI, ASO en Velon, het vehikel van een groepje wielerploegen, met als doel de koers verder te professionaliseren en te commercialiseren.

‘Ik heb altijd een enorme passie gehad voor de zakelijke kant van de sport’, zegt Van Den Spiegel. Na zijn basketbalcarrière werd hij financieel planner bij Optima, om daarna directeur te worden van het sportief onderzoeks- en testcentrum Bakala Academy in Leuven. Hij stapte ook in het kapitaal van het digitale sportmarketingbedrijfje Sporthouse Group, dat nu voor de helft in handen is van Vandenhaute en diens zakenpartner Erik Watté.

‘Ik ben erbij gehaald om Flanders Classics, en hopelijk ook een beetje het wielrennen, futureproof te maken. Dat is mijn opdracht. Heel veel sporten veranderen en het wielrennen mag de boot niet missen. Ook bij de profteams zijn er diverse personen die daarover willen meedenken. Corona kan een versnelling of katalysator zijn.’

Maar eerst het weekend van de Ronde goed doorkomen, beseft hij aan het einde van de rit. ‘Dat wordt de belangrijkste test. Als we het zondag niet goed doen, wordt het veel moeilijker om in 2021 een normaal wielerjaar te organiseren.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud