15 jaar Wikipedia

Jimmy Wales. ©Bloomberg

Drie vragen aan Jimmy Wales, die destijds aan de doopvont stond van de internetencyclopedie. ‘Ik hoor dat veel zakenleiders geïntrigeerd zijn door ons model.’

Wikipedia volgens Wikipedia: een ‘vrije encyclopedie’. Wereldwijd werken meer dan 80.000 mensen er op vrijwillige basis aan mee, in een zelfsturende gemeenschap. Elke dag worden 7.000 nieuwe artikels gecreëerd. Elk uur worden er grosso modo 15.000 edits gemaakt.

Volgens het boek ‘Common Knowledge’ van hoogleraar management Dariusz Jemielniak is Wikipedia - samen met de andere projecten van de Stichting Wikimedia -‘mogelijk het grootste samenwerkingsinitiatief in de geschiedenis van de mensheid’.

Mijn rol wordt het best omschreven als een moderne constitutionele monarch. Met zeer weinig macht, maar een symbolische rol.
Jimmy Wales
Oprichter Wikipedia

Die samenwerking leidde op Wikipedia al tot meer dan 36 miljoen artikels in honderden talen. De online encyclopedie - gratis, reclamevrij en gefinancierd door giften - mag zich sinds 2007 een van de tien grootste websites ter wereld noemen.

Wie had dat gedacht, precies vijftien jaar geleden, op 15 januari 2001, toen het allemaal begon? Wie had durven voorspellen dat alleen al het wilde idee van een open kennissite, waar in principe iedereen aan kan bijdragen, ook maar een waterkans had om leefbaar te zijn? Laat staan succesvol? Had oprichter Jimmy Wales, nu voorzitter emeritus van de Stichting Wikimedia, het zélf durven dromen?

Als u het idee toen aan veel mensen had gepitcht, was de consensus wellicht geweest: ‘gedoemd om te falen’. Bent u zelf verrast?
Jimmy Wales: ‘Ik noem mezelf een pathologisch optimist. Ik denk altijd dat alles goed komt. Het is altijd gezond voor me geweest om me te omringen met mensen die pessimistischer zijn - om wat balans te krijgen.’

©Mediafin

‘Ik heb altijd geloofd dat dit écht belangrijk kon zijn, en écht groot. Maar het is zeker goed om te weten dat we doorheen de jaren langs veel obstakels en uitdagingen genavigeerd hebben. De voornaamste reden waarom we daarin slaagden, is dat we in onze kern en in ons hart een heel eenvoudig concept zijn. ‘Beeld je eens een wereld in waarin elke persoon op de planeet vrije toegang krijgt tot de som van alle menselijke kennis.’ Dat bepaalt alles wat we doen. Elke beslissing, elke uitdaging waar we tegenaan kijken, pakken we aan vanuit die kernvisie.’

‘En dus ben ik verheugd - en blij verrast - dat we in de top 10 van alle websites staan. Maar eerlijk gezegd: als we in de top 200 zouden staan, zouden we nog steeds hetzelfde doen.’

  • Geboren op 8 augustus 1966 in Huntsville, Alabama (VS). > Master in de economie.
  • Werkte eerst in de financiële wereld, werd eind jaren 90 internetondernemer.
  • Richtte in 2001 Wikipedia op en in 2003 de Wikimedia Foundation. Hij is er vandaag voorzitter emeritus.
  • Werd in 2006 door Time Magazine verkozen tot een van de 100 meest invloedrijke mensen ter wereld.

Wikipedia heeft een bijzondere manier van werken. We horen vandaag veel over niet-hiërarchische organisaties. Ziet u iets van uw filosofie doorsijpelen naar de zakenwereld? Is Wikipedia daarin baanbrekend geweest?
Wales: ‘Ik hoor in elk geval van veel zakenleiders dat ze geïntrigeerd zijn door ons model. De impact die ik zie, is dat bedrijven interne wiki’s gebruiken (een applicatie om documenten met meerdere mensen te bewerken, red.). Maar soms laten ze daar ook partnerorganisaties in toe, en werken ze zo samen met hun partners, hun leveranciers of hun klanten. Dat is iets waarbij mensen lijken te beseffen dat goede ideeën niet per se top-down bewegen. En dat je met meer medewerking van meer hoofden innovatieve oplossingen voor problemen kunt vinden die je niet zou hebben als je zou blijven vasthouden aan traditionele, rigide vormen van communicatie.’

Wikipedia is de zevende drukst bezochte website van de wereld. Toch blijft de Wikimedia Foundation hardnekkig advertenties weigeren op zijn pagina’s. De stichting laat de potentieel enorme reclame-inkomsten links liggen en organiseert in de plaats daarvan sinds 2005 jaarlijks een fondsenwervingscampagne. Daarvoor doet Wikipedia-oprichter Jimmy Wales vaak oproepen voor kleine giften op de website. Het opgehaalde geld gaat naar de website en de lonen van amper 280 personeelsleden. De stichting haalde vorig jaar 75 miljoen dollar op, waarvan een groot deel uit kleine stortingen van 15 dollar komt. Volgens critici verdient Wikipedia daardoor miljoenen op het zweet van de vele, vaak licht anarchistische vrijwilligers die de website volpompen met inhoud. Maar Jimmy Wales wees de kritiek op de grote cashberg vorig jaar terug. ‘We zitten met onze reserves perfect op het gemiddelde van een stabiele en succesvolle ngo.’

U wordt op uw Wikipedia-pagina omschreven als ‘goedaardige dictator’ en ‘spiritueel leider’. Maar hoe doet u het concreet - zo’n grote, open community managen?
Wales: ‘Wel, die twee omschrijvingen komen niet van de gemeenschap, maar van mensen uit de pers. Binnen de gemeenschap werd mijn rol volgens mij het best omschreven als een moderne constitutionele monarch. Zoals de Queen van Engeland. Met zeer weinig macht, maar een symbolische rol, een leiderschapsrol, als het om bepaalde waarden gaat.’

‘Het is als vragen hoe je een democratische maatschappij managet. Als je naar President Obama kijkt, of naar David Cameron, de eerste minister van Groot-Brittannië, of om het even welke democratische leider, dan zie je: zij organiseren het werk niet, en commanderen geen mensen - vertellen ze niet wat te doen. Zo werken open samenlevingen en gemeenschappen niet. De gemeenschap organiseert zichzelf.’

©Mediafin

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect