reportage

'Binnen tien jaar staat een algoritme in de hitparade'

©Lance Bachelder

Laten we ons straks in vervoering brengen door artificieel gecomponeerde muziek? Het ziet ernaar uit van wel.

Vijf voor negen. Ik stap in de trein richting Brussel. Door mijn koptelefoon klinkt ‘Octet No. 1 in D Major, Op.3’. De zacht kabbelende klassieke muziek van Aiva moet het een beetje afleggen tegen mijn favoriete componist, de Tsjech Antonin Dvorak. Maar Dvorak was een mens van vlees en bloed, die van 1841 tot 1904 leefde. Aiva is een algoritme, dat in februari vorig jaar door het gelijknamige Luxemburgse groeibedrijf werd ontworpen.

Een compositie van Aiva.

Op ‘Genesis’, het enige album dat Aiva al op zijn naam heeft, staan genoeg nummers die de doorsneeluisteraar niet kan onderscheiden van werk van een menselijke componist. Het algoritme heeft dan ook alles van componisten geleerd, aldus Pierre Barreau, muzikant, computerwetenschapper en CEO van Aiva. ‘We modelleerden het algoritme naar de werking van het brein. Dat neurale netwerk hebben we gevoed met 15.000 partituren van alle grote componisten, onder wie Beethoven, Bach en Mozart.’

©rv

Door het algoritme te voeden met partituren gaf Barreau het alle basisprincipes van klassieke muziek mee. ‘Aiva gaat op zoek naar patronen, zoals een ritme of een notencombinatie’, zegt Barreau. Op basis van die kennis ontwikkelt het algoritme een set aan wiskundige formules, die het gebruikt om zelf soundtracks te produceren. Vanaf dan ligt alles in handen van het algoritme. Barreau: ‘We geven een paar parameters op, maar gaan niet alles tot in de puntjes bepalen. We bestellen iets en gaven in het begin de ingrediënten, maar niet het recept.’

Youthful Approval

We besluiten een nummer te bestellen bij een algoritme. Bij de Britse AI-speler Jukedeck kiezen we het genre ‘piano’ en de mood ‘melancholisch’. Het lied mag tweeënhalve minuut duren en we willen een climax na anderhalve minuut. Even later levert het algoritme het nummer ‘Youthful Approval’ af, dat met een aarzelend pianootje begint om rond de anderhalve minuut inderdaad wat feller tekeer te gaan. Het is geen muziek waarvoor we naar een concertzaal zouden trekken, maar als achtergrondgeluid voor tijdens het werk kan het ermee door.

Exact die niche hebben de producenten van ‘robotmuziek’ op het oog: toepassingen waarbij muziek niet noodzakelijk de hoofdrol speelt. Het Luxemburgse Aiva focust in de eerste plaats op het maken van soundtracks voor films, games en reclamespotjes. ‘In die toepassingen is er een iets industriëlere aanpak dan bij pop- of rockmuziek’, zegt Barreau. Een filmregisseur gaat bij een romantische scène altijd meer violen dan drums willen, kort door de bocht gesteld. ‘De klant zal altijd bepaalde eisen hebben en een algoritme zal die zonder morren allemaal aftikken.’

We bestellen iets en gaven in het begin de ingrediënten, maar niet het recept.
Pierre Barreau
CEO van Aiva

Menselijke componisten zijn bovendien niet altijd te overtuigen om muziek voor games of films te leveren. ‘In games heb je nu tot honderd uur aan gameplay. Geen mens kan al die uren voorzien van aangepaste muziek’, zegt Barreau. Artificiële intelligentie doet dat wel, en zonder morren. De robotcomponist kan ook zijn troeven uitspelen bij het opstellen van langere playlists met eenzelfde thema. Het gonst al van de speculatie dat de Zweedse muziekstreamingdienst Spotify artificiële intelligentie wil inschakelen om playlists met relaxerende of rustgevende muziek uit te bouwen.

Opstapje

Is de robotcomponist gedoemd tot een tweede rol met het leveren van muzikale ‘vullertjes’? Helemaal niet. De Amerikaanse YouTube-ster Taryn Southern, gezegend met een half miljoen volgers, schakelde artificiële intelligentie in bij de productie van haar album ‘I AM AI’. De samenwerking met het algoritme had een enorme impact op haar aanpak. ‘Bij mijn vorige album begon ik met de lyrics en bouwde ik er dan muziek rond. Nu begon ik met de muziek en schreef er daarna lyrics bij die ik vond passen bij de mood van het geluid.’

Zangeres Taryn Southern maakte songteksten voor een melodie die eerst door een algoritme werd bedacht.

Het is slechts een opstapje, klinkt het bij Aiva, dat Southern mee begeleidde. ‘Binnen tien jaar staat een algoritme in de hitlijsten’, zegt Barreau. Hij kan wel eens gelijk hebben, gezien de grote namen die zich achter de uitdaging scharen. Een week geleden haalde Aiva 650.000 euro op bij Kima Ventures, het investeringsfonds van de Franse miljardair Xavier Niel. Sony, een van de drie grote muziekbastions, bracht in september vorig jaar al twee nummers uit geproduceerd door artificiële intelligentie. En dus ook Spotify onderzoekt de mogelijkheden.

Dat hij met artificiële intelligentie de ziel en de emotie uit de muziek haalt, wil Barreau niet horen. ‘Sommige mensen die ik spreek, zijn geïntrigeerd door de technologie. Anderen zijn bang. Maar een robotcomponist zal de mens nooit vervangen. Hij zal de mogelijkheden van artiesten alleen maar uitbreiden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud