'Door angst te creëren zijn meer bedrijven dichtgegaan dan nodig'

©Emy Elleboog

Als topman van de wereldspeler in weefmachines Vandewiele, grootste aandeelhouder en voorzitter van Barco en ondervoorzitter van Voka neemt Charles Beauduin continu de pols van de Vlaamse economie. Hij waarschuwt voor de impact van corona. 'We gingen onszelf sowieso tegenkomen. Deze crisis versnelt dat.'

Een Kortrijkse leverancier van opklapbare feesttafels moet goede zaken gedaan hebben bij Barco. In de imposante centrale hal van het hypermoderne Kortrijkse hoofdkantoor staan tussen de witte ronde designtafels van de cafetaria tientallen gehuurde houten opklapexemplaren. Die liet het beeldvormingsbedrijf aanrukken om de werknemers voldoende afstand te laten houden bij de heropstart van de kantoren na de lockdown.

‘Deze ruimte was nochtans bedoeld om mensen meer met elkaar te laten interageren en tot een kruisbestuiving van ideeën te brengen’, zegt Charles Beauduin, de ondernemer achter de wereldspeler in weefmachines Vandewiele, en de grootste aandeelhouder (18%) en de voorzitter van het beursgenoteerde Barco. De captain of industry, die ook ondervoorzitter van de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka is, zegt het met een ondertoon van spijt en frustratie, nu ook zijn bedrijven lijden onder de lockdown. ‘Het doet pijn hier niemand te zien.

Ook Barco zal niet ongeschonden uit de coronacrisis komen. Deze week kondigde CEO Jan De Witte aan dat de omzet 10 tot 15 procent lager zou liggen in het eerste halfjaar van 2020. Ook bij Vandewiele waren de resultaten niet vlekkeloos. Na een daling van 17 procent in 2018 viel de omzet ook in 2019 met 24 procent terug door onrust in het Midden-Oosten.

U noemde de geopolitieke spanningen en de handelsoorlogen toen al als oorzaak. Die dreigen door de coronacrisis nog toe te nemen. Hoe hoopt u dat op te vangen?

Beauduin: ‘Begin dit jaar kenden we een superstart. Ik dacht dat we uit het dal waren, maar toen viel corona als een hakbijl. Nu, ik ben met niets begonnen en heb genoeg zwarte sneeuw gezien, dus ik kan zelfs dat relativeren (lacht). Ik kijk verder dan dit en volgend jaar. Ik verwacht veel van innovatie en productontwikkeling. 2019 was ook een historisch jaar, omdat de hightech machine-elektronica die we leveren aan derden zoals Picanol en vrachtwagenbouwers voor het eerst meer omzet leverde dan de productie van weefmachines. We worden dus minder afhankelijk van tapijt.’

Deze catastrofe heeft ook positieve effecten. In enkele weken tijd heeft de bevolking een digitale upgrade gehad die ons anders nog jaren had gekost.
Charles Beauduin

‘Dat wordt belangrijk voor ons in de economische crisis die volgt na de coronacrisis. Tapijt is de goedkoopste vloerbekleding, waarvan de verkoop groeit zolang de koopkracht in groei- en ontwikkelingslanden stijgt. Maar die landen zullen het hardst door corona worden getroffen. Zij hebben geen buffers in hun sociaal-economisch systeem. Valt een fabriek in Bangladesh stil, dan ontslaat die haar werknemers, punt uit. Waarna die geen tapijt meer kopen. De lage olieprijs is voor vele van die landen - Rusland, Kazachstan, Angola, Nigeria - een klap daarbovenop.’

U bent ook ondervoorzitter van Voka. De werkgeversorganisatie riep de voorbije weken bijna dagelijks op herop te starten. Maar ondernemers zien toch ook in dat een te snelle exit een averechts effect kan hebben?

Beauduin: ‘Zeker. Maar velen scheren alles over dezelfde kam. In de fabrieken van Vandewiele en Barco wordt gewerkt, hè. Omdat we voor de medische sector produceren, maar ook omdat het kan. Voor de meeste bedrijven is er geen probleem om de social distancing te respecteren. De massaproductie waarbij rijen werknemers naast elkaar staan, bestaat in België bijna niet meer. De uitdaging is veeleer om onze medewerkers ervan te overtuigen de hygiëne- en afstandsregels te respecteren.’

Medewerkers die me vragen of ze voortaan voltijds thuis kunnen werken, antwoord ik als grap dat ik dan evengoed mensen in een lageloonland kan aannemen. Niet dus.
Charles Beauduin

‘De overheidscommunicatie om mensen te doordringen van het belang van de hygiënemaatregelen heeft sterk ingespeeld op angst. Daardoor zijn veel meer bedrijven dichtgegaan dan nodig. Het geeft aan hoe het moet zijn om een dictatuur te installeren. Als je maar genoeg angst creëert.’

‘De heropstart van de economie is nodig omdat we anders blijvende letsels hebben. Kinderen die niet meer naar school gaan, verliezen contact met de maatschappij, zeker sociaal zwakkere. Mensen die niet meer gaan werken, verliezen behalve hun inkomen ook hun vaardigheden en raken geïsoleerd. Tachtig procent van onze economie draait op consumptie. De winkels en de horeca moeten vroeg of laat weer open. Grote economische crisissen beginnen niet bij de grote bedrijven, maar bij de vele kleine.’

Sommigen zien ‘creatieve destructie’ als een positieve zijde van een economische crisis. Bedrijven die niet meer levensvatbaar waren, maken nu plaats voor nieuwe.

Beauduin: ‘Het probleem zit bij dat laatste: er zijn veel te weinig startende bedrijven. Daar moeten we ons dringend vragen over stellen. We hebben de laagste ondernemersgraad van Europa. Dat vind ik een heel groot probleem voor onze economie, los van de coronacrisis.’

De start-ups en scale-ups in fintech of de gezondheidseconomie schoten de jongste jaren toch als paddenstoelen uit de grond?

Beauduin: ‘Ja, maar het gebeurt in te weinig sectoren. Toen West-Vlaanderen begin 20ste eeuw de vlascrisis doormaakte, zijn daaruit veel nieuwe bedrijven opgestaan in heel diverse sectoren: machinebouw, technologie, diepvriesgroenten, vloerbekleding, enzovoort. Dat zie ik nu nergens meer in Vlaanderen.’

Onze economie onderpresteerde dus ook voor de coronacrisis al structureel?

Beauduin: ‘Absoluut. Een potentiële groei van 1 procent per jaar is veel te weinig om de vergrijzingskosten te betalen. We gingen onszelf sowieso tegenkomen. (klopt met de vuist op tafel) Corona zal dat alleen maar versnellen. Veel mensen beseffen niet wat economische groei betekent. Het gaat niet gewoon over méér goederen produceren, het gaat om welvaart. En dat is ook: goede - digitale - overheidsdiensten, onderwijs, gezondheidszorg, cultuur. Het is het moment om in de spiegel te kijken en ons af te vragen wat we daaraan gaan doen. Ons land is in al zijn geledingen - de arbeidsmarkt, de financiering van bedrijven, innovatie - veel te rigide georganiseerd in vergelijking met bijvoorbeeld Nederland. Dat werkt veel efficiënter en excelleert meer.’

Zijn Vlaamse familiebedrijven beter bestand tegen deze crisis?

Beauduin: ‘Ondernemersfamilies hebben een sterkere band met ons land, en denken daardoor op langere termijn. Zij kunnen over het dal van deze crisis heen kijken en de weg opwaarts zien. Ook al omdat hun balansen veel beter op orde zijn, met veel minder schulden dan bedrijven in handen van private-equityspelers.’

Economische groei gaat niet gewoon over méér goederen produceren, het gaat om welvaart. En dat is ook: goede overheidsdiensten, onderwijs, gezondheidszorg, cultuur.
Charles Beauduin

U kent het Chinese bedrijfsleven redelijk goed via de vestigingen van Vandewiele en Barco daar. Hoe wordt daar nu gewerkt?

Beauduin: ‘Alles draait er weer op volle toeren. Onze hoofdfabriek van Vandewiele bij Sjanghai heeft amper negen dagen stilgelegen, net na de twee weken verlof van het Chinees Nieuwjaar. En dan hebben we in één keer alles weer opgestart. Uiteraard mét handgels, mondmaskers en eenrichtingsverkeer, ook op de kantoren. We gaan onze Chinese maatregelen in België niet volledig kopiëren, omdat die verdergaan dan wat we kunnen opleggen aan onze mensen hier. Daar moet iedereen verplicht handschoenen dragen, ook op kantoor.’

De vakbonden stonden op de rem om de bedrijven te laten heropstarten omdat ze garanties wilden over de veiligheid.

Beauduin: ‘In de vakbonden zijn er heel diverse stemmen. Zowel bij Barco als bij Vandewiele hebben we altijd een goede verstandhouding gehad. De belangen lopen eigenlijk gelijk, hè.’

In welke mate zullen telewerk of videoconferencing blijvers zijn?

Beauduin: ‘Mensen die me vragen of ze voortaan voltijds thuis kunnen werken, antwoord ik als grap dat ik dan evengoed mensen in een lageloonland kan aannemen. Niet dus. Maar deze catastrofe heeft ook positieve effecten. In enkele weken tijd heeft de bevolking een digitale upgrade gehad - zelfs de meeste grootouders kunnen nu skypen - die ons anders nog jaren had gekost.’

We hebben de laagste ondernemersgraad van Europa. Dat vind ik een heel groot probleem voor onze economie, los van de coronacrisis.
Charles Beauduin

‘Zakenreizen komen terug, daar ben ik van overtuigd. Culturele verschillen kan je niet capteren met videoconferencing. Een Japanner zal nooit in je gezicht ‘nee’ zeggen, dat vindt hij onbeleefd. Hij gaat er omheen fietsen, zijn schouders ophalen. Daarom moet je zijn non-verbale communicatie kunnen zién. Ook is dit gebouw belangrijk om onze bezoekers van over heel de wereld duidelijk te maken waar we voor staan, technologisch en qua ondernemerschap. Ook dat is communicatie.’

U bent een vooruitgangsoptimist, die sterk gelooft in wetenschap en technologie. Maar misschien houdt de coronacrisis ook een waarschuwing in voor te veel vertrouwen in ons menselijke kunnen?

Beauduin: ‘We hebben de dood bijna geëvacueerd uit onze maatschappij, en daar worden we nu net heel sterk mee geconfronteerd. Maar technologie zie ik eerder als een oplossing. In een productiebedrijf meten en testen we heel veel, bijvoorbeeld om onze processen te begrijpen. Zuid-Korea heeft dat ook maatschappelijk en in de gezondheidszorg doorgetrokken. Het is daardoor heel snel uit de crisis kunnen ontsnappen, met relatief weinig doden.’

Bent u de voorbije weken bang geweest voor uzelf of uw familie?

Beauduin: ‘Nee, hoewel ik twee ooms heb verloren aan Covid-19. Maar ik ken de situatie in China, en daar loopt alles vlot. In onze fabriek daar is niemand getroffen. Ik ben er redelijk gerust in.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud