Facebook vecht nieuw verlies in Brusselse privacyslag aan

Facebook loopt juridisch een blauwtje in Brussel. ©Bloomberg

Facebook eerbiedigt de Belgische privacywet niet. Dat is vrijdag het oordeel van een Brussels rechter in wat mogelijk wereldwijd het tweede dergelijke vonnis is. Stelt het bedrijf zich niet in regel, volgt een forse dwangsom die kan oplopen tot 100 miljoen euro. Facebook is echter van plan om in beroep te gaan.

Facebook en de Belgische Privacycommissie vechten al een hele tijd een strijd uit rond het al dan niet eerbiedigen van de Belgische privacyregels. De Privacycommissie viseert het gebruik door Facebook van 'cookies', kleine bestandjes die aan de internetbrowser worden gehecht als u een bepaalde site bezoekt, en daarbij data inzamelen. En ze struikelt ook over de Facebook Pixel, een tool om op websites van derden na te gaan hoe succesvol Facebook-reclame is. De Pixel werkt ook met cookies.

De Belgische privacywaakhond startte in kort geding een rechtszaak tegen Facebook en won die in 2015. Het was toen wereldwijd de eerste dergelijke veroordeling van de Amerikaanse internetgigant die ook elders om dezelfde redenen onder vuur ligt.

Facebook, dat onder meer argumenteert dat de Brusselse rechters niet bevoegd zijn, ging echter in beroep en haalde op zijn beurt in 2016 een slag thuis. Daarop spande de Privacycommissie een rechtszaak ten gronde aan. Daarin is vrijdag een uitspraak gevallen. Het is, na een recente gelijkaardige veroordeling in Berlijn, voor zover bekend de tweede keer wereldwijd dat Facebook ten gronde om dergelijke redenen door een gerechtelijke instantie op de vingers wordt getikt. Er waren elders, onder meer in Frankrijk, wel andere uitspraken van die aard, bijvoorbeeld van privacywaakhonden.  

De Brusselse rechtbank volgt volledig de argumentatie van de Belgische privacycommissie. Facebook moet nu volgens het vonnis stoppen met het volgen en registreren van het internetgebruik van personen die surfen vanuit België tot het zijn beleid in overeenstemming brengt met de Belgische privacywet, en moet bovendien alle onwettig verkregen persoonsgegevens vernietigen.

Bevoegd

'De rechtbank heeft het standpunt van de Privacycommissie volledig gevolgd', zegt Anouk Devenyns, persrechter van de Brusselse Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg. 'Allereerst heeft de rechtbank zich bevoegd verklaard. De rechtbank heeft immers geoordeeld dat zij wel degelijk kan nagaan of Facebook de Belgische privacywet eerbiedigt wanneer zij het surfgedrag van internetgebruikers in België volgt.'

Facebook informeert ons onvoldoende over het feit dat het informatie over ons verzamelt en verkrijgt geen geldige toestemming om al die informatie te verzamelen en verwerken.
Anouk Devenyns
Persrechter rechtbank eerste aanleg Brussel

Vervolgens heeft de rechtbank op basis van onderzoek van de Privacycommissie vastgesteld dat Facebook de Belgische privacywet niet eerbiedigt, aldus nog de persrechter.

'Uit dat onderzoek blijkt dat Facebook over ons allemaal informatie verzamelt wanneer wij surfen op het internet. Facebook gebruikt daarvoor verschillende technologieën, maar de rechtbank komt tot het besluit dat Facebook ons onvoldoende informeert over het feit dat het informatie over ons verzamelt, over de aard van de informatie die het verzamelt, over wat het met die informatie doet en over hoe lang het die informatie bewaart, en dat Facebook bovendien ook geen geldige toestemming verkrijgt om al die informatie te verzamelen en verwerken', zegt de magistrate.

Dwangsom

Voert het bedrijf het vonnis niet uit, dan moet het een dwangsom betalen van 250.000 euro per dag vertraging, met een maximum van 100 miljoen euro. Het moet het vonnis ook publiceren op zijn website en deels in zes Belgische kranten. Facebook gaat echter in beroep, laat Richard Allan, hoofd public policy voor Europa, het Midden-Oosten en Afrika, al meteen in een reactie weten. 'We zijn teleurgesteld in het vonnis van vandaag en zijn van plan in beroep te gaan.'

Dat beroep werkt opschortend voor de uitvoering van het vonnis. Dat moet voor die uitvoering wel eerst worden betekend en het is nog niet duidelijk wanneer dat zal gebeuren.  

'Belangrijke mijlpaal'

Staatssecretaris voor Privacy Philippe De Backer (Open Vld) is opgetogen over de veroordeling van Facebook. De Backer noemt de uitspraak een 'belangrijke mijlpaal voor de privacy in ons land en Europa'. Hij betreurt wel dat Facebook in beroep gaat.

'De Privacycommissie kaartte terecht aan bij de rechtbank dat Facebook internetgebruikers vandaag volgt zonder hun toestemming. Ze doen dat door overal cookies te plaatsen die onthouden waar we overal naartoe surfen. Ook door de social buttons, de likes- en share-applicaties op verschillende websites, volgt Facebook overal wat we doen en waar we naartoe surfen en hoelang we op die website blijven', zegt De Backer.

'De rechtbank heeft nu terecht geoordeeld dat dit absoluut niet door de beugel kan. Als internetgebruiker moet je weten wie je volgt. Stiekem iemand volgen zonder zijn/haar toestemming kan niet, want dat is een regelrechte inbreuk op iemand zijn privacy. Facebook moet dan ook onmiddellijk zijn policy aanpassen, anders riskeren ze een dwangsom.'

De Backer betreurt dan ook dat Facebook in beroep gaat en hoopt ten slotte ook dat zo'n rechtszaken binnenkort tot het verleden behoren. 'Dankzij de nieuwe Europese privacyregels die op 25 mei 2018 van kracht gaan, zijn bedrijven zoals Facebook verplicht om hun gebruikers te informeren over wat ze doen. Transparantie wordt cruciaal. Bovendien hebben we ook de Privacycommissie hervormd, zodat inbreuken tegen de privacy van mensen sneller en strenger beboet kunnen worden.'

Volgens Allan heeft Facebook de afgelopen jaren hard gewerkt 'om mensen te helpen begrijpen hoe we cookies gebruiken om relevante content te tonen en om Facebook te beveiligen. Zo hebben we teams van mensen samengesteld die zich richten op de bescherming van privacy. En hebben we hulpmiddelen ontwikkeld die mensen keuzemogelijkheden en controle geven.'

De cookies en pixels die Facebook gebruikt, zijn bovendien 'standaard in de sector', voert het bedrijf aan.

Nieuwe regels

Het is de vraag of de strijd geen achterhoedegevecht is. Want in mei komen er in Europa nieuwe privacyregels in de vorm van de GDPR-richtlijn en dan verandert alles. Dat geeft ook Willem Debeuckelaere, de voorzitter van de Belgische privacycommissie, toe.

We zijn teleurgesteld in het vonnis van vandaag en zijn van plan in beroep te gaan.
Richard Allan
VP public policy EMEA

Bij het in voege treden van de GDPR of Algemene Verordening Gegevensbescherming van de EU 'zijn niet langer de nationale privacycommissies bevoegd om op te treden, maar alleen de privacycommissie van de lidstaat waar een bedrijf zijn hoofdzetel heeft', zegt Debeuckelaere. In het geval van Facebook is dat de Ierse privacycommissie en die houdt er een ander standpunt op na dan de Belgische.

Toch vindt Debeuckelaere het vonnis ook in het licht van de nieuwe richtlijn een mijlpaal. 'De principes en de discussies blijven dezelfde, of het nu om een nieuwe of een oude richtlijn gaat. GDPR voert op vraag van de multinationals dat systeem van één loket in. Europa rolt zo de rode loper uit voor allerlei misbruiken. Wij zullen echter zeer goed in het oog blijven houden wat Facebook doet en eventueel de Ierse regulator of het Europese niveau als beroepsinstantie inschakelen.' 

Facebook zegt zich voor te bereiden op de GDPR. 'We zullen deze nieuwe wet naleven, net zoals we de bestaande wetgeving inzake gegevensbescherming in Europa hebben nageleefd', meent het bedrijf. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud