‘Google Maps? TomTom loopt voorop'

'Binnen vijf à tien jaar rijden volledig autonome wagens rond. Dat wordt vree wijs', zegt TomTom-Belg Alain De Taeye. ©Dieter Telemans

Na de verkoop van zijn rendabelste divisie vorige week zet het Nederlandse TomTom vol in op de zelfrijdende auto en de hd-kaarten die daarvoor nodig zijn. Een kolfje naar de hand van de Belg Alain De Taeye, een kaartenpionier en directielid bij het bedrijf.

Iedereen kent ze wel: de ‘TomTom-bakjes’ die we tot enkele jaren geleden massaal met een zuignap tegen de autoruit plakten. Jaren was het Nederlandse beursgenoteerde TomTom heer en meester op de markt van losse navigatietoestellen. Maar Google en Apple rukten op met hun ‘Maps’ voor smartphones. De verkoop van de ‘TomToms’ taande in een steeds sneller tempo. In 2017 daalde de omzet van de consumentendivisie met 27 procent, in het laatste kwartaal van dat jaar met 40 procent.

Daarom zet het Amsterdamse bedrijf voortaan in op de achterliggende software en content: kaarten voor ingebouwde autonavigatie. De mosterd daarvoor haalde het in 2008 in België: het kocht de digitalekaartenmaker Tele Atlas, waarvan de Belg Alain De Taeye CEO en medegrondlegger was. Door die toekomststrategie ging vorige week ook de kleinste, maar rendabelste TomTom-divisie Telematics op de schop. De Japanse bandenproducent Bridgestone had 910 miljoen euro veil voor de afdeling, die software maakt om een autovloot efficiënter te beheren.

Exorbitant

De prijs die TomTom tien jaar geleden neertelde voor Tele Atlas - 2,9 miljard euro - werd toen door velen exorbitant genoemd. Vandaag blijkt dat de software, content en knowhow van het vroegere Gentse bedrijf het fundament van het nieuwe TomTom vormen. Dat bewijst ook de positie van de 61-jarige De Taeye: de pionier in digitale kaarten zetelt nog altijd in het driekoppige directiecomité, naast de CEO en referentieaandeelhouder Harold Goddijn en de financieel directeur Taco Titulaer. De Gentenaar is met 272.000 aandelen - goed voor 2,15 miljoen euro (op een beurswaarde van 1,8 miljard euro) - nog altijd een (kleine) aandeelhouder.

Ons grootste project werkt aan hogedefinitiekaarten die tot op 10 centimeter nauwkeurig zijn. Zo hebben we al 500.000 kilometer in kaart.
Alain De Taeye
Directielid TomTom

‘We leveren vandaag kaarten en verkeersinformatie aan heel wat bedrijven’, vertelt De Taeye, als we hem ontmoeten in het hoofdkantoor van TomTom op een steenworp van Amsterdam-Centraal. ‘85 procent van de autobouwers maakt op een of andere manier gebruik van TomToms diensten. Maar ook de clouddiensten van Microsoft (Azure) en overheden die hun verkeersellende in kaart willen brengen en analyseren, gebruiken onze data. Zo zijn we geëvolueerd van een consumenten- naar een b2b-bedrijf (business-to-business, red.). Veel mensen weten niet dat Apple Maps gebaseerd is op onze kaarten en verkeersinfo.’

Democentrum

Hij ontvangt ons met plezier om te tonen tot wat zijn bedrijf vandaag allemaal in staat is. In het democentrum in het hoofdkantoor, een heldere ruimte met grote ledschermen tegen de muur, wijst hij naar een scherm met een kaart van Amsterdam waarop tienduizenden stipjes oplichten en voortdurend verschuiven. ‘Elk informatiepuntje op de kaart - voor heel Nederland zijn het er 3,1 miljoen, voor België 2,3 miljoen - levert ons realtime informatie, vooral vanuit auto’s die TomTom-technologie gebruiken. Onze digitale kaarten worden 570 keer per seconde bijgewerkt, zodat ze almaar dichter bij de werkelijkheid aansluiten. Elke maand doen we ruim 1 miljard aanpassingen.’

BIO Alain De Taeye

De 61-jarige Gentenaar is een pionier in digitale kaarten. Al in de vroege jaren 80 maakte hij de eerste digitale kaart op een pc. Ook was hij de eerste om met voertuigen rond te rijden om de reële wereld te scannen.

In 1990 kwam hij aan het hoofd van Tele Atlas, opgericht in 1984 door twee Nederlanders en toen al de grootste Europese maker van digitale kaarten.

In 2008 werd Tele Atlas overgenomen door TomTom voor 2,9 miljard euro. De Taeye behoort tot vandaag tot de driekoppige directie van het beursgenoteerde bedrijf.

TomTom boekte in 2017 een omzet van 903 miljoen euro en een brutobedrijfswinst (ebitda) van 141 miljoen.

De Taeye switcht naar een ander scherm, waarop we kunnen terugkijken naar om het even welke seconde in het verleden. Alle data worden bijgehouden. ‘Zo kunnen we terug in de tijd reizen. Bijvoorbeeld om de intervallen van stoplichten te analyseren en hoe die misschien beter afgesteld kunnen worden voor een betere verkeersdoorstroming. We kunnen het parkeergedrag van mensen analyseren in een bepaalde straat of deel van een stad. Of we kunnen steden begeleiden in hun mobiliteitsbeheer. De stad Moskou stippelt haar verkeersmanagement uit op basis van onze data. Maar ook de impact van de komst van het winkelcentrum Uplace op de mobiliteit in en rond Brussel zouden we kunnen nabootsen.’

File

De Taeye laat een scherm inzoomen op een snelweg in de buurt van Johannesburg in Zuid-Afrika. ‘Kijk, hier vormt zich een file, net na een bocht. Alle chauffeurs die ze naderen, zouden we een waarschuwing kunnen geven, tenminste als ze geconnecteerd zijn. Je laat hen virtueel om het hoekje kijken. In een eerste fase kan je het houden bij een waarschuwing. Maar in de nabije toekomst zal de auto automatisch afremmen. Het is de eerste stap in de richting van de zelfrijdende wagen.’

Het hoge woord is eruit: autonome voertuigen. Die staan centraal in de nieuwe strategie van het Nederlandse bedrijf. ‘We geloven daar sterk in, maar verwacht geen big bang’, zegt De Taeye. ‘Het zal nog lang duren voor we in een auto stappen en zeggen ‘breng mij naar huis’. In afwachting mikken we op tussenliggende niveaus van zelfstandigheid: bochtenwaarschuwing, een automatische noodstop om een aanrijding te vermijden of rijstrookassistentie om de auto binnen de lijntjes te laten rijden, bestaan al. Het zijn de eerste technologieën van ADAS (Advanced Driver Assistance System). Integreer al die systemen en je komt steeds dichter bij de zelfrijdende auto.’

Tesla

De Taeye ziet twee wegen naar dat doel. ‘Je hebt een Tesla, die eigenlijk al autonoom kan rijden, maar dan alleen op snelwegen. Relatief eenvoudig, omdat er geen kruispunten zijn en omdat de wegmarkering goed onderhouden is. Vandaar zak je dan af in de weghiërarchie via secundaire wegen en straten tot paadjes. Maar hoe dieper je afzakt, hoe minder kant-en-klare informatie erover zal bestaan in databanken. En hoe meer de auto zal moeten terugvallen op zijn eigen sensoren.’

‘In de tweede benadering wordt het geografische bereik beperkt. Zo kan je robottaxi’s laten rijden in één stad, die dan wel gedetailleerd in kaart is gebracht. Uber en Google zijn daarmee bezig. Komen die twee benaderingen bij elkaar, dan heb je een volledig zelfrijdende wagen van niveau vijf.’

Jaarlijks sterven wereldwijd 1,3 miljoen mensen in het verkeer. Zelfrijdende wagens zullen dat aantal met naar schatting 95 procent verminderen.
Alain De Taeye
directielid TomTom

De zelfrijdende wagen is zoals veel nieuwe technologieën: hij zal misschien trager komen dan we verwachten, maar zodra hij er is, zal de impact veel groter zijn dan we ooit hadden kunnen vermoeden. Zo denkt ook De Taeye erover. ‘Op onze aarde sterven volgens de Wereldgezondheidsorganisatie jaarlijks 1,3 miljoen mensen in het verkeer. Alsof we elk jaar een wereldoorlog uitvechten. Zelfrijdende wagens zullen dat aantal naar schatting met 95 procent verminderen.’

Drempels

Maar voor het zover is, moeten we nog heel wat drempels overwinnen, meent De Taeye. ‘We moeten door een fase waarin we met de twee types auto’s rondrijden: auto’s mét en auto’s zonder chauffeur. Daar wringt het schoentje. Niet bij de robotauto, maar bij de menselijke chauffeur. Zet een volledig autonome auto vandaag midden in Parijs, en hij zal niet rijden. Waarom niet? Omdat hij geprogrammeerd is om perfect veilig te rijden. Hij neemt geen risico’s, zoals mensen. Van de volledig autonome wagen zitten we nog vijf tot tien jaar af.’

In die evolutie zal de geconnecteerde auto centraal staan. ‘Hij moet geconnecteerd zijn om informatie te ontvangen, maar ook om info door te geven. Dat laatste is belangrijk om kaarten voortdurend te updaten. Live, en veel gedetailleerder dan vandaag. Ons grootste project werkt aan hogedefinitiekaarten die tot op 10 centimeter nauwkeurig zijn. Elke wegmarkering, elk verkeersbord, elke drempel staat erop. Die hoge resolutie is ook nodig, omdat het ook de minimumafstand is die auto’s van elkaar moeten blijven. We hebben al 500.000 kilometer in high definition in kaart, zowat alle grote wegen over heel de wereld. Vanaf nu dalen we af in de wegenhiërarchie. Acht van de tien grote autoconstructeurs zijn onze hd-kaarten aan het testen.’

Achilleshiel

Of TomTom binnenkort niet geprangd wordt tussen het oppermachtige Google, dat eind vorig jaar Volvo, Mitsubishi, Renault en Nissan als klant overnam, en Here, het navigatiebedrijf van de drie Duitse luxemerken? ‘Google maakt prima software, maar die kan alleen draaien op een smartphone, eigenlijk een heel krachtige computer. Ingebouwde navigatiesystemen in auto’s moeten veel eenvoudiger en minder krachtig zijn om betaalbaar te blijven. Daar past de software van Google niet in. Ik weet niet hoe ze dat gaan oplossen.’

‘Een tweede handicap: Google is misschien graag gezien bij de consument, maar bij bedrijfsklanten is dat anders. Waarom is Apple naar ons gekomen? Omdat het bij Google al zijn informatie kwijt is. Geen enkel bedrijf wil de controle verliezen over zijn big data. Dat is de achilleshiel van Google, en onze troef.’

‘Met ons contentproductionplatform, waar we al jaren aan bouwen, lopen we voorop’, beweert De Taeye. ‘Het is het enige systeem om realtime kaarten - met een tijdelijke wegversmalling of een nieuw verkeersbord - te maken, en niemand doet ons dat na, ook Here niet.’

Dat hij er op zijn 61ste nog vol tegenaan gaat, merken we op. ‘Na dertig jaar ben ik nog altijd bezig met kaarten. Die zijn mijn leven. En de toekomst. De wereld met zelfrijdende auto’s wordt vree wijs. Ik heb er echt goesting in.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect