interview

‘Ik vertrouw meer op computers dan op mensen'

Peter Hinssen over de Minitel: ‘Dit is de tastbaar geworden Franse arrogantie.’ ©Tom Verbruggen

Peter Hinssen wordt als zelfverklaarde nerd gelukkig van oude computers verzamelen. Tegelijk is hij een van de radicaalste technologiedenkers. Dat bewijst hij opnieuw in zijn jongste boek, ‘The Network Always Wins’. ‘Laat een land besturen door een computer en het zal beter gebeuren.’

Blinkende ogen, een jongenslach. ‘Kom, ik wil je iets laten zien.’ Peter Hinssen loopt een kantoor binnen en wijst naar een toestel ter grootte van een schoendoos. ‘Mijn laatste aanwinst: een Minitel, de Franse voorloper van het internet. Kijk, het originele stickertje van producent Alcatel zit er nog op.’ Hij weegt het in zijn handen. ‘Dit is de tastbaar geworden Franse arrogantie. Hadden de Fransen niet zo lang vastgehouden aan hun Minitel en sneller het internet omarmd, dan was hun economie er vandaag beter aan toe.’

Hinssen behoort tot het in België zeldzame ras van serieondernemers. Zijn eerste bedrijf, e-COM, verkocht hij eind jaren negentig aan het bedrijf van het stickertje: Alcatel. ‘Een mismatch: een jong, ambitieus bedrijf werd verpulverd in een bureaucratische mastodont. They squeezed the living daylight out of us.’ Alcatel, in de jaren negentig nog een van de leidende technologiebedrijven, is vandaag van het speelveld geveegd. Totaal irrelevant geworden. En ja, dat kan ook uw bedrijf overkomen. ‘Ik ben er niet op uit mensen bang te maken. Maar de eerste de beste coole gast die je in de metro onder een hoodie verscholen ziet of een meisje op sneakers is in staat een hele industrie weg te blazen.’

Verandert de wereld echt zo snel?
Peter Hinssen: ‘Nog veel sneller dan ik dacht. Je denkt toch niet dat Uber nog altijd een taxi-appje is? Think again! Dat bedrijf is bezig de hele logistieke keten opnieuw uit te vinden. Mensen, pizza’s, pakjes, álles willen ze vervoeren. Ze investeren zwaar in zelfrijdende auto’s en trucks, en zijn in de running om de kaartenafdeling van Nokia te kopen. Uber heeft een marktwaarde van 50 miljard dollar. Zot, want het komt uit het niets! Er werkt een leger van 1.000 van de beste ontwikkelaars. Vijftien jaar geleden wilden de beste ingenieurs allemaal bij Microsoft werken, vijf jaar geleden wilden ze naar Google, nu is Uber de place to be.’

Peter Hinssen (46) pendelt tussen België en Californië. Hij is CEO van nexxworks en richtte de voorbije 15 jaar verschillende technologiebedrijven op. Nu investeert hij vooral in technologie start-ups en coacht hij jonge techies. Hij geeft jaarlijks tientallen lezingen en is een graag geziene spreker op conferenties zoals TEDx. Hij begeleidt ook executives die hun bedrijf meer digitaal willen maken. Van zijn boek ‘The New Normal’ zijn tienduizenden exemplaren verkocht. Zijn jongste boek, ‘The Network Always Wins’, is uitgegeven door de Britse uitgeverij Mc Graw Hill en verschijnt in september in het Nederlands.

‘En alle dagen komen er bedrijfjes bij die als missie hebben: andere sectoren op stelten zetten. Ken je Flightcar? Dat bedrijfje uit San Francisco is de jongste maanden heel hard gegroeid. Als ik een vlucht neem vanuit Houston, hoef ik niet langer waanzinnige bedragen te betalen voor een parkeerplek aan de luchthaven. Ik drop mijn auto op de stand van Carflight en een week later krijg ik hem terug met een volle tank. Intussen heeft Carflight mijn auto verhuurd aan reizigers die een auto nodig hebben. Schitterend. Meer dan een goed idee en wat basistechnologie heb je niet nodig.’

In mijn dagelijkse leven zie ik nog niet zoveel revolutie. Ja, ik verlies veel tijd op Facebook en Twitter.
Peter Hinssen: ‘Ik hoorde die teleurgestelde reactie vroeger vaker dan nu. Is het dat maar? Mensen hebben de neiging om veranderingen op korte termijn te overschatten en veranderingen op langere termijn te onderschatten. Natuurlijk wordt op Facebook en Twitter veel oppervlakkige bullshit gedeeld, daar gaat het niet om. That’s just scratching the surface. De voorbije jaren waren we aan het spelen, aan het kijken wat allemaal mogelijk is. Tot nu zijn alleen de muzieksector en de media grondig ontwricht. Maar intussen is wel de technologische basis gelegd voor disruptie in tal van sectoren.’

Welke bedrijven en welke sectoren zijn veilig?
Hinssen: ‘Geen enkele. Kijk naar de landbouw, de traditioneelste sector. Onlangs was ik op bezoek bij Claas, een Duits familiebedrijf dat al honderd jaar landbouwmachines aan boeren verkoopt. Topvrouw Cathrina Claas is enkele jaren geleden gefascineerd geraakt door de zelfrijdende auto. Vandaag heeft ze haar eigen vloot zelfrijdende oogstmachines.’

Er gebeurt van alles tegelijk. Maar ik vrees dat we hier in Europa niet aan de goede kant zitten.

‘Mijn mond viel open van verbazing. Die machines kunnen hele velden zelfstandig oogsten, zonder dat er een boer aan te pas komt. Eigenlijk zou Claas liever hebben dat er geen boeren meer met hun machines rijden, want het resultaat is beter zonder menselijke tussenkomst. De enige reden waarom vandaag nog een boer nodig is, is om het gevaarte via de openbare weg van het ene veld naar het andere te rijden. Anders zijn ze niet verzekerd bij ongevallen.’

‘Claas evolueert razendsnel naar een dienstenbedrijf. In plaats van machines te verkopen aan boeren, huren boeren hun machines. Het zal niet lang meer duren of je zal hele kolonnes oogstmachines door Europa zien trekken, van veld naar veld. Een zwerm die meebeweegt met de weersomstandigheden. Ze hebben nu al drones die metingen uitvoeren om te zien waar de oogst rijp is. Fascinerend.’

Wie is de volgende? De banken misschien?
Hinssen: ‘De hele bankensector mag dan door elkaar geschud zijn door de financiële crisis, hij is nog niet disrupted. De banken hebben online bankieren ingevoerd, maar in de backoffices zitten nog altijd hele legers bankiers manueel werk te verrichten: stempeltje hier, procesje daar. Het zijn ministeries. Die sector is ‘rijp om geplukt te worden’. Hetzelfde geldt voor verzekeraars en juridische beroepen. Oh yes, its’s gonna hit them like a bomb!’

Hoe dan?
Hinssen: ‘Dat weet ik niet precies, maar je ziet het komen. Er is al veel gezegd en geschreven over bitcoin. Maar belangrijker dan het elektronische betaalmiddel zelf is wat je allemaal kan doen met Blockchain, de onderliggende technologie. Blockchain houdt op een veilige, maar totaal gedecentraliseerde manier bij wie welke betalingen doet. Er zijn mensen die nu voortbouwen op dat platform.’

©Tom Verbruggen

‘Ethereum is een project waarbij een aantal gasten digitale contracten aan het schrijven zijn. Wat er dan gebeurt, is dat contracten plots levend worden. Ik kan bijvoorbeeld een digitaal contract maken waarbij ik bij overlijden 25 procent van mijn geld wegschenk aan WWF. Als de computer vervolgens via een link met het bevolkingsregister te weten komt dat ik ben overleden, zal hij dat geld overschrijven. Er is geen interpretatie meer nodig, want alles ligt vast in het contract. Elke vorm van arbitrage is in de software ingebouwd. Je hebt dus niemand meer nodig om het contract uit te voeren.’

Vindt u dat niet griezelig?
Hinssen: ‘Nee, mensen maken meer fouten dan machines. Kijk naar de zelfrijdende auto van Google. Die heeft intussen meer dan 1,6 miljoen kilometer op de teller en er zijn welgeteld elf ongelukken gebeurd. Belachelijk weinig. Bij elk van die incidenten is een menselijke tussenkomst verkeerd uitgedraaid. Ik heb al in zo’n auto gereden. De eerste tien minuten is zo’n rit superspannend, daarna wordt het doodsaai. Alsof je met je nonkel van zestig meerijdt: traag, zonder op te trekken, slaapverwekkend veilig. (lacht) Het ideale cadeau voor als mijn zoon 18 wordt.’

‘Machines doen dingen beter en accurater dan mensen. Op de financiële markten hebben computers al jaren de handel overgenomen. Mensen zijn te traag. We zien het brede plaatje niet en zijn niet in staat elke kans optimaal te benutten. Toegegeven, de markten zijn er de jongste jaren niet per se veiliger op geworden, maar dat is tijdelijk. De gevaarlijkste fase is als computers het net van mensen hebben overgenomen: de computer doet dingen terwijl het algoritme nog niet op punt staat en de mens denkt voortdurend dat hij het beter kan dan de computer.’

Als ik vandaag een lezing geef voor 100 bedrijfsleiders, gaan er 97 ongerust naar huis. Twee jaar geleden waren dat er maar drie.

‘Artificiële intelligentie heeft de voorbije 18 maanden een pijlsnelle vlucht genomen. Er komen steeds meer domeinen waarin wij, mensen, taken kunnen delegeren aan computers.’

Hoe kan een bedrijf zich wapenen tegen disruptie?
Hinssen: ‘Dat is de vraag van één miljoen waar veel bedrijfsleiders koortsachtig mee bezig zijn. Als ik vandaag een lezing geef aan 100 bedrijfsleiders, gaan er 97 ongerust naar huis. Twee jaar geleden waren dat er maar drie. De vraag is niet of hun bedrijven getroffen worden, maar wanneer en hoe. En of hun organisatie in staat is snel en adequaat te reageren op de uitdagingen die op hen afkomen.’

Hoe weet je dat?
Hinssen: ‘Hoe snel krijg je hier iets gedaan, is de vraag die ik altijd stel als ik in een bedrijf kom. Ik zit niet graag in raden van bestuur. Tegen dat een zogenaamd prangende kwestie op een bestuursvergadering komt, is al veel tijd verstreken. En dan moet de beslissing nog helemaal de weg naar beneden afleggen.’

‘Mijn favoriete muziekwinkel in Los Angeles had een teruggeefpolitiek: klanten mochten binnen 24 uur hun cd’s terugbrengen in ruil voor cash. Plots begon iedereen van die mogelijkheid gebruik te maken. De gasten aan de kassa wisten natuurlijk wat er aan de hand was: zij zaten na hun uren net als hun klanten illegaal cd’s te downloaden. Maar tegen dat het besef was doorgedrongen bij de top, was de zaak failliet.’

‘Onze bedrijven hebben structuren uit de vorige eeuw. Tijdens de industriële revolutie waren de ordewoorden ‘massaproductie’ en ‘schaal’. En dus had je organisaties nodig die top-down gestructureerd waren, met heel veel tussenlagen. Het probleem is alleen: de wereld verandert. Hiërarchie is gevaarlijk als je snel moet kunnen schakelen.’

Chaos is ook gevaarlijk. Hoe vermijd je dat je bedrijf een zootje ongeregeld wordt?
Hinssen: ‘Heb je al eens goed naar een mierenkolonie gekeken? Niemand heeft de leiding, en toch werkt zo’n kolonie hyperefficiënt. In de natuur komen tal van zulke ecosystemen voor. Ook onze hersenen werken zo, als een netwerk. Elk onderdeel weet wat het moet doen, omdat het in verbinding staat met de rest. Onze economie evolueert razendsnel naar een netwerk. Markten zijn netwerken geworden. Bedrijven moeten ook netwerken worden als ze willen overleven.’

Dat klinkt mooi, maar wat betekent het in de praktijk?
Hinssen: ‘Inspirerend vind ik hoe de Amerikaanse generaal Stanley McChrystal de oorlog in Afghanistan won. Hij kreeg door dat de vijand als een vloeiend netwerk opereerde en besefte dat hij de strijd met zijn prachtig gestructureerde leger nooit zou kunnen winnen. Tenzij hij het spel volgens andere regels ging spelen. Hij doorbrak de chain of command, gooide alle informatie in de groep, en zag wonderlijke dingen gebeuren. Er ontstonden clusters van informatie, sommige mensen namen leiding en ontwikkelden initiatieven. Er kwam snelheid, vloeibaarheid in de organisatie. De hiërarchische oversten kwamen enkel tussen als het niet anders kon.’

Maar loopt alles dan niet vroeg of laat in het honderd?
Hinssen: (lacht) ‘Ha, de schrik van elke bedrijfsleider, dat zijn bedrijf verandert in een hippiegemeenschap waar niets mee aan te vangen valt. Die angst is onterecht. Het is bovendien niet zo dat je alle middenmanagement moet buitengooien. Integendeel, ik zie in veel bedrijven frustratie onder middenmanagers. Ze boksen onder hun gewicht. In een netwerkorganisatie krijgen ze een cruciale rol: informatie laten stromen en creativiteit aanwakkeren.’

Volgens Peter Hinssen kan elke jonge gast met een hoodie een sector op z’n kop zetten. Pewdiepie is zo’n gast. Als u de dertig voorbij bent, hebt u wellicht nog nooit van hem gehoord. Maar met 36 miljoen volgers op YouTube is de 25-jarige Zweed hét gezicht van de disruptie in de game- en advertentiesector.

De blonde gast met het leuke snoetje - zijn echte naam is Felix Kjellberg - post vanuit zijn slaapkamer grappige video’s terwijl hij aan het gamen is. Hij is de schrik en het orakel van elke spelletjesfabrikant. Wat Pewdiepie van een videogame vindt, maakt het verschil tussen een megahit en een flop. Zijn videokanaal is sinds anderhalf jaar het meest bekeken kanaal op YouTube. Hij heeft bodyguards nodig om tienermeisjes op afstand te houden.

Behalve schattig is Pewdiepie ook schatrijk. Hij ligt onder contract bij Maker Studios, het bedrijf dat content maakt voor YouTube en sinds kort deel is van Walt Disney Group. Pewdiepie heeft het over ‘a shitload of money’. De helft van alle advertentie-inkomsten gaat naar YouTube, de andere helft is voor Walt Disney.

Hinssen: ‘De overname van Maker Studios was een geniale zet van Disney. Jonge kinderen kijken nog naar televisie, maar eens ze elf of twaalf zijn, schakelen ze massaal over naar YouTube. Walt Disney heeft moeilijke jaren achter de rug, maar het is aan een spectaculaire comeback bezig. Disney heeft begrepen dat het zijn klanten moet volgen, waar die ook naartoe gaan.’

 

‘Opmerkelijk, de conservatiefste reacties krijg ik van hr-mensen. Zij zijn vaak degenen die nog het meest vasthouden aan structuren, hiërarchische lagen en functieomschrijvingen. Dat baart me zorgen, want zij zouden voorop moeten lopen. Het is niet door een open landschap te creëren en een pingpongtafel te zetten dat je de bedrijfscultuur verandert en de ‘start-up’mentaliteit terughaalt. Als het alleen dat is, werkt het averechts. De frustraties worden groter, mensen gaan zich nog meer in hun silo’s opsluiten.’

Is er nog hoop voor grote bedrijven?
Hinssen: ‘Natuurlijk. Een economie kan niet draaien op start-ups en kmo’s. Het zijn de grote bedrijven die erin slagen de mentaliteit van een kmo of start-up te behouden die de grootste kans maken. Larry Page, de topman van Google, beseft dat. De voorbije jaren heeft hij een labo vol sociaal wetenschappers aangeworven. Zij bestuderen hoe de organisatie tegelijk kan groeien en haar flexibiliteit behouden.’

‘Als je Google, SpaceX of Facebook bezoekt, kom je buiten met een wowgevoel. Niet omdat je coole technologie hebt gezien, maar omdat je er wil werken. Dat soort bedrijven is niet bezig met een jaarlijkse bedrijfsuitstap of andere flauwekul. Iedereen die er werkt, is doordrongen van het masterplan, weet waar hij naartoe wil. ‘The cult of Zuck’, wordt soms over Facebook gezegd. Ik begrijp waarom. Soms is het op het randje van sectair.’

Geef eens een voorbeeld van een klassiek bedrijf dat zichzelf succesvol heruitgevonden heeft?
Hinssen: ‘Walt Disney is onder leiding van Bob Iger aan een fenomenale heropstanding bezig. Tien jaar geleden zat de groep in het slop. Ze had geen kaskrakers meer, Pixar stak haar op alle vlakken voorbij. Maar Walt Disney heeft enkele heel slimme overnames gedaan: Pixar, Marvel, Lucasfilm. In plaats van die acquisities dood te knijpen heeft het de cultuur van de nieuwkomers opgezogen.’

En dichter bij huis? In België?
Hinssen: ‘Het is te vroeg. Hier moet eerst nog veel evangelisatie gebeuren. Wat me zorgen baart, is dat Europa een fly-overzone aan het worden is. In Sjanghai zijn ze voortdurend aan het loeren naar wat in Palo Alto gebeurt, en omgekeerd. Hier gebeurt weinig. Geen enkele van de bedrijven die er vandaag echt toe doen, zit in Europa. Ja, er zijn een handvol talentvolle ondernemers die in Silicon Valley succesvolle bedrijfjes uitbouwen, maar geen van hen is van plan definitief terug te keren. Tenzij om - zoals Davy Kestens van SparkCentral - aan goedkope ingenieurs te geraken. Willen we dat zijn? Een lagelonenland voor ingenieurs?’

Uit de mond van een geboren optimist klinkt dat behoorlijk deprimerend.
Hinssen: ‘These are the best of times and the worst of times’, luidt de eerste zin uit Charles Dickens’ ‘A Tale of Two Cities’, een van mijn favoriete boeken. Er gebeurt van alles tegelijk. Maar ik vrees wel dat we hier in Europa niet aan de goede kant zitten. De discussies van de voorbije dagen over rekeningrijden op onze Belgische wegen. Ik erger me daaraan, omdat het discussies van twintig jaar geleden zijn.’

©Tom Verbruggen

‘Politici zijn reactionair, ze pakken problemen aan nadat ze zich hebben gesteld. Maar we moeten vooruit durven te kijken. Mijn zoon zal geen auto meer moeten leren rijden. Als ik in een rusthuis zit, zal een groot deel van de verzorging door robots gebeuren. Veel van onze jobs zullen over twintig jaar niet meer bestaan. Robots zullen in Nederland 3 miljoen jobs doen verdwijnen op een totaal van 7 miljoen, las ik onlangs. Maar bij de berekening van pensioenen wordt met die herverkaveling van de arbeid geen rekening gehouden. Vergrijzing, klimaatopwarming, de betaalbaarheid van onze pensioenen: allemaal problemen die in wiskundige modellen kunnen worden gegoten. Ik zeg u: ‘Laat een land besturen door een computer en het zal beter bestuurd worden.’’

Komaan, gelooft u dat echt?
Hinssen: ‘Ik ben er rotsvast van overtuigd. Heb je al gehoord van DeepMind? Dat bedrijfje is een jaar geleden door Google gekocht. Bij DeepMind werken ze aan artificiële intelligentie die werkt zoals het menselijke brein. Als een mens iets bijleert, krijgt hij een dopamineshot in de hersenen. Alleen denkt DeepMind 300 miljoen keer sneller dan een mens. Ze hebben het programma een simpel Atari-computerspelletje laten spelen. De enige aanwijzing die de computer kreeg: ‘Zorg dat de score omhoog gaat’. Na een uur haalde DeepMind de hoogste score ooit.’

‘Stel je voor dat je DeepMind in de raad van bestuur van Barco zet, of een land laat besturen. Je kan een computer zo programmeren dat het algemene belang de belangrijkste parameter is in elk algoritme. Ik vertrouw computers meer dan mensen. Zeker dan politici. Politieke besluitvorming is de kunst van het suboptimale: altijd het resultaat van compromissen.’

Dat is sciencefiction. Er zijn toch overheden nodig om dingen te regelen.
Hinssen: ‘Steeds minder. Landsgrenzen en overheden zijn, net zoals onze hiërarchisch gestructureerde bedrijven, relicten van het verleden. Google, Amazon, Facebook, Alibaba, Uber, dat zijn de nieuwe powers that be. Als zij beslissen dat het er komt en dat we dat zo en zo regelen, dan zal het zo gebeuren. Ze gaan zich niet laten tegenhouden door wat een Europese Commissie, een bankcommissie of een privacycommissie daarover te zeggen heeft. En maar goed ook.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud