Advertentie
Advertentie

‘Je houdt AI makkelijker in de hand als meer mensen ze begrijpen’

Mark Surman, de topman van de Mozilla Foundation ©Kristof Vadino

De explosie van artificiële intelligentie maakt gebruikers en ontwikkelaars tegelijk enthousiast en bezorgd. Mark Surman, de voorzitter van de Mozilla Foundation, pleit voor een opensourceaanpak. Die moet de hoognodige transparantie opleveren.

De 54-jarige Canadees Mark Surman wordt op Wikipedia omschreven als een activist voor het open internet. Nu is hij voorzitter van de Mozilla Foundation, bekend van de browser Firefox, maar ook bijzonder actief in het bevorderen van onlineprivacy en -veiligheid. Mozilla werkt samen met een wereldwijde gemeenschap van vrijwilligers, ontwikkelaars, activisten en donateurs.

Al heel vroeg in zijn loopbaan had Surman een fascinatie voor de geschiedenis van wat in de jaren 90 nog de 'elektronische snelwegen' werd genoemd, onlinecommunicatie en -media dus. Hij vergelijkt ook nu de huidige ontwikkelingen in artificiële intelligentie (AI) met het ontstaan van het wereldwijde web.

Advertentie

Web en AI

'Tim Berners-Lee werkte al enkele jaren aan het web vooraleer de browsers Mosaic en Netscape werden gelanceerd. Dankzij die browsers kwam het publiek in aanraking met het web', brengt Surman de ontwikkelingen van begin jaren 90 in herinnering. Nu komt het publiek in aanraking met AI en grote taalmodellen door chatbots en beeldgeneratoren, de volgende stappen zijn de generatie van video en van synthetische stemmen.

De verkiezingen in de VS en Europa zullen te maken krijgen met AI-gestuurde desinformatie.

Mark Surman
Topman Mozilla Foundation

'Het verschil tussen die vroege webpagina's en het internet vandaag is groot', zegt Surman. 'Het doet je vermoeden hoe sterk de AI-technologie nog zal evolueren.' Duizenden mensen zijn bezig met start-ups die voortbouwen op de grote taalmodellen die aan de basis liggen van die AI-ontwikkelingen. 'Het is een revolutie in creativiteit.'

Surman ziet ook de gevaren. 'Er is de bezorgdheid over desinformatie. Wie kan je vertrouwen? Wat is de waarheid? Er zijn vragen over bias, over discriminatie, toxisch gedrag op sociale media. De verkiezingen in de VS en Europa zullen te maken krijgen met AI-gestuurde desinformatie. Dat is een veel dringender probleem dan het risico dat robots de wereld overnemen.'

Open source

Surman ziet ook een groot verschil tussen het ontstaan van het web en de AI-omwenteling. 'Het web kwam uit een openbaar laboratorium en was meteen open source. Experten konden aan de slag gaan met de onderliggende code. De nieuwe grote AI-modellen vloeien voort uit onderzoek van privébedrijven. Er is een muur rond gebouwd. Een heel klein aantal bedrijven hebben de controle.'

Surman zet daar een opensourceaanpak tegenover. Open source wil zeggen dat de broncode, de code die de software laat werken, door iedereen kan worden nagekeken, aangepast en verspreid. Die benadering kan leiden tot AI-innovatie die vormgegeven en gedeeld kan worden door een grotere verzameling spelers, inclusief spelers die zich richten op de veiligheid en kwaliteit van opensource-AI.

'Kijk naar het besturingssysteem Linux. Dat wordt op zo'n grote schaal gebruikt dat het nauwgezet wordt opgevolgd op het vlak van privacy en veiligheid. Dat geldt ook voor Firefox.' Open source wil overigens niet zeggen dat er geen concurrentie of commercieel gebruik mogelijk is, benadrukt Surman.

De bigtechbedrijven slagen er maar matig in desinformatie te beteugelen.

Mark Surman
Topman Mozilla Foundation

Maar is het wel verstandig de technologie achter de grote taalmodellen vrij te geven zodat ook kwaadwillende partijen ze kunnen gebruiken? 'Die partijen krijgen de technologie toch in handen, open source of niet. De bigtechbedrijven slagen er maar matig in desinformatie te beteugelen', zegt Surman.

Regelgeving

Surman kijkt naar Europa voor de regelgeving over AI. Er wordt gewerkt aan een specifieke regelgeving voor AI, de Europese regels over digitale diensten zijn nu al relevant. 'Er zijn mensen die vragen of de trainingsdata voor de grote modellen in strijd zijn met de regels over de gegevensbescherming of het auteursrecht. Het is nog niet duidelijk of ons dat zal helpen in onthullen hoe deze systemen werken. De regels over de digitale diensten hebben het over de mogelijkheid voor externe onderzoekers om algoritmen te onderzoeken. Die kunnen in sommige gevallen, waar de modellen worden gebruikt voor het sturen op grote platforms zoals zoekmachines, van toepassing zijn', legt Surman uit.

Een grotere focus op openheid en transparantie kan ook een antwoord zijn op de vrees dat AI op een dag een algemene intelligentie vertoont die de menselijke overstijgt en waarbij die systemen hun eigen zin zouden doen. 'Hoe meer mensen de technologie begrijpen, hoe gemakkelijker het zal zijn om ze in bedwang te houden. Het zou nefast zijn als nog slechts 10.000 mensen op de planeet weten hoe een bosbrand te bestrijden.'

Mozilla Foundation

Mozilla is bekend van de browser Firefox. Die heeft een marktaandeel van zo'n 3 procent, in sommige gebieden 5 procent. 'Het gaat over 200 tot 300 miljoen gebruikers die we een alternatief kunnen tonen. Daarmee speelt de browser een belangrijke rol', zegt Surman. Mozilla wil meer zijn dan een browserbedrijf en rekruteerde zijn chief product officer Steve Teixeira bij Twitter. Er wordt geëxperimenteerd met het sociale netwerk Mastodon en er wordt volop onderzoek gedaan naar het toepassen van AI. Daarbij wordt gekeken naar diensten om bijvoorbeeld fakenieuws te onderscheppen.

In maart werd Mozilla AI gelanceerd, dat experten helpt hun onderzoek en projecten inzake betrouwbare AI uit te bouwen tot producten en apps. Mozilla gelooft dat de opkomende regelgeving in Europa en elders een betekenisvolle markt zal creëren voor meer betrouwbare AI-producten. Het kapitaal bedraagt 30 miljoen dollar en komt van Mozilla zelf, volgend jaar komt er een tweede fonds dat extern kapitaal aantrekt.

Dit jaar werd ook Mozilla Ventures gestart waarbij Mozilla 35 miljoen dollar investeerde. Dat fonds steunt start-ups waarvan de projecten bijdragen tot de waarden van het Mozilla Manifest zoals privacy, inclusie, transparantie, toegankelijkheid en menselijke waardigheid.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.