reportage

'Laat je niet misleiden. Hier in Mortsel gebeurt toponderzoek'

©Dries Luyten

De Agfa-chemiefabriek in Mortsel in leven houden met nieuwe producten, dat doet Luc Delagaye. Hij leidt het kleine broertje in de slabakkende groep en stuurt 150 onderzoekers aan die voortbouwen op Agfa's roots.

‘Ik ben vrij zeker dat daar enkele Agfa-druppels in zitten’, zegt Luc Delagaye als we onze smartphone op tafel leggen. Delagaye zit tien jaar in het directiecomité van Agfa-Gevaert , het bedrijf dat onder meer radiologieproducten en IT-systemen levert aan ziekenhuizen, en drukplaten en inkten aan drukkerijen.

De ex-manager van Bekaert en Umicore is de man die de chemiefabriek in Mortsel in leven houdt, goed voor 1.800 werknemers en het hart van Agfa voor de productie van grafische en medische film. Hij leidt ook Specialty Products, de kleinste maar bij Agfa de enige groeiende divisie.

De groep rapporteerde afgelopen week teleurstellende jaarcijfers en gaf aan dat 2018 opnieuw een overgangsjaar wordt. Omdat de zoveelste nodige transformatie op de resultaten weegt.

Delagaye stoomt de chemiefabriek in Mortsel al jaren klaar voor de toekomst. Met 150 onderzoekers bouwt hij voort op de 150 jaar oude chemische roots van Agfa.

Orgacon, een chemische substantie met een antistatische werking, is een van de producten van dat onderzoek. ‘Die antistatische lagen gebruiken we al heel lang in röntgenfilm, en vroeger in fotofilm. We hebben ze aangepast en nu worden ze gebruikt in aanraakschermen in bijvoorbeeld smartphones’, vertelt Delagaye.

Hij geeft ons zijn visitekaartje. Een kaartje van synthetisch Agfapapier. Waterresistent en onscheurbaar.

Wandelkaarten

‘We vertrekken van dezelfde basis (polyester) als bij röntgenfilm, maar leggen er andere, bedrukbare coatings op’, zegt Delagaye. Ideaal ook voor bagagelabels, wandelkaarten, menukaarten in restaurants of tijdelijke nummerplaten. En musea verkopen reproducties van hun topwerken geprint op dat papier, zoals ‘Meisje met de parel’.

Iedereen zegt dat Mortsel een aflopend verhaal is, maar we trekken moeiteloos jonge, enthousiaste ingenieurs aan
Luc Delagaye
Chef Agfa-fabriek in Mortsel

De tijd dat Agfa fotorolletjes maakte, is lang voorbij. Ook medische en grafische film zijn door de digitalisering in verval. Maar de 150 jaar lang opgebouwde chemische kennis leeft voort.

‘Film, polyester, coatings, zilver voor röntgenfilm. Het zit allemaal in ons DNA. Wat kunnen we daar nog allemaal mee doen? Dat is ons uitgangspunt. We maken zowat 250 stoffen voor Agfa zelf of voor externe bedrijven, onder meer inkten voor het drukken van houtdesign op laminaatparket’, zegt Delagaye, terwijl hij ons meevoert door het gebouw waar nieuwe producten ontstaan. Vijf verdiepingen hoog, goed voor 10.000 m², het equivalent van twee voetbalpleinen.

De gangen ademen nog de sfeer van de jaren zeventig, en zeker de lift.

Vintage

‘Vintage. Beetje traag misschien, maar ze doet het goed’, lacht Delagaye. ‘Laat je niet misleiden. Hier gebeurt toponderzoek.’

Luc Delagaye voor de fabriek in Mortsel ©Dries Luyten

Agfa werkt hier aan nieuwe inkten voor gedrukte schakelingen in elektronica, inkten die het groene laagje vormen op de geleidende onderdelen. ‘En we hebben net een folie op de markt gebracht als backsheet voor zonnecellen, als bescherming tegen de weersomstandigheden en elektrische doorslag. De eerste omzet is binnen, een markt van miljoenen vierkante meters ligt te wachten’, zegt Delagaye.

Het product kan - met enkele aanpassingen - op de machines in Mortsel geproduceerd worden. En daar draait het ook om. ‘Hoe kunnen we de vrijkomende capaciteit in de fabriek vullen?’

Wanneer de omzet uit traditionele producten volledig verdwijnt, kan Delagaye niet voorspellen. ‘Onmogelijk’, zegt hij. Grafische film zakt 15 procent per jaar, klassieke röntgenfilm ook.

Lange staart

‘Maar we hebben producten die een heel lange staart hebben aan het einde van hun levenscyclus.’ De vraag naar film voor luchtfotografie - ‘voor scherpe, militaire beelden’ - houdt stand.

Dat geldt ook voor industriële röntgenfilm om - net zoals in botten - breuken of scheurtjes in staalstructuren te detecteren, of lasnaden in pijpleidingen of vliegtuigonderstellen te controleren. ‘Daarvan wordt al 15 jaar gezegd dat het bijna gedaan is. We werken met vijfjarenplannen en ik stel vast dat we die elk jaar moeten bijwerken.’

PROFIEL
Luc Delagaye

Voorzitter van de chemiekoepel Essenscia Vlaanderen.

Begon zijn carrière bij Bekaert, waar hij onder meer hoofd van de Chileense activiteiten was.

Stapte in 1996 over naar Umicore, waar hij opklom tot directeur van de koperdivisie, die als Cumerio naar de beurs trok.

Ging na de overname door Aurubis aan de slag bij Agfa. Hij is er verantwoordelijk voor de fabriek in Mortsel, de kleinste Agfa-divisie Specialty Products en 150 onderzoekers.

Specialty Products

Omzet (2017): 195 miljoen euro (+8%).

Bedrijfswinst: 14,7 miljoen euro (+14%).

Agfa

Omzet: 2,44 miljard euro (-4%).

Winst: 169 miljoen euro (-20%).

Delagaye maakt van Mortsel de ‘last man standing’. De chemiefabriek neemt daarvoor de filmproductie over van concurrenten die het voor bekeken houden. ‘Maar we houden in ons achterhoofd dat ook de laatste ooit kan omvallen. De bedoeling is dat de nieuwe producten het roer overnemen van de klassieke.’

‘Hebben we op termijn een oplossing voor de hele site? Natuurlijk niet. Ik kan geen garanties geven voor eeuwige tewerkstelling. Maar geef dat nu niet als titel. Er is te veel geschreven over de problemen, terwijl er ook veel positiefs in Agfa zit’, zegt Delagaye.

‘Voor mij gaat het hier om innovatie. Iedereen zegt dat het hier een aflopend verhaal is, maar we zien toch jongeren die razend enthousiast zijn. We hebben het voorbije jaar een 20-tal onderzoekers en ingenieurs aangeworven, en we moesten daar weinig moeite voor doen. Hoe dat komt? Kijk in België eens rond. Hoeveel grote bedrijven hebben hier nog hun hoofdkwartier en onderzoeksafdeling?’

Specialty Products is, ondanks het enthousiasme van Delagaye, nog altijd het kleine broertje bij Agfa met amper 7 procent van de groepsomzet. Maar de groei versnelt: + 8,3 procent in 2017 tot 195 miljoen euro.

En de divisie is belangrijker dan wat de cijfers doen vermoeden. ‘We werken voor de hele groep. We zijn eigenlijk de incubator van het bedrijf.’ De divisie ontwikkelde bijvoorbeeld een speciale inkt voor voedingsverpakkingen, waarmee de Graphics-poot een innovatieprijs won.

Of hij het na tien jaar ‘Agfa denken’ nog niet gezien heeft? ‘Ik heb twaalf jaar bij Bekaert gewerkt, en twaalf jaar bij de koperdivisie van Umicore. Van staal naar koper, en nu in zilver’, zegt Delagaye, met Agfa een van de grootste zilvergebruikers te wereld.

‘In metalen heb ik me dus altijd verbeterd. Ik zal eens moeten uitkijken of het nog beter kan. Nee serieus, ik voel de drive nog altijd. We staan er toch. In de chemiewereld wordt er naar Agfa gekeken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud