interview

Lieven Danneels ‘De economie is geen gasvuur dat je aan en af zet'

Lieven Danneels: 'Ik denk niet dat we beseffen hoe groot de economische ramp is die op ons afkomt.' ©Wouter Van Vooren

Als CEO van een techbedrijf dat wereldwijd actief is, weet de Televic-topman dat we niet nog eens zes maanden zo verder kunnen doen. ‘Het leven moet normaliseren.’

Lieven Danneels (56) ontvangt ons in een grote, witte loods in een anonieme straat in Kortrijk. Links staat een bar, iets verder een keukentje, aan de hoge muren hangen tientallen schilderijen in verschillende stijlen en in een hoek staat een kunstwerk van porselein klaar om uitgepakt te worden. Een oude hefkraan aan het plafond toont het industriële verleden van het pand. ‘Dit is een oud douanekantoor, dat ik twee jaar geleden gekocht heb om klanten in te ontvangen en feestjes te organiseren.’

Ontbijt met De Tijd
9 uur, Pand 00X, Kortrijk. Met Lieven Danneels praten we over de economische ramp die door corona op ons afkomt, de groeiende extremen in onze politiek en samenleving, en hoe Vlaanderen tekortschiet in innovatie.

Feestjes zijn er de jongste vijf maanden niet geweest, en de schilderijen uit onder meer India, Thailand en Frankrijk hebben geen nieuw gezelschap gekregen. Danneels houdt ervan tijdens zijn vele zakenreizen kunst te kopen, maar ook dat is er de jongste maanden dus niet van gekomen. ‘Ik mis dat reizen enorm’, zegt hij, terwijl hij een royale ontbijtmand van de lokale bakker uit de plasticfolie wikkelt.

Niet dat het onbewogen tijden waren voor Televic. De ontwikkelaar van communicatiesystemen haalde eind juni Gimv als extra investeerder binnen, die enkele tientallen miljoenen euro’s op tafel legde voor 40 procent van het bedrijf. Daardoor is Televic volgens niet-bevestigde berichten minstens 150 miljoen euro waard. 60 procent van het kapitaal blijft in handen van Danneels en zijn medeoprichter en co-CEO Thomas Verstraeten.

Twee derde van de omzet van 130 miljoen euro komt uit communicatie- en controlesystemen aan boord van treinen en trams, zoals informatieschermen, geluidsboodschappen en draadloos internet voor reizigers. De software- en hardwaresystemen zitten in de treinen van de NMBS en de Eurostar, maar ook in de metro van Sjanghai en de lightrail van San Francisco. De andere afdelingen van het bedrijf leveren IT-systemen voor vergaderzalen, ziekenhuizen en het onderwijs.

Ik ben ontgoocheld in onze virologen. Meer dan in de politici, omdat die nog ergens proberen om de boel open te houden.
Lieven Danneels
CEO Televic

Danneels, in blauw zomers maatpak met een lichtblauw hemd, ziet er bruingebrand en ontspannen uit. Hij is net terug van een vakantie in Griekenland. ‘Toen we aankwamen, werden een veertigtal mensen uit het vliegtuig getest. Ik was erbij’, vertelt hij. ‘Als je positief bent, moet je 14 dagen in quarantaine in een overheidshotel. Die eerste 24 uur was ik echt op mijn ongemak. Ook zonder symptomen kan je besmet zijn. Ik had echt geen zin om in een hotel te belanden dat wellicht geen zicht op zee had, maar er kwam gelukkig geen telefoontje om te zeggen dat ik positief ben.’

Hij heeft het moeilijk met de angst die gecreëerd wordt. ‘Veel media proberen je tegenwoordig echt schrik aan te jagen. Net als sommige wetenschappers. Na vier maanden tijd vertellen ze nog altijd niets nieuws. Ik heb al die tijd nog niets bijgeleerd over het virus, behalve het feit dat ik mijn handen moet wassen.’

Hij beseft dat virussen moeilijk te vatten zijn. ‘Maar waarom testen we niet massaal, net als in Luxemburg of Zuid-Korea bijvoorbeeld? Niet alleen voor onze eigen veiligheid en gemoedsrust, maar ook om data te verzamelen: hoe oud ben je, hoe groot, hoe dik, welke voorgeschiedenis had je? Als we dat systematisch vanaf het begin gedaan hadden en die gegevens verwerkt hadden met datawetenschap, stonden we al veel verder in onze aanpak.’

©Wouter Van Vooren

Nadat hij ons een koffie geserveerd heeft, gaat hij verder. ‘Deze crisis zal ons 50 tot 70 miljard euro kosten, lees ik. Dan is een investering van een paar honderd miljoen euro in testen eigenlijk peanuts. Het leven moet normaliseren. We kunnen niet nog zes maanden verder doen op deze manier. Natuurlijk zijn er gezondheidsrisico’s, maar maatschappelijk is dit ondraaglijk.’

Zijn moeder was economiste, zijn vader arts. Van de eerste heeft Danneels zijn liefde voor het zakenleven meegekregen, van de tweede zijn maatschappelijk engagement. Vandaar zijn talrijke bestuursmandaten de jongste jaren, onder meer als voorzitter van Voka West-Vlaanderen en bestuurder bij het onderzoekscentrum Imec, en nu nog als voorzitter van de Vlaamse Adviesraad voor Innoveren en Ondernemen (Vario) en bestuurder bij de KU Leuven.

Export

Danneels houdt van het bredere plaatje. Echt fundamenteel ziet hij de wereld niet veranderen door de coronacrisis, zegt hij. ‘Corona versnelt gewoon enkele trends die al bezig waren, zoals de deglobalisatie. Daar maak ik me zorgen over. Vlaanderen is bij uitstek een exportgedreven regio, en het feit dat iedereen zich nu terugplooit op zichzelf maakt dat we er echt niet goed voor staan. Mochten wij met Televic geen lokale verkopers en productie in China, India en de VS hebben en puur van de export moeten leven, dan stonden we er veel slechter voor op dit moment. Al die landen sluiten hun markten af.’

In normale tijden zit Danneels minimaal een week per maand in het buitenland. Echte contacten zijn ook onontbeerlijk om nieuwe contracten te sluiten, weet hij. ‘Daarom ben ik bezorgd over de Vlaamse economie. De orderboekjes voor veel van onze bedrijven mogen dan wel goedgevuld geweest zijn, komen er voldoende nieuwe klanten bij? Kijk naar onze machinebouwers: wie zal zo’n investering van meerdere miljoenen euro’s via een Teams-meeting doen?’

Als de economie niet nog eens lamgelegd wordt, verwacht Televic de omzetdaling dit jaar te kunnen beperken tot 10 procent. Het bedrijf kan volgens Danneels ook een tweede coronagolf overleven. Maar de kapitaalinjectie van de investeringsmaatschappij Gimv kwam er met de ambitie de activiteiten in vijf jaar nog eens te verdubbelen. Lukt dat wel in deze onzekere tijden?

‘Als ik morgen vierhonderd ingenieurs zou kunnen aanwerven en daar de middelen voor had, kan ik die onmiddellijk werk geven’, zegt Danneels stellig. ‘De groeimogelijkheden zijn enorm, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg, waarin we ook actief zijn met communicatiesystemen voor verpleging. Maar we vinden die ingenieurs niet. Misschien komt er wel wat ontspanning op de krappe arbeidsmarkt door de coronacrisis, maar fundamenteel zal dat toch niet zo veel veranderen. De digitalisering zal na de crisis alleen maar versnellen.’

Onderwijs

Zo ook in het onderwijs, waar Televic actief is in e-learning. ‘Online leren zit in de lift, maar contactonderwijs zal altijd belangrijk blijven wegens de bildung’, vertelt Danneels. ‘Iedereen herinnert zich van zijn middelbare onderwijs wel enkele leraars die een grote indruk gemaakt hebben. Stel je voor dat zij enkel online les gegeven hadden: was het effect dan hetzelfde geweest? Daarom geloof ik in blended learning: je zal steeds iemand nodig hebben die je uitdaagt en discussies uitlokt.’

We zijn te zelfgenoegzaam in Vlaanderen.
Lieven Danneels
Televic

Aan het Vlaamse kabinet Onderwijs stelde Televic zijn systeem van e-assessment voor, zegt Danneels. ‘Wij hebben meer dan 4 miljoen vragen klaarzitten van alle leergangen in het middelbaar onderwijs. Wij kunnen de vooruitgang in kaart brengen, ingrijpen als studenten telkens dezelfde soort fouten maken of het aan de leraar signaleren als het niveau te moeilijk wordt. Maar de besluitvorming om zoiets te gebruiken, om bijvoorbeeld nog meer oefeningen thuis te doen, gaat ongelooflijk traag in de politiek en de onderwijswereld, ook in deze coronatijden.’

We zijn te zelfgenoegzaam in Vlaanderen als we denken dat we een innovatieve regio zijn, vindt Danneels. ‘De ambitie van de Vlaamse regering is in de top vijf te geraken, en we staan op plaats 40 van de regionale innovatie-index. Long way to go, dus. Op veel vlakken lopen we achter: levenslang leren of valorisatie van goede ideeën bijvoorbeeld. En nu de crisis veel geld opslorpt, hoop ik dat de kloof met landen als Duitsland, die veel meer middelen hebben om hierin te investeren, niet nog groter wordt.’

©Wouter Van Vooren

‘Ik denk niet dat we beseffen hoe groot de economische ramp is die op ons afkomt’, vervolgt hij. ‘Er zijn veel mensen die denken dat de economie werkt als een gasvuur, dat je aan en af kunt zetten. Onze economie is een fijnmazig weefsel dat heel complex in elkaar zit. We zitten met ons bedrijf in China, India, de VS, Duitsland, Frankrijk en het VK, dus ik ben tamelijk goedgeplaatst om de verschillen te zien. In Duitsland zijn onze vestigingen bijvoorbeeld nooit gesloten, en ook Nederland haalt veel betere resultaten dan wij, zonder strenger te zijn.’

‘Wat kunnen zij dat wij niet kunnen?’, vraagt hij zich af, zonder een antwoord op die vraag te hebben. Maar zijn oordeel is streng. ‘Ik ben ontgoocheld in onze virologen. Meer dan in de politici, omdat die nog ergens proberen de boel open te houden. Voor wetenschappers is het makkelijker: zij moeten enkel voor hun eigen winkel spreken.’

Hij maakt zich ook zorgen over de groeiende extremen in onze politiek en samenleving. ‘Het is heel gemakkelijk, ook voor sommige media, om vanaf de zijlijn te roepen hoe het beter moet. Van een Duitse collega bij Siemens leerde ik het volgende: in Theorie sind Theorie und Praxis gleich. Aber nur in der Praxis nicht.’

‘Of zoals Koenraad Debackere, algemeen beheerder van de KU Leuven, me ooit zei: ‘Visie zonder pragmatisme eindigt in tirannie.’ Het is gemakkelijk een extreme politieke visie te verkopen, maar dat is gratuit als je nooit moet onderhandelen met iemand met een andere mening. Daar moet je eens over nadenken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud