M/V van de week | Meng ‘Sabrina' Wanzhou

©EPA

Arrestatie erfgename Huawei drijft Amerikaans-Chinees technologieconflict op de spits

Het is een verhaal met een hoog spionageromangehalte. Toen Meng Wanzhou, financieel directeur van de Chinese telecomgigant Huawei, vorige zaterdag in Vancouver een tussenlanding maakte onderweg naar Latijns-Amerika, werd ze prompt in de boeien geslagen door het Canadese gerecht. Dat gebeurde op verzoek van de Verenigde Staten, die vragen om haar uitlevering. De scène is een ernstige escalatie van het aanslepende handelsconflict tussen Amerika en China, dat zich meer en meer ontpopt tot een technologieoorlog tussen de twee grootste economieën ter wereld.

©EPA

Officieel werd de 46-jarige Meng gearresteerd omdat Huawei de Amerikaanse sancties op handel met Iran zou hebben overtreden door in de VS gemaakte producten naar Iran uit te voeren. De vrouw zou daarvoor in het geheim de firma Skycom hebben opgezet. Maar aan die uitleg wordt niet veel geloof gehecht. De VS hijgen al langer in de nek van de Chinese maker van smartphones en telecominfrastructuur. Washington stelt zich erg argwanend op omdat Huawei warme banden met de Chinese overheid onderhoudt en via zijn apparatuur de achterdeur zou openlaten voor spionage.

Het nieuws lekte pas vijf dagen later uit, maar toen Huawei via een persmededeling de arrestatie van een van zijn toppers wereldkundig maakte, was het rimpeleffect groot. De al woelige beurzen namen een duik vanwege zoveel internationale spanning. Eerst gingen de markten in Azië in het rood, nadien volgden Europa en Wall Street. De arrestatie dreef in één klap het Amerikaans-Chinese conflict op de spits, nota bene op dezelfde dag dat de presidenten Donald Trump en Xi Jinping op de G20-top praatten over een dooi.

‘Nu is het voor de eerste keer persoonlijk’, zegt Pascal Coppens, een ondernemer met veel ervaring in China en verbonden aan het sprekersbureau Nexxworks. ‘De symboolwaarde is groot. Meng is een van de invloedrijkste vrouwen in China. De arrestatie komt er aan als een aanval, en dat maakt het gevaarlijk.’ Niet alleen is Meng als vicevoorzitter de nummer twee van Huawei, ze is ook de dochter van Ren Zhengfei, de illustere oprichter en topman van het bedrijf die voor hij 30 jaar geleden Huawei stichtte carrière had gemaakt tot in de hoogste regionen van het Chinese leger.

Meng, die ook de Engelse voornaam Sabrina hanteert, is misschien geen klinkende naam in het Westen, in China is ze een superster als topvrouw in de bedrijfswereld. Huawei is een van de machtigste technologiebedrijven van het land en van de wereld. Omgekeerd zou het zijn alsof Sheryl Sandberg, de rechterhand van Mark Zuckerberg bij Facebook, bij een landing in Zuid-Korea op vraag van China van het vliegtuig wordt geplukt en in de gevangenis belandt.

Haar recente promotie tot vicevoorzitter zette Meng nog meer op het pad om op een dag haar vader op te volgen bij het bedrijf, dat altijd in private handen is geweest en werk verschaft aan 180.000 mensen. Ze begon in 1993 als receptioniste, maar maakte een steile opmars. Volgens een officiële geschiedenis van Huawei die het bedrijf vorig jaar publiceerde, was het Meng die haar vader aanspoorde bij het leger te vertrekken en een bedrijf op te richten. Al doet Huawei er alles aan om niet de indruk te geven dat nepotisme doorslaggevend zou zijn als de dag van de opvolging aanbreekt.

Troonopvolger. Meng Wanzhou, die kort na haar studies als receptioniste bij Huawei begon, ligt in poleposition om haar vader en oprichter Ren Zhengfei op te volgen als CEO van China’s grootste technologiebedrijf. Nu al is ze als financieel directeur en vicevoorzitter de nummer twee. 

 

 Idool.  De 46-jarige Meng is in het Westen niet de meest bekende naam, maar in China geldt ze als een van de invloedrijkste vrouwen van het land door haar positie in de absolute elite van het bedrijfsleven.

Persoonlijk. Met de arrestatie van Meng wordt het handelsconflict tussen China en de VS, dat tot voor kort vooral over tarieven ging, in één klap persoonlijk.Officieel is ze aangehouden op verdenking van de schending van de Amerikaanse sancties die rusten op handel met Iran, maar de arrestatie volgt op eerdere Amerikaanse pogingen om Huawei een pad in de korf te zetten.

Technologieoorlog. Het Amerikaans-Chinese handelsconflict speelt zich hoe langer hoe meer af op het vlak van technologie.China maakt de ambitie waar om wereldleider te worden in meerdere hoogtechnologische sectoren.

De vraag is nu hoelang de crisis aanhoudt. Peking vraagt Amerika en Canada de redenen van de aanhouding van Wanzhou te verduidelijken, en om haar ‘onmiddellijk vrij te laten’. De Chinese ambassade in Ottawa fulmineerde dat de ‘mensenrechten van mevrouw Meng ernstig zijn geschonden’. De door de overheid gestuurde krant China Daily sprak van Amerikaans ‘hooliganisme’. Toch lijkt China zich voorlopig in te houden met zijn reactie, zegt Coppens. ‘Dat komt omdat de festiviteiten rond de 40ste verjaardag van zijn economische hervorming er deze maand aankomen. Als Meng vlug vrijkomt, kan de storm even snel gaan liggen. Maar als de kwestie aansleept, wordt dit met voorsprong het grootste incident van de handelsoorlog.’

Die handelsoorlog spitst zich toe op technologie. China sprak in 2015 het plan uit om tegen 2025 wereldleider te zijn in veel toekomstgerichte takken van de economie. Daarbij is telecom een speerpunt, zeker nu tal van landen bezig zijn met de uitrol van 5G, de volgende generatie van supersnel internet. Eerder dit jaar sloeg Amerika ZTE, een andere Chinese telecomreus, nog in de ban. De VS verboden Amerikaanse operatoren ook om de jongste Huawei-smartphones aan te bieden. Andere westerse landen volgden dat voorbeeld. ‘De Chinese innovatiedrang is groot. Het doel is onafhankelijk te worden van Amerikaanse en westerse technologie. De kwaliteit is er enorm op vooruitgegaan’, zegt Coppens. ‘Dat ziet Amerika uiteraard niet graag gebeuren. Dit gaat om het globale leiderschap in technologie.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect