analyse

Niemand stopt Elon Musk

Elon Musk: onverzettelijk, vastberaden en genadeloos. ©Photo News

Thomas Edison. Henry Ford. Howard Hughes. Steve Jobs. In dit rijtje uitvinders en genieën hoort ook Elon Musk thuis, klinkt het een nieuwe biografie over ‘de ondernemer met het meeste lef van onze tijd’.

‘Hij doet wat hij wil, en hij is meedogenloos. Het is Elons wereld, en wij leven er gewoon in.’ Justine Musk, de ex-vrouw van Elon, zet de toon in het deze week verschenen ‘Elon Musk’, de eerste biografie waar de man achter PayPal, Tesla, SpaceX en SolarCity zijn medewerking - maar niet zijn finale goedkeuring - aan verleende.

De auteur Ashlee Vance zat meer dan veertig uur samen met de 43-jarige ondernemer en sprak met meer dan 200 mensen uit zijn directe omgeving. Dat levert een profiel op van een man die, zoals zijn eerste echtgenote en moeder van zijn vijf zonen laat uitschijnen, onstopbaar is. ‘Hij heeft doelen die hij tot elke prijs wil bereiken. Hij zal niet ophouden. Gaat er iets mis, dan doet Elon gewoon voort.’

Terwijl Zuckerberg je wil helpen met het delen van je babyfoto’s, wil Musk het menselijke ras redden.
Ashlee Vance
auteur van ‘Elon Musk’

Vraag enkele ondernemers in Silicon Valley wie ze het meest bewonderen, en de kans is groot dat Elon Musk als winnaar uit de steekproef komt. Sinds het overlijden van Steve Jobs in 2011 is de in Zuid-Afrika geboren Musk de man die het meest de verbeelding raakt met projecten die telkens opnieuw verbazen vanwege hun omvang en ambitie. Met Tesla wil hij de manier veranderen waarop auto’s gemaakt, verdeeld en aangedreven worden, én de wereldwijde energie-infrastructuur updaten. Met SolarCity is hij de geldschieter achter het grootste zonne-energiebedrijf van de VS. En met SpaceX broedt hij op een waanzinnige missie die kort valt samen te vatten: Mars.

Daarbij lijkt het werk van veel andere techmogols, hoe succesvol ook, te verbleken. ‘Terwijl Mark Zuckerberg je wil helpen met het delen van je babyfoto’s, wil Musk het menselijke ras redden van een zelf veroorzaakte of toevallige uitroeiing’, schrijft Vance. Het is een boutade, maar er valt wat voor te zeggen.

Terwijl in de Valley veel geld en hersenen worden aangewend om meer mensen te laten klikken op online advertenties en ondernemers en investeerders er vooral op gebrand lijken snel groot te worden en langs de kassa te passeren, is Musk de man die van stripboekavonturen realiteit maakt. Op drie fronten tegelijk. ‘Ik denk dat er waarschijnlijk te veel slimme mensen bezig zijn met dingen op het internet, met finance, en met recht’, zegt Musk in het boek. ‘Dat is een van de redenen waarom we niet voldoende innovatie zien.’

Pesterijen

Ondanks zijn stilaan goddelijke status in Silicon Valley verliep Musks jeugd veel minder op wolken. Hij groeide op in Pretoria, en leed onder de tirannie van zijn veeleisende vader, de scheiding van zijn ouders, en de pesterijen van zijn klasgenoten. Ooit werd hij op school zodanig aangepakt dat hij in het ziekenhuis belandde. De briljante Musk zocht ontsnapping in encyclopedieën en sciencefictionverhalen, en fantaseerde toen al over fantastische technologie.

Op zijn 17de verliet hij Zuid-Afrika voor Canada en later de VS. Op zijn 24ste startte hij zijn eerste bedrijf, dat hij vijf jaar later voor 300 miljoen dollar verkocht. Dat succes deed hij over met X.com, dat opging in PayPal, naar de beurs trok en door eBay werd overgenomen. Met het fortuin dat hij op zijn 31ste had vergaard, kon Musk zich nestelen voor een comfortabel leven in de jetset van de techwereld. Maar hij ging er raketten en auto’s mee bouwen.

Vance beschrijft hoe de moeilijke jeugd hem vastberaden en onverzettelijk heeft gemaakt. Hij werkt honderd uur per week en vliegt in een hels tempo tussen de kantoren van SpaceX in Los Angeles en die van Tesla in Silicon Valley. Maar het maakt Musk ook genadeloos, een trek die hij gemeen heeft met techbazen als Steve Jobs en Jeff Bezos. Het boek maakte al nieuws omdat het onthult hoe Musk hard uithaalde naar een werknemer die een bedrijfsevent miste om de geboorte van zijn kind mee te maken. ‘Geen excuus’, zou Musk hebben gemaild. Maar Musk ontkent dat hij dat ooit deed. Een ander nieuwtje uit het boek: Tesla kwam ooit bijna in handen van Google.

©rv

Dat ongebreidelde geloof in eigen kracht en kunnen is een basisvoorwaarde voor de avonturen die Musk aangaat, laat Vance verstaan. Musk plaatst doelstellingen voorop die onrealistisch en hoogmoedig lijken, en verwacht - eist - dat zijn mensen hem volgen op zijn pad. Dat houdt enorme risico’s in. Ruimtevaart, automobiel en energie zijn volatiele en bureaucratische sectoren waarin één tegenslag een crash, een technisch mankement) een bedrijf op de helling kan zetten. In het boek staat beschreven hoe dicht zowel Tesla als SpaceX al bij hun einde kwamen. Maar omdat Musk zijn doelen in een uniek en ontzettend optimistisch wereldbeeld kadert, dwingt hij respect af.

‘Ik zou willen sterven met de wetenschap dat de mensheid een mooie toekomst tegemoetgaat. Als we voor duurzame energie kunnen zorgen, de stap kunnen zetten richting multiplanetaire soort met een zichzelf bedruipende beschaving op een andere planeet, zodat we het worstcasescenario van een vernietiging van het menselijke bewustzijn aankunnen, dan zou dat heel goed zijn’, zegt Musk aan Vance. Uit de monden van velen zou dat ronduit grotesk klinken. Maar niet uit die van Elon Musk.

Ashlee Vance - Elon Musk. Tesla, SpaceX, and the quest for a fantastic future - 2015, Harper Collins, 392 pagina’s, 21,70 dollar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud