Perfecte storm schudt chipsector door elkaar

Aziatische chipmakers, zoals het Zuid-Koreaanse SK Hynix, kunnen de vraag niet volgen. ©EPA

De wereld van de computerchips is volop in beweging. Terwijl de fabrikanten de toenemende vraag niet de baas kunnen, regent het overnamedeals. Op de achtergrond spelen geopolitieke belangen.

Worden chips het nieuwe goud? Daar lijkt het op als je de activiteit in de sector onder de loep neemt. Enkele maanden geleden werd die opgeschud door een megadeal van 40 miljard dollar. Het Amerikaanse Nvidia, bekend van zijn uiterst krachtige grafische chips, had een akkoord bereikt voor de overname van de Britse chipontwerper ARM.

Maandag kreeg het Duitse Dialog Semiconductor een bod van 5 miljard euro in de bus, afgeleverd door de Japanse groep Renesa. In eigen land werd Melexis het voorwerp van overnamespeculatie, nadat een Italiaanse krant de chipmaker als mogelijke prooi had bestempeld van de Europese chipgigant STMicroElectronics.

Niet alleen de chipbedrijven zijn in trek, ook de chips die ze maken. Christiano Amon, de topman van de Amerikaanse chipreus Qualcomm, trok enkele dagen geleden aan de alarmbel met de boodschap dat in veel sectoren tekorten ontstaan omdat bedrijven afhankelijk zijn van een handvol Aziatische chipbakkers. Meerdere autofabrikanten moeten snoeien in hun productieplannen wegens een tekort aan halfgeleiders.

Schokken

De coronapandemie speelt een belangrijke rol in dat chiptekort. Toen de crisis een jaar geleden uitbrak, onderging de sector razendsnel een opeenvolgende reeks schokken. Eerst storingen in de aanvoer vanuit Zuidoost-Azië, dan het wegvallen van een groot deel van de vraag in het Westen, gevolgd door een even plotse opleving van de vraag bij de fabrikanten van pc’s, smartphones, gameconsoles, tv’s en andere producten die goed verkochten in de lockdowneconomie, terwijl in China de hele economie begon te herleven.

De sancties tegen Huawei dragen bij tot een grotere voorraadvorming. ©REUTERS

Vandaag zitten we in de fase dat de meest getroffen sectoren, zoals de autosector, hun voorraden weer willen aanvullen om klaar te zijn voor het economisch herstel. Omdat veel bedrijven hun lesje hebben geleerd en een stevige buffer willen aanleggen voor een volgende crisis, zet die voorraadopbouw zich sterker door dan anders.

Last but not least zijn er ook de gevolgen van de geopolitieke spanningen tussen China en de VS. De Amerikaanse sancties tegen de Chinese techreus Huawei hebben veel Chinese fabrikanten schrik aangejaagd, waardoor ook zij nu veel grotere voorraden aanleggen dan ze anders zouden doen. In 2020 voerden Chinese bedrijven voor bijna 380 miljard dollar halfgeleiders in, bijna een vijfde van de totale import van het land.

Het zijn net iets te veel schokgolven voor een sector waarin de productie almaar meer geconcentreerd zit bij enkele spelers, vooral het Zuid-Koreaanse Samsung en het Taiwanese TSMC. Normaal kunnen ze de vraag wel enkele jaren vooruitplannen en investeringen doen in capaciteitsuitbreiding. Maar 2020 en 2021 zijn geen normale jaren.

Pikorde

De tekorten zullen nog zeker dit jaar aanhouden, en ook volgend jaar als de industrie de patronen uit het verleden volgt
Malcolm Menn
Oprichter Future Horizons

‘Het duurt 12 à 18 maanden voor nieuwe capaciteit beschikbaar is. De tekorten zullen nog zeker dit jaar aanhouden, en ook volgend jaar als de industrie de patronen uit het verleden volgt’, denkt Malcolm Pennn van het adviesbureau Future Horizons, die al enkele decennia ervaring heeft in de halfgeleiderindustrie. Volgens hem werden veel bedrijven verrast omdat hun managers nooit een gelijkaardige schok hebben meegemaakt.

Door de grote vraag zijn de chipfabrikanten verplicht hun productie te verdelen onder klanten. ‘Een bedrijf als Apple zal nog alles kunnen krijgen, maar andere zullen hun plaats in de pikorde ontdekken’, zegt Penn. Door het spel van vraag en aanbod zullen de prijzen van veel chips en eindproducten wellicht stijgen, en zullen andere producten tijdelijk niet verkrijgbaar zijn.

Auto's en elektronica

Voor de autosector, die met de pandemie en de opkomst van elektrische concurrenten al veel katten te geselen had, kan de chipcrisis niet op een slechter moment vallen. Fabrikanten als General Motors, Ford, Honda en Stellantis moesten al productielijnen stilleggen en kijken aan tegen een forse productiekrimp. De economische schade door uitgestelde productie loopt in de tientallen miljarden.

Alan Priestley, een analist bij de marktonderzoeker Gartner, wijst erop dat de typische just-in-timeproductie van de autosector botst met een chipsector die al op volle capaciteit draait. De chips voor autofabrikanten worden bovendien vaak gemaakt op oudere productielijnen, waarin de chipbedrijven niet meer willen investeren.

Sony heeft het moeilijk om aan voldoende chips voor zijn Playstation-consoles te geraken. . ©EPA

Analisten waarschuwen dat de fall-out verder reikt dan de autosector. Ook voor elektronica kunnen lege rekken en hogere prijzen het gevolg zijn. Neil Mawston van Strategy Analytics schat dat de prijzen van cruciale smartphoneonderdelen de voorbije maanden al met minstens 15 procent gestegen zijn. Zowel Apple als Sony liet al verstaan dat ze de vraag naar iPhones en Playstations moeilijk kunnen bijbenen.

De conjuncturele schommelingen enten zich boven op enkele langetermijntrends. De vraag naar chips neemt structureel toe door de trend naar ‘slimmere’ toestellen, van geconnecteerde wasmachines en stofzuigers tot zelfrijdende wagens en intelligente camera’s. De komst van 5G-netwerken, die bij uitstek gemaakt zijn om slimme voorwerpen met elkaar te laten praten, zal die trend nog versnellen. ‘Er is een wapenwedloop bezig om voorraden chips aan te leggen’, zegt Will Bright, productdirecteur bij Drop, een bedrijf dat headsets en toetsenborden maakt.

Overnames

Megadeals in chipsector

2020 was een recordjaar voor fusies en overnames in de chipsector. De onderzoeker IC Insights telde voor 118,1 miljard dollar aan deals, iets meer dan het vorige record van 107,7 miljard van 2015. De grootste vijf transacties vonden plaats in de tweede jaarhelft.

Juli. Analog Devices koopt Maxim Integrated Products voor 21 miljard dollar en verwerft zo marktaandeel in chips voor de autosector en energiebeheer.

September. Nvidia lanceert een bod van 40 miljard dollar op het Britse ARM, dat de architectuur ontwierp van de meeste smartphonechips. De grootste overname ooit in de chipsector moet wel nog het groene licht van de Britse concurrentiewaakhond krijgen.

Oktober. Het Zuid-Koreaanse SK Hynix koopt de activiteiten in flashgeheugenchips van het Amerikaanse Intel voor 9 miljard dollar.

Oktober. AMD (VS) legt 35 miljard dollar op tafel voor Xilinx, de marktleider in programmeerbare chips.

Oktober. Marvell Technology koopt de Californische chipmaker Inphi voor 10 miljard dollar.

De vele schokken zijn misschien niet de rechtstreekse aanleiding voor het overnamegeweld in de sector, maar ze dragen er wel toe bij. ‘Die fusie- en overnametrend is al langer aan de gang en zal dit jaar zeker doorgaan, nu de chipbedrijven bulken van de cash en de chipprijzen in de lift zitten’, zegt Penn.

'Bedrijven die vorig jaar nog groeiden, zullen kleinere producenten opkopen die het moeilijk hebben', voorspelt Priestley. 'Er zijn ook veel start-ups met technologie die voor grote bedrijven interessant kan zijn. Voorbeelden zijn de overname van Habana Labs (AI-chips) door Intel en die van Nuvia (chips voor datacenters) door Qualcomm.

Overnames zijn voor chipbedrijven niet alleen interessant om meer capaciteit in huis te halen, maar ook om de vraag naar nieuwe toepassingen op te vangen. Renesas koopt met Dialog een stuk knowhow in 5G-chips, terwijl Melexis een interessant doelwit kan zijn voor wie een ingang zoekt naar de autosector.

De combinatie van tekorten en overnames in een sector van strategisch belang heeft de politiek wakker geschud. In de grote economische blokken gaan stemmen op om de eigen chipindustrie te stimuleren en af te schermen. ‘De Chinese regering heeft al meermaals vergaderd over hoe ze haar halfgeleiderindustrie kan moderniseren’, schrijft Chinakenner en techspecialist Daniel Tu (Active Creation Capital) op LinkedIn.

Ook in de VS gaan stemmen op om meer productie terug te halen om de afhankelijkheid van Azië af te bouwen. In Europa nemen Duitsland en Frankrijk, twee landen met een belangrijke auto-industrie, het voortouw om de eigen productie op te drijven. De Duitse minister van Economie Peter Altmaier hoopt bij Europese bedrijven en overheden 50 miljard euro op te halen voor investeringen in nieuwe capaciteit. Europa maakt slechts 10 procent van alle chips ter wereld.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud