reportage

Songdo, de stad waar privacy niet bestaat

In de controlekamer van de stad Songdo houden ambtenaren 24 uur op 24 het publieke leven in de gaten via grote schermen. ©Photo News

Op een uur rijden van het Zuid-Koreaanse Seoel rees de jongste jaren een nieuwe stad uit de zee: Songdo. Een slimme stad, maar ook een met een heel hoog bigbrothergehalte. ‘Is dat een probleem? Koreanen zien dat niet zo’, zegt de Belg John Baekelmans, die er de techinfrastructuur uitbouwde.

Het nieuws over het gebruik van gps-tracking via de smartphone voor de geplande kilometerheffing in Vlaanderen veroorzaakte vorige week ophef. Sommigen vrezen dat dat de privacy van de burgers aantast. 9.000 kilometer verder in Zuid-Korea kennen ze die vrees niet. Op een uur rijden van de hoofdstad Seoel ligt Songdo. Naar eigen zeggen de meest geconnecteerde slimme stad (‘smart city’) ter wereld. Maar ook een stad waar de autoriteiten met 1.000 camera’s alle bewegingen in de publieke ruimtes en nummerplaten registreren en waar de privacy gereduceerd is tot nul.

Songdo werd begin deze eeuw uit de zee opgepompt op initiatief van de Koreaanse regering. Het doel? Enerzijds op korte afstand van de internationale luchthaven van Incheon een zakendistrict creëren dat de concurrentie aankan met Hongkong, Sjanghai en Singapore. Anderzijds moest Songdo uitgroeien tot een duurzame en hoogtechnologische stad, waar iedereen hoogstens een kwartier moet stappen naar het openbaar vervoer. Het project moest in 2016 afgewerkt zijn, maar de economische crisis gooide roet in het eten. Er wordt nu gemikt op 2022.

Expats

Op weg naar de centrale controlekamer van de lokale autoriteiten oogt de stad - ondanks haar zowat 300.000 inwoners en honderden appartementsgebouwen - leeg. De meeste voet- en fietspaden liggen er ongebruikt bij. Het contrast met de bedrijvigheid en het stilstaand verkeer in Seoel, zo’n 60 kilometer verder, is groot. Als we de controlekamer betreden, is de schok groot. Een twaalftal ambtenaren houden er alle verkeersstromen en bewegingen in het oog. Ze turen naar metershoge schermen op de muur en zoomen via hun eigen computer in op de camerabeelden waarop iets opmerkelijk of ongewoon lijkt. Vier teams van zeven personen lossen elkaar dag en nacht af. De beelden worden 30 dagen bijgehouden. Een politieman houdt alles mee in het oog.

Songdo in cijfers

Oppervlakte > 610 hectare.

Aantal inwoners > zo’n 300.000.

Aantal camera’s > 1.000.

Groene ruimtes > 40 procent van de oppervlakte.

Kostprijs > Ruim 40 miljard dollar (35 miljard euro).

Ontwikkelaar > Gale International (VS),Cisco (VS) en Posco (Zuid-Korea).

Het netwerk moet de veiligheid op Songdo garanderen en de criminaliteit zo veel mogelijk reduceren. ‘Dat is nodig om expats te overtuigen met hun families naar hier te komen’, zegt Eliane Keiko Oshikawa, die de controlekamer onder haar hoede heeft en koningin Mathilde gisteren tekst en uitleg gaf. De koningin en koning Filip zijn op vierdaags staatsbezoek in Zuid-Korea. Om de efficiëntie van het monitoringsysteem te illustreren vertelt ze over een man die de politie via het publieke communicatiesysteem waarschuwde dat zijn vriend in beschonken toestand aan het stuur wou zitten. Het liet de politie toe in te grijpen. Een andere keer werden vuurstichters via datzelfde systeem gewaarschuwd en weggejaagd.

Voor een Europeaan heeft de Control Room een hoog bigbrothergehalte. Maar de Koreanen laten het niet aan hun hart komen. ‘Veel inwoners zijn zich niet bewust van het grote aantal camera’s’, stelt Keiko Oshikawa. ‘Wij vergaren enkel gegevens in de publieke ruimte. Bovendien delen wij die niet met privéspelers.’ Behalve de publieke ruimte worden ook delen van de appartementencomplexen gemonitord, maar door privéspelers. ‘Mijn kinderen krijgen een signaal wanneer ik de parking van ons gebouw inrijd. Dankzij nummerplaatherkenning staat de lift klaar als ik uitstap en weet hij automatisch naar welke verdieping hij moet’, zegt Keiko Oshikawa.

In sommige torens zijn appartementen uitgerust met videoconferentiesystemen die de bewoners toelaten bijlessen te krijgen, hun boodschappen te doen of in contact te komen met de dokters in een gezondheidscentrum. Gebruiksvriendelijk, maar de sociale contacten zien erdoor af, getuigden al veel inwoners van Songdo.

40 miljard

Dankzij nummerplaatherkenning staat de lift klaar als ik mijn gebouw binnenrijd. En hij weet naar welke verdieping ik moet.
Eliane Keiko Oshikawa
Hoofd controlekamer Songdo

Het project, dat meer dan 40 miljard dollar (35 miljard euro) kostte, werd uitgetekend door de Amerikaanse projectontwikkelaar Gale in samenwerking met de Zuid-Koreaanse staalreus Posco en het Amerikaanse Cisco. De techgigant vaardigde de Belg John Baekelmans (nu werkzaam bij het onderzoekscentrum Imec) af naar Songdo. Hij bouwde er als chief technology officer de technologische infrastructuur uit en verbleef er drie jaar.

Baekelmans erkent dat privacy er onbestaande is. ‘Maar is dat een probleem? Voor westerlingen misschien. Maar de Zuid-Koreanen zitten anders in elkaar. Ze omarmen technologie veel meer dan wij, beleven die anders. Ze hebben veel minder problemen om hun privacy deels op te geven als het hun leven eenvoudiger en sneller maakt. Wij kunnen daar minder mee overweg.’

Dat de Zuid-Koreanen technologie en privacy anders benaderen heeft misschien te maken met de inhaalbeweging die hun land de jongste decennia inzette. ‘Zeventig jaar geleden was 90 procent van de Zuid-Koreaanse bevolking actief in de landbouw. Maar het land heeft de modernisering omarmd en verandert zo snel dat een land als België op technologisch vlak middeleeuws lijkt. Zuid-Korea heeft sinds de Koreaanse oorlog in de jaren 50 eigenlijk dezelfde evolutie doorgemaakt als Europa in 500 jaar’, vertelt Frederik Sioen. De Gentse popartiest, die hier behoorlijk succesvol is, verblijft elk jaar vier maanden in Seoel en bouwt er zijn carrière uit.

Gangnam Style

Ook duurzaamheid staat centraal in Songdo. Al doen de brede lanen met vier rijvakken in beide richtingen anders vermoeden. Een deel van de rijvakken wordt straks gereserveerd voor openbaar vervoer, beloven de Koreanen, die ook een snelle treinverbinding met Seoel aankondigen.

Daarnaast hebben de meeste gebouwen een LEED-certificaat - lees: ze zijn duurzaam - en is Songdo in verhouding groener dan veel andere steden. Het heeft een eigen ‘Central Park’ van 41 hectare. U kent het park misschien van enkele scènes in de videoclip van de Koreaanse wereldhit ‘Gangnam Style’.

Gent speelt biotechkennis uit

De UGent was de eerste Europese universiteit die in 2014 neerstreek op de Global University Campus van de slimme Zuid-Koreaanse stad Songdo. De campus telt intussen 444 studenten, onder wie 185 nieuw ingeschrevenen, 13 professoren en 30 assistenten.

De Gentse unief focust er op de onderzoeksgebieden biotechnologie, bio-informatica, groene chemie, biomedisch onderzoek en milieutechnologie. Dat sluit aan bij de wens van de Zuid-Koreaanse overheid om Songdo uit te bouwen tot een belangrijke hub voor bio-industrie en biotech in Azië.

Ook lokale privéspelers spelen daarop in, waaronder de Zuid-Koreaanse elektronicareus Samsung. Een dochterbedrijf van het conglomeraat heeft in Songdo een fabriek neergepoot die grondstoffen maakt voor de bereiding van geneesmiddelen.

Om de onderzoeksactiviteiten op het schiereiland verder te ontwikkelen gaat de UGent in Songdo onderzoekslaboratoria en een onderzoeksserre neerpoten. Hoeveel die investering zal bedragen, is niet bekend.

‘Het opmerkelijkste is de afvalophaling. Er rijden geen vuilniswagens rond. Het afval wordt weggezogen door een buizensysteem en komt terecht in een fabriek, waar het op zo’n hoge temperatuur wordt verbrand dat er geen uitstoot is, vertelt Baekelmans. De energie die daardoor vrijkomt, wordt grotendeels hergebruikt.

Songdo is dus een ideale stad? Ja en nee. Veel inwoners getuigen over een gebrek aan sociaal contact. ‘Het is geen spookstad, maar ook geen bruisend centrum. Als westerling mis je iets’, vertelt Thomas Buerman, die voor de UGent enkele jaren in Songdo verbleef en er een campus uit de grond hielp stampen (zie inzet). ‘Maar dat is ook niet de filosofie hier. De stad wil wel zo efficiënt mogelijk georganiseerd zijn.’

Baekelmans vindt Songdo gezelliger dan in de beginjaren. ‘Maar je kan het niet vergelijken met Brussel of Antwerpen. Onder meer de mix tussen business en wonen had beter gekund.’ Ondanks het heel dure vastgoed - reken op een paar miljoen dollar voor een appartement - komen steeds meer mensen er wonen. Ze worden daar ook fiscaal voor aangemoedigd. Intussen telt Songdo al meer dan 300.000 inwoners. Meer dan Gent dus.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud