De tweespalt in de torens

©Dieter Telemans

Sinds Dominique Leroy haar vertrek heeft aangekondigd, laaien de emoties hoog op in de Proximus Towers. Het bewijst hoeveel de CEO de voorbije zes jaar heeft betekend. Maar de opborrelende emoties leggen ook een breuklijn bloot bij het personeel van de telecomgroep.

Het plotse vertrek van een CEO veroorzaakt in elk bedrijf deining. Maar wat zich afgelopen week bij Proximus afspeelde, was van een andere categorie. Sinds CEO Dominique Leroy aankondigde dat ze begin december naar het Nederlandse KPN verkast, is de rust zeer ver zoek in de glazen Proximus-torens die de Brusselse Noordwijk domineren. Het was een bevreemdende week voor de duizenden werknemers die dagelijks het kloppende hart van de telecomreus in en uit lopen.

We zien elke dag bedragen wegsmelten van de winst op onze corebusiness waar startende ondernemingen voor zouden vechten.
Een kaderlid waarschuwt voor de marktomstandigheden waarin Proximus opereert.

In verschillende winkels en filialen legden werknemers spontaan het werk neer. Vakbonden struikelden over elkaar om Leroy te verketteren. De CEO werd na een domme aandelenverkoop weggezet als een graaiende geldwolf. Politici probeerden zich in de situatie te profileren. Krantenkolommen puilden uit met artikels over Proximus. Allemaal omdat één persoon besloot haar contract niet te verlengen.

Dat er zo’n storm oplaait, ligt deels aan wat Proximus is. Als overheidsbedrijf zal de telecomgroep altijd extra in het vizier liggen van pers, politici en publiek. Maar de hoog oplopende emoties liggen ook aan de figuur van Dominique Leroy zelf, en het parcours dat ze met Proximus wist te rijden. Toen ze bijna zes jaar geleden werd gepromoveerd tot CEO van het toenmalige Belgacom, erfde ze van haar voorganger, de zonnekoning Didier Bellens, een ontredderde en commercieel ingedommelde telecomgroep. Maar met een heldere visie, een no-nonsenseaanpak en een slimme rebranding tot Proximus kreeg Leroy de groep opvallend snel weer op de rails.

De Tijd sprak met werknemers in alle geledingen van het bedrijf om de temperatuur op te meten na het vertrek van Leroy. Die gesprekken, die konden plaatsvinden op voorwaarde van anonimiteit, leveren een verdeeld beeld op, van dankbaarheid tot woede. En te midden van die verdeelde emoties, valt een generatieconflict te ontwaren.

Mama Dominique

‘Ze heeft mensen hun bedrijfsfierheid teruggegeven, een growth mindset neergezet én opgeleverd en tegelijk de hele boîte gedynamiseerd’, vat een hoog kaderlid haar passage samen. ‘Ze durfde bovendien een vuist te maken tegen de politiek’, vult een ander aan. ‘En anders dan Bellens durfde ze in te grijpen in het belang van het bedrijf.’

Het voelt een beetje alsof je moeder je in de steek laat. En dat op zo’n moeilijk moment.
Een marketeer

Die transformatie kan dan ook op veel bijval rekenen. Maar het succes heeft ook een keerzijde. Naast dankbaarheid voor wat ze heeft betekend en treurnis over haar vertrek, viel bij het personeel in de Proximus-torens de voorbije week ook een zekere mate van ontreddering te noteren. Boosheid, zelfs. ‘Het voelt een beetje alsof je moeder je in de steek laat’, zo drukt een marketeer het uit. ‘En dat op zo’n moeilijk moment.’

Die laatste zin is cruciaal om de gemoedstoestand van het Proximus-personeel te begrijpen. Dat Leroy voor een andere uitdaging kiest, daar kan iedereen nog min of meer begrip voor opbrengen. Maar de timing is velen een doorn in het oog, om meerdere redenen. ‘Er wordt heel vaak hoogdravend gedaan over het zogenaamde duopolie’, zegt een doorgewinterde brand manager. ‘Maar de realiteit is dat de concurrentie moordend is.’ Tegelijk ziet Proximus zijn klassieke diensten snel veranderen door de toenemende digitalisering. ‘Elke dag zien we in onze corebusiness bedragen van onze winst wegsmelten waar startende ondernemingen een arm en een been voor zouden geven’, zegt een topmanager. ‘We opereren meer dan ooit in een uitdagende markt.’

Transformatieplan

Om die pittige marktomstandigheden het hoofd te bieden, kondigde Leroy begin dit jaar een transformatieplan aan. 1.900 banen staan op de helling. Voor een stuk zouden ze worden vervangen door nieuwe, meer digitale profielen. ‘Dat is hoogdringend, maar het gaat tergend traag’, zegt het kaderlid. En dat Leroy het schip verlaat voor het veilig en wel in de haven ligt, dreigt de boel nog te vertragen. De vakbonden, die het plan al van in het begin afschilderen als ‘een platte besparingsoperatie’, grijpen het ongelukkig getimede vertrek van Leroy aan om het laken van de onderhandelingen naar zich toe te trekken en het plan af te remmen of zelfs te kelderen. Dat ze Leroy daarbij kunnen afschilderen als een berekende manager die enkel geïnteresseerd is in een loonsverhoging, is mooi meegenomen.

Met daar nog regeringsonderhandelingen bij die op het federale niveau blijven aanslepen, zonder zicht op een snelle uitkomst, krijg je een potentieel giftige cocktail voor het overheidsbedrijf Proximus. Zonder een regering met beslissingsmacht liggen belangrijke dossiers als het supersnelle 5G-netwerk op apegapen, terwijl ook de slagkracht van de deels politiek benoemde raad van bestuur van Proximus afneemt.

‘Het slechtste wat ons nu kan overkomen is een standstill, een periode waarin geen beslissingen meer worden genomen’, zegt de marketeer. ‘Omdat we snel moeten kunnen schakelen met strategische beslissingen, maar ook omdat de onzekerheid op het personeel weegt.’ Zeker in de winkels, de callcenters en bij technici voor het netwerk - posities die het meest in gevaar zijn bij het transformatieplan - heeft dat laatste een impact, getuigen medewerkers.

Should I stay or should I go?

Zo’n standstill wordt steeds waarschijnlijker. Hoewel Leroy tot 1 december doorwerkt, is haar rol de facto teruggedrongen tot een soort duurbetaalde consultant op een beperkt aantal dossiers zonder strategische waarde. En hoewel ze het transformatieplan graag zelf had afgerond, weren de vakbonden haar nu van de onderhandelingstafel. Een bemiddelaar moet soelaas brengen, maar de vakbonden hopen vooral de strijd van nul te kunnen hervatten met een nieuwe, nog te zoeken CEO.

Zo legt het vertrek van Leroy een pijnlijke breuklijn bloot in de torens aan het Noordstation. Een soort generatieconflict, maar dan in vaardigheden. Aan de ene kant staat een groep werknemers die zich ondergewaardeerd voelt en voor haar job vreest. Aan de andere kant een groep werknemers met andere vaardigheden, die zich niet bedreigd voelt en vooral boos is dat de vakbonden het vertrek van Leroy aangrijpen om opnieuw op de rem te gaan staan. Die wederzijdse onvrede sluimert al sinds de aankondiging van het transformatieplan in januari, maar komt nu aan de oppervlakte. Zolang Leroy stevig in het zadel zat, was ze het bindmiddel van Proximus. Nu die rol onder druk staat, lost de lijm.

Hinderpaal of troef

De vraag is of er een snelle uitweg is uit de dreigende impasse. Sommigen zien er een oplossing in dat Leroy sneller baan zou ruimen omdat ze toch geen feitelijke beslissingsmacht meer heeft en haar moreel gezag is aangetast. ‘Als ze nog maanden blijft zitten, wordt Leroy meer een hinderpaal dan een troef’, stond ook in een opiniestuk in deze krant te lezen. Als er tegen 1 december geen goede kandidaat is gevonden, moet toch een directielid worden gepromoveerd tot CEO ad interim, luidde de redenering. Waarom dan nu nog niet?

Leroy is als voormalig bondscoach Georges Leekens, die 90 procent van de klus klaarde en dan voor het geld koos.
Een boze werknemer

Het antwoord op die vraag ligt opnieuw in de persoon van Leroy zelf. Net zoals ze te boek stond als de verbindende factor op de vloer van Proximus, is ze volgens meerdere hooggeplaatste bronnen ook het bindmiddel in het directiecomité. De raad van bestuur vreest dat een onmiddellijk vertrek van Leroy een dominoeffect in gang kan zetten. Zeker financieel directeur Sandrine Dufour en de directeur consumentenmarkt Guillaume Boutin zijn erg nauw verbonden met Leroy en worden dus als risico’s gezien. Door Leroy zo lang mogelijk aan boord te houden wil de raad van bestuur een snelle leegloop tot elke prijs tegengaan, om lopende projecten niet te hypothekeren.

Niemand kan ontkennen hoe belangrijk Leroy de voorbije zes jaar is geweest voor Proximus. Maar hoe die prestatie de geschiedenisboeken ingaat, wordt wellicht nu pas bepaald. Zal ze herinnerd worden als de CEO die Proximus weer op de rails kreeg en klaarstoomde voor een uitdagende toekomst? Of wordt ze, zoals een misnoegde werknemer het uitdrukte, de Georges Leekens van de telecom, die de klus voor 90 procent klaarde en dan voor het geld koos? Het antwoord volgt na 1 december.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect