De krabbenmand van de Waalse kabelboeren

Voo, geleid door Nethys-topman Stéphane Moreau, is de Waalse tegenhanger van Telenet. ©BELGA

Al bijna 20 jaar is er sprake van een eengemaakt kabelbedrijf in Franstalig België, naar het voorbeeld van Telenet. Mogelijk komt het er nu, onder druk, toch van. Maar het is geen gelopen race.

Een kwart eeuw geleden, voor de gedeeltelijke privatisering en de grote modernisering van het toenmalige Belgacom (nu Proximus), noemde de Britse zakenkrant Financial Times het overheidsbedrijf smalend ‘a can of worms’, een kwestie die alleen maar problemen oplevert.

Hetzelfde zou je, mutatis mutandis, kunnen zeggen van de Waalse kabelsector, zelfs nu nog. Dat bleek de voorbije week volop, sinds uitlekte dat de Luikse groep Nethys, die al vaak in opspraak kwam en geleid wordt door de erg omstreden Stéphane Moreau, stiekem een deal sloot om de controle over de Waalse kabel af te staan aan de Amerikaanse private-equitygroep Providence. 

België is een van de weinige landen in de wereld met een volledig kabelnetwerk. Dat diende aanvankelijk enkel om tv-beelden te verdelen. Nu is het een hypermodern vehikel voor allerlei digitale diensten, dat wordt ingezet om de ex-monopolist Proximus, die gebruik maakt van de telefoonkabel, te beconcurreren. Met het succesvolle Telenet als beste voorbeeld.

Twee snelheden

Ook in de kabelsector is België een land met twee snelheden. Waar Telenet een goed geoliede marketingmachine is die bijna volledig eigenaar is van de Vlaamse netwerken en met BASE zelfs een mobiele operator in huis heeft, blijft Franstalig België een moeilijk verhaal. Telenet heeft er via overnames een beperkte voet aan de grond gekregen (zie kaart). Maar de bulk van de markt is er een buitenbeentje: twee netwerkeigenaars (Nethys als zwaargewicht en Brutélé) die een gezamenlijk merk (Voo) uitbaten en mobiele diensten moeten inkopen bij datzelfde BASE.

Het Belgische kabellandschap.

De twee eigenaars, met bovendien andere visies op investeringen en strategie, zijn intercommunales, met de gemeenten als eigenaars en in het geval van Nethys (eigenlijk een filiaal van intercommunale Enodia, het vroegere Publifin) vooral de provincie Luik. Dat politieke kluwen levert ook nog eens spanningen op tussen de twee, die soms eveneens ten prooi vallen aan interne twisten. Zo bestaat Brutélé uit een Brusselse tak en een in Charleroi. Dat alles maakt dat er van een geïntegreerd bedrijf nog steeds geen sprake is, al waren er wel goede voornemens en pogingen. Vooral door de hyperambitieuze en overnamehongerige Moreau, die zowat vijf jaar geleden zelfs probeerde Telenet aan de haak te slaan.

Andere cultuur

De Vlaamse kabel was lang ook een kwestie van intercommunales, maar heeft die lappendekenfase door de integratie in Telenet al jaren grotendeels achter zich gelaten. Dat het zuiden van het land een andere weg volgde, heeft volgens meerdere sectorkenners onder meer te maken met de andere politieke cultuur, die een grotere rol weggelegd ziet voor de overheid, ook in sectoren waar volop een concurrentieslag woedt. ‘Pas nu groeit het besef dat de wereld veranderd is en dat misschien een andere aanpak nodig is’, zegt een bevoorrechte waarnemer.

Pas nu groeit het besef dat de wereld veranderd is en dat misschien een andere aanpak nodig is.
Een bevoorrecht waarnemer.

Het helpt verklaren waarom de deur jarenlang dicht bleef voor allerlei vrijers, net als de afkeer van een mogelijke intrede van het Vlaams-Amerikaanse Telenet dat al ruim tien jaar verwoede pogingen onderneemt om er binnen te geraken. ‘Je mag ook niet onderschatten dat er in Wallonië heel veel netwerkproblemen waren door onderinvesteringen. Er was gewoon niets om tegen een fatsoenlijke prijs te kunnen verkopen’, zegt een andere specialist. Pas nu is na een inhaalbeweging de technologische achterstand voor een goed stuk weggewerkt en draait Voo op een performant net.

Schandaal

Velen zijn het er echter over eens dat de omslag naar een ‘Waals Telenet’ en een privatisering pas goed in gang werd gezet door het Publifin-schandaal van eind 2016 rond hoge vergoedingen voor mandatarissen, vaak zonder dat daar prestaties tegenover stonden. Het Waalse parlement en de regering grepen in en verplichtten Nethys om Voo en andere onderdelen af te stoten: hooguit mag een minderheidsbelang overblijven. Een andere katalysator is dat Voo na 13 jaar in het beste geval break-even draait en er niet in slaagt een voldoende grote vuist te maken tegen Proximus.

Met de steun van topconsultants van McKinsey leidde de omslag tot de keuze voor Providence, met het volgende scenario: Enodia slaat Brutélé eindelijk aan de haak en haalt de Amerikanen binnen voor een belang van 51 procent. Er hangt veel mist rond het verloop van die keuze. Diverse bronnen zeggen dat er wel degelijk een biedstrijd was met meerdere gegadigden, waaronder Telenet en Orange Belgium (ex-Mobistar).

Werkgelegenheid

Providence haalde het onder meer omdat het garanties verleende voor het behoud van werkgelegenheid, bijvoorbeeld bij het callcenter van Voo in Herstal. ‘Bij een overname door Telenet of anderen bestond de vrees dat dat callcenter zou verdwijnen’, zegt een bron. Anderen zeggen echter dat tegenstrevers geen faire kans kregen en dat Telenet & co bewust geweerd werden. 

51 procent
Belang Providence
De Amerikaanse private-equitygroep Providence verwerft mogelijk 51 procent van de Waalse kabel.

Maar de heisa over de Voo- en andere Nethys-deals maakt dat de kersverse Waalse regering, bang voor een nieuw schandaal, presto subito tekst en uitleg wil en ermee dreigt in te grijpen. Ook Brutélé, dat zegt zich koud gepakt te voelen, wil uitleg en schort de onderhandelingen met Enodia over een verkoop van zijn netwerk op. Telenet, dat Wallonië nog als enige expansiemogelijkheid heeft, ziet daardoor zijn kans schoon alsnog aan zet te geraken. Het benaderde Brutélé meteen met een nieuw voorstel om zijn netwerk over te nemen voor 270 tot 335 miljoen euro.

Tussenpaus

De Voo-constructie wankelt dus en het is de vraag of Providence nog zal willen toehappen als Brutélé afhaakt. Mogelijk kopen de Amerikanen dan enkel Nethys. Maar ook als de deal rondgeraakt, staat het zo goed als vast dat Providence een tussenpaus is. ‘Met de bedoeling Voo een nieuw elan te geven en de winstgevendheid op te drijven’, zegt iemand die vertrouwd is met het dossier. Zodat de Waalse kabel over enkele jaren opnieuw in de etalage belandt, met een hogere waardering zodat de aandeelhouders met meer succes langs de kassa kunnen passeren. En met als inzet een nationaal duopolie Proximus-Telenet, met Orange Belgium als uitdager, of toch nog iets meer een lappendeken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect