nieuwsanalyse

Wie is er bang van Huawei?

Een sectorkenner wijst erop dat onder bedrijven de bezorgdheid over Chinese inmenging in de netwerken groeit. De beschuldigingen blijven op zijn minst een beetje hangen. ©Filip Ysenbaert

Huawei is voor veel westerse landen publieke vijand nummer één. Critici zien in de Chinese techkampioen een Trojaans paard voor Chinese cyberspionage. En dat terwijl Huawei het best geplaatst is om de wereld de volgende techrevolutie in te loodsen, die van 5G, de nieuwe generatie supersnel mobiel internet. Een koude oorlog met repercussies tot op de Belgische markt.

Mike Pompeo, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, reisde deze week af naar Europa met een waarschuwing. De Verenigde Staten zijn verplicht andere regeringen te wijzen op de risico’s die horen bij het samenwerken met Huawei, zei de gezant van de regering-Trump dinsdag bij de start van een trip die hem gisteren ook in Brussel bracht. ‘Echte risico’s voor hun eigen volk, voor het verlies van privacybescherming van hun eigen volk en het risico dat China hun data zal gebruiken op een manier die niet in hun belang is.’

En wie toch met Huawei in zee gaat, luidde de waarschuwing, ‘maakt het moeilijk nog een partner van ons te zijn’. Het was klare taal van de Amerikaanse minister, die door de Chinese regering meteen werd afgedaan als ‘pesterij’. De woorden van Pompeo klonken als een verdoken ultimatum: het is wij of zij. Wie beslist kritieke telecomnetwerken te laten aanleggen door Huawei, zeker in de buurt van ‘belangrijke Amerikaanse systemen’ - welke die ook moge zijn -, hoeft niet meer op ons te rekenen.

Klare taal ook die ook in België niet in dovemansoren valt. Huawei is ook de hofleverancier van basisblokken voor het mobiele netwerk van de telecomconcerns Proximus en Orange Belgium.

Technologieoorlog

Pompeo’s woorden passen in een brede westerse campagne tegen de Chinese producent van smartphones en telecominfrastructuur. In het licht van de uitdijende handels- en technologieoorlog tussen de twee machtigste economieën van de planeet is Huawei, een kroonjuweel van de Chinese opmars, tot persona non grata verklaard. Huawei is in de ogen van critici een onbetrouwbaar Trojaans paard, dat niet alleen uit is op strategische intellectuele eigendommen, maar dat de Chinese staat ook tentakels geeft om rivalen te bespioneren of zelfs verlammende cyberaanvallen uit te voeren.

Meng Wanzhou ©REUTERS

Het vuur onder de voeten van Huawei wordt steeds heter. Sinds Meng Wanzhou, de financieel directeur van Huawei én de dochter van oprichter Ren Zhengfei, in december in Vancouver werd gearresteerd, escaleerde de toestand compleet. In Washington ligt een concreet plan op tafel om het bedrijf, samen met andere Chinese telecomgroepen, te verbannen. De VS zetten hun economische en militaire bondgenoten onder druk om hetzelfde te doen. De regering liet al uitschijnen dat het stationeren van troepen in Polen, mogelijk zelfs in een permanent ‘Fort Trump’, afhangt van de beslissing van de Poolse overheid om al dan niet een contract te sluiten met Huawei.

Nog in Polen werden vorige maand twee medewerkers van Huawei gearresteerd op verdenking van spionage. Australië heeft Huawei al verbannen. In het VK leggen de operatoren BT en Vodafone beperkingen op aan Huawei en weigert de universiteit van Oxford nog geld van het bedrijf, dat veel wetenschappelijk onderzoek sponsort, te aanvaarden. Amerikaanse Congresleden beweren dat Huawei via de verkoop van apparatuur voor zonnepanelen zelfs een bedreiging vormt voor het elektriciteitsnet. Ook het Belgische Centrum voor Cybersecurity (CCB) neemt Huawei onder de loep, raakte bekend in december.

State of the art

U kent Huawei vooral als maker van smartphones. Lees: uiterst succesvolle maker van smartphones. Het bedrijf uit Shenzen stak vorig jaar wereldwijd en ook in België Apple voorbij als de tweede grootste verkoper van slimme telefoons, na Samsung. Vroeger viel het Chinese merk vooral in de smaak vanwege de aantrekkelijke prijs, tegenwoordig is dat ook door de state of the art kwaliteit van Apple-niveau. Het is een symbool van de evolutie die Chinese technologie heeft doorgemaakt. Waar de Chinezen vroeger kopieerders waren, zijn ze vandaag innovatoren.

Dat wij voor China zouden spioneren is van de pot gerukt. We staan recht in onze schoenen.
Jurgen Thysmans
woordvoerder Huawei België

Dat geldt evenzeer achter de schermen van de digitale economie, waar Huawei minstens even machtig is. In enkele jaren klom het bedrijf op tot de grootste producent van infrastructuur voor telecomnetwerken, groter dan de Europese spelers Ericsson en Nokia. Huawei produceert de routers en schakelaars waarlangs de hedendaagse communicatie- en informatiestromen lopen. Die loodgieterij van het internet staat voor de grootste revolutie in decennia met de komst van 5G, de vijfde generatie van mobiele netwerken die door haar supersnelle dataverkeer het ‘internet of things’ eindelijk werkelijkheid moet maken. Huawei is als marktleider het te kloppen bedrijf in de wedloop.

‘Niet-Chinezen beseffen het misschien onvoldoende, maar Huawei is een uitzonderlijk succes’, zegt Dan Wang, technologieanalist bij Gavekal Dragonomics, vanuit Hongkong. ‘Voor Chinezen is Huawei het beste voorbeeld van een binnenlands bedrijf dat zich verschillende technologieën heeft eigen gemaakt en dat zijn producten over heel de wereld exporteert.’

Alles begon 32 jaar geleden met een lening van 3.000 dollar, zo luidt het geboorteverhaal dat elk zichzelf respecterend techbedrijf cultiveert. Ren Zhengfei werkte lang voor het Chinese Volksbevrijdingsleger, totdat de kiemen van de economische omwenteling hem inspireerden tot het vage plan om ondernemer te worden. Vandaag is Huawei, dat 2018 afsloot met 180.000 mensen en een omzet van 95 miljard euro, een buitenbeentje onder techreuzen.

180.000
Werknemers
Vandaag is Huawei, dat 2018 afsloot met 180.000 mensen en een omzet van 95 miljard euro, een buitenbeentje onder techreuzen

Het bedrijf is niet beursgenoteerd maar eigendom van het personeel, en had tot voor kort een rotatiesysteem met drie CEO’s die elkaar elke zes maanden afwisselden. Op zijn campus in Shenzen, het Chinese antwoord op Silicon Valley, heeft Huawei een artificieel meer aangelegd waarvoor Ren uit Europa enkele zwarte zwanen liet invoeren. Symbolen voor het atypische Huawei.

Door zijn lange militaire carrière zijn er hardnekkige geruchten dat Ren er nog altijd warme banden met de staat, en dus met de Communistische Partij, op na houdt. Volgens critici is de steile groei die Huawei in amper drie decennia neerzette op zijn minst dubieus en enkel te verklaren vanuit het idee dat Huawei een verlengstuk is van de overheid.

Bekend is dat Huawei als zogenaamde ‘nationaal kampioen’ een van de in de jaren 90 door de staat uitverkoren bedrijven was die de wind in de rug kregen omdat hun activiteiten het staatsbelang dienen. Het helpt ook niet dat een steeds autoritairder China in 2017 een cyberveiligheidswet invoerde die bedrijven, waar ze ook ter wereld actief zijn, verplicht mee te werken met de inlichtingendiensten.

Band met de overheid

‘Je kan in China niet groot worden zonder een hechte band met de overheid’, zegt Pascal Coppens, sinoloog en ondernemer met een lange staat van dienst in China. ‘Dat geldt ook voor Huawei. Maar dat betekent niet noodzakelijk dat de overheid controle uitoefent, wel dat er sprake is van een wisselwerking, onder meer bij het uitwerken van regulering.’

Er is echter geen enkele smoking gun. Alle verdachtmakingen over spionage ten spijt is de heisa rond Huawei voornamelijk theoretisch. Bewijzen dat het bedrijf effectief data zou aftappen en rechtstreeks naar Peking zou doorsturen zijn er niet. Het bedrijf ontkent dan ook met klem de beschuldigingen.

‘Dat wij voor China zouden spioneren is van de pot gerukt’, zegt Jurgen Thysmans, woordvoerder voor Huawei in België. ‘We staan recht in onze schoenen. We zijn nu eenmaal een hoge boom die veel wind vangt. Maar we hebben stevige wortels.’

‘Stellen dat Chinese technologie in om het even welk 5G-netwerk een onacceptabel risico vormt, is nonsens’, schreef Robert Hannigan, de ex-baas van de Britse veiligheidsdienst GCHQ, deze week in een opinie in Financial Times. Ook volgens Coppens heeft de anti-Huawei-campagne meer weg van een heksenjacht. ‘Het blijft voor ons westerlingen moeilijk te aanvaarden dat Chinese bedrijven te vertrouwen zijn. Terwijl we dat voor Amerikaanse bedrijven blindelings doen.’

Technologisch is het absoluut mogelijk dat ‘achterdeuren’ voor spionage in datanetwerken worden ingebouwd.
Bart Preneel
professor Cyberveiligheid KU Leuven

Dat neemt niet weg dat de risico’s reëel zijn. Wie de netwerkinfrastructuur beheert, neemt per definitie een kritieke positie in. Daar kan stroomnetbeheerder Eandis van meespreken. Het nutsbedrijf, dat bijna 100.000 kilometer stroomkabels en een slordige 40.000 kilometer aardgasbuizen in Vlaanderen beheert, is een cruciale schakel in de Belgische energievoorziening. Het zocht en vond in 2016 in het Chinese staatsbedrijf State Grid de hoogste bieder voor een belang van 16 procent van zijn aandelen. Met een bod van 830 miljoen euro overtroffen de Chinezen de concurrentie met 30 tot 40 procent.

De intercommunales achter Eandis rekenden zich al rijk, maar dat was buiten de Staatsveiligheid gerekend. Die waarschuwde nadrukkelijk voor het karakter van State Grid, dat - net als Huawei - banden onderhoudt met het Chinese leger en de Communistische Partij. De waarschuwing van de Staatsveiligheid was het begin van een cascade aan gebeurtenissen waardoor de deal op het laatste moment niet doorging. State Grid greep naast een entree bij Eandis. Een latere poging, vorig jaar, om een voet tussen de deur te krijgen bij de Duitse Elia-dochter 50 Hertz werd met hulp van een Duitse overheidsbank verijdeld.

Bij Huawei is de concrete vrees dat het Chinese concern een ‘achterdeur’ zou inbouwen in computernetwerken waarlangs het gevoelige data van allerlei aard zou kunnen onderscheppen. ‘Technologisch is dat absoluut mogelijk. Meer nog, Amerikaanse bedrijven, zoals Juniper, zijn er al op betrapt’, zegt Bart Preneel, vermaard expert in cyberveiligheid van de KU Leuven. ‘Netwerkrouters, zeker die voor 5G, zijn complexe toestellen die draaien op software van miljoenen lijnen code. Daarin zitten altijd bugs en je weet nooit of die er ongewild in staan of opzettelijk. Routers kunnen bovendien vanop afstand updates krijgen, dus als er nu geen achterdeur in zit, kan dat later ook. Je zou updates kunnen verbieden, maar dan verlies je ook.’

Misschien is een ander probleem wel acuter, zegt Preneel. In de industrie wordt gezegd dat achterdeuren niet het grootste risico zijn bij Huawei, maar wel dat de voordeur openstaat. Met andere woorden: de beveiliging van de netwerken zou te wensen overlaten.

Het is weinig geruststellend dat Huawei vorige week aan het Britse parlement heeft toegegeven dat het drie tot vijf jaar zal duren voor het ‘cruciale tekortkomingen’ kan oplossen die door de Britse overheid ‘herhaaldelijk’ werden vastgesteld. ‘Dit zijn heel complexe systemen. Onze software verbeteren is zoals componenten vervangen van een rijdende hogesnelheidstrein’, zei Ryan Ding van Huawei. De Britten hebben een unieke kijk op Huawei na de oprichting van het Huawei Cyber Security Evaluation Center, een waakhond van de Britse staat, enkele jaren geleden.

Defensief

Zeker is dat de hetze het bedrijf stevig in het defensief dwingt. Zelfs de notoir mediaschuwe Ren, 74 intussen, verscheen al meermaals voor de camera’s om te ontkennen dat het bedrijf ook maar iets te maken heeft met spionage. ‘Ik hou van mijn land, ik steun de Communistische partij, maar ik zal nooit iets doen dat schade toebrengt aan eender welk land.’

Door ‘soft power’ uit te oefenen probeert Huawei wereldwijd zielen terug te winnen. In Canada sponsort het bedrijf prominent ijshockeyuitzendingen. Ook in Nieuw-Zeeland, dat Huawei-apparatuur buiten houdt, mikt het bedrijf op de nationale sport. Daar liep deze week een campagne met als slogan: ‘5G zonder Huawei is zoals rugby zonder Nieuw-Zeeland.’ In Londen scoorde het een pr-stunt door met een computeralgoritme de onafgewerkte achtste symfonie van Franz Schubert te vervolledigen.

Ook in ons land doet de Chinese technologietijger aan masseerwerk. Vorige week kreeg de diplomatieke gemeenschap in Brussel een sjieke Huawei-receptie voor de kiezen, gekoppeld aan het Chinese nieuwjaar. Volgende maand opent Huawei ook een centrum rond cyberveiligheid in onze hoofdstad. Het koos daarvoor een locatie pal in de Europese wijk. De hub moet klanten en spelers uit de industrie inzicht geven in hoe Huawei de bescherming van data en online veiligheid garandeert.

De inspanningen zij niet geheel onterecht. Huawei heeft in ons land best wat te verliezen. Het levert netwerkapparatuur aan zowel Proximus als Orange Belgium. Telenet kiest voor ZTE, een andere Chinese speler. De Amerikaanse overheid dwong dat laatste bedrijf midden vorig jaar al bijna op de knieën door Amerikaanse bedrijven nog te verbieden aan ZTE te leveren.

Tentakels

Het is een voorbeeld van hoe de Amerikaans-Chinese clash tentakels heeft tot bij de Belgische telecomoperatoren. Telenet, een dochter van het Amerikaanse Liberty Global, zegt het niet met zoveel woorden, maar als het moest, kon het bedrijf tijdens de ZTE-crisis naar andere leveranciers overschakelen. Een telecomoperator heeft altijd een leverancier als ‘back-up’. ‘Voor bepaalde apparatuur waarvoor we nu bij ZTE te rade gaan, deden we vroeger een beroep op het Zweedse Ericsson’, erkent woordvoerder Stefan Coenjaerts. Wat geldt voor Telenet en ZTE, gaat ook op voor Proximus, Orange Belgium en Huawei.

De link tussen de Belgische telecomoperatoren en de Chinese toeleveranciers ligt extra onder het vergrootglas met de komst van 5G, dat op de absolute piek tot 200 keer sneller kan zijn dan zijn voorganger 4G. Het netwerk belooft ook betrouwbaarder te worden, en dat is vooral van belang voor het bedrijfsleven. Michael Peeters, directeur connectiviteit bij het onderzoekscentrum Imec, noemt 5G ‘een turbo op de economie’. Sectoren als logistiek, transport of landbouw kunnen op een radicaal hogere productiviteit hopen.

John Porter, ceo Telenet ©BELGA

Het nieuwe supersnelle internet vereist wel een totale herdenking van het netwerk. Zowel de basiscomponenten als het radionetwerk (de masten met antennes) moeten in functie van 5G compleet worden vervangen. Voor de telecomoperatoren wordt het sowieso behoedzaam manoeuvreren. Zij wijzen er graag op dat de Chinese toeleveranciers steevast door strenge securitychecks raken. Ze wachten collectief het onderzoek van het CCB af, maar wijzen er nu al op dat een ban een prijzige zaak zou worden.

‘Een Chinese ban zou heel disruptief zijn. Heel Europa is afhankelijk van Chinese leveranciers. Als je de helft van de markt uitsluit, gaan de kosten van operatoren omhoog’, merkte Telenet-CEO John Porter donderdag nog op.

Tegelijk moeten ze erover waken dat ze met die kostenefficiëntie geen klanten voor het hoofd stoten. Een sectorkenner wijst erop dat onder bedrijven de bezorgdheid over Chinese inmenging in de netwerken groeit. De beschuldigingen blijven op zijn minst een beetje hangen. ‘Bedrijfsleiders zijn terecht bezorgd over hoe ze hun fabriek fysiek kunnen beveiligen. Het is logisch dat ze zich ook zorgen maken over de digitale wegen die ze gebruiken.’

Dat blijkt ook uit de groeiende vraag naar private bedrijfsnetwerken, zoals die van het Brugse Citymesh. Deze week meldde ook Cegeka, de Hasseltse IT-reus, zich aan om in een consortium mee te bieden op de radiofrequenties voor 5G. Het kan bij de aanleg van netwerken uitspelen dat het geen Chinese componenten gebruikt en dat als competitief argument uitspelen tegenover weifelende bedrijfsleiders. Citymesh wees er deze week fijntjes op dat het met Nokia werkt.

Boycot

Hoe dan ook staat voor Huawei veel op het spel als het westerse gegrom uitmondt in een regelrechte boycot, al is het risico voor de Chinese gigant ook relatief. ‘Het is zeer onwaarschijnlijk dat een westerse ban het voortbestaan van het bedrijf in gevaar brengt’, zegt de Hongkongse analist Dan Wang. ‘Ongeveer de helft van de omzet wordt in China gerealiseerd. Een van de toplui zei onlangs dat het bedrijf meer omzet draait in Guangzhou dan in heel Australië.’

Volgens cyberveiligheidsexpert Preneel is de enige oplossing die zekerheid biedt het gebruik van open systemen, waarbij de fabrikant het beheer uit handen geeft en iedereen kan zien wat er gebeurt. ‘Ja, er zit enige grond in de vrees dat Huawei een Trojaans paard is, maar uiteindelijk spioneert iedereen. Kijk naar de Britten die Belgacom afluisterden. De Europeanen zijn zeker niet heiliger dan de paus.’

Voor de westerse landen is het een dilemma tussen vooruitgang met Chinese technologie en het risico dat de nationale veiligheid gecompromitteerd wordt. ‘Wat de prijs-kwaliteitsverhouding betreft, steekt Huawei er bovenuit’, zegt Coppens. In de telecomindustrie wordt gerekend dat je een à twee jaar achterstand oploopt als je niet voor Huawei kiest. Bovendien is Huawei het topje van de ijsberg. Er zitten honderden Huawei’s aan te komen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect