analyse

Hoe Thomas Cook de Belgische strijd van TUI verloor

©rv

Na bijna 50 jaar komt er een einde aan het verhaal van Thomas Cook en Neckermann in België. Maar de kloof met aartsrivaal TUI was al jaren gegroeid.

De Belgische roots van Thomas Cook gaan terug tot het Hasseltse reisbureau 'Wim Desmet Reizen'. Eigenaar Wim Desmet werd in 1972 de eerste Belgische franchisenemer van de Duitse touroperator Neckermann. Zijn kantoortje groeide snel uit tot Neckermann Reizen België.

Samen met zijn financiële rechterhand Marc Peeters, de latere CEO en voorzitter van de naaiketen Veritas, zette Wim Desmet Neckermann in België op de kaart. Het bedrijf zette een 'gesloten distributiemodel' op, waarbij de pakketreizen van Neckermann alleen in de eigen reisbureaus te koop waren. Met dat unieke concept veroorzaakte Neckermann een revolutie in de Belgische touroperatorwereld.

De gouden jaren 90

In de jaren 90 groeide Neckermann fors door verschillende overnames. In 1991 nam het Duitse bedrijf in België de touroperator Sunsnacks over. Twee jaar later volgde de Oostendse touroperator All Air Arrangements. Die Belgische marktleider voor autovakanties werd omgedoopt tot All Seasons. De Duitse Neckermann-eigenaar Karstadt verzamelde alle takken onder de koepel 'Nur'. 

De grote concurrent van Neckermann was in die tijd Sunair, de creatie van Rudolf Van Moerkerke. Jetair, het levenswerk van Gerard Brackx, was toen nog de kleinste van de drie grote spelers. Jetair versterkte daarom de banden met de reisbureaus, die schrik hadden van de grote concurrent Neckermann ('de Colruyt van de reissector'). 

Eind jaren 90 consolideerde de bloeiende Belgische reissector. In 1997 verkocht Van Moerkerke Sunair aan het Britse Airtours. Een maand later nam het Duitse TUI de meerderheid in Jetair. In hetzelfde jaar fuseerde de groep NUR van Karstadt met Condor, de charterafdeling van de Duitse luchtvaartreus Lufthansa, tot de toerismegroep C&N (Condor & Nur).

Wim Desmet stampte Neckermann in België uit de grond. ©REPORTERS

Duopolie

Toen Sunair in 2000 zijn activiteiten staakte, hadden TUI en Thomas Cook (zoals C&N vanaf 2001 heette) het rijk van het massatoerisme voor zich alleen. Beide touroperators versterkten hun positie in België met de uitbouw van meer eigen kantoren en door reisagenten via volumecommissies aan zich te binden. Omdat hun moederbedrijven altijd groter werden, konden ze ook goedkoper inkopen. In 2002 richtte Thomas Cook ook een eigen chartermaatschappij op om zijn klanten te vervoeren. 

Maar de voorbije jaren kregen de touroperators het almaar moeilijker. De klassieke all-inreis verloor aan populariteit. Nieuwe platformen als Booking.com en Airbnb boekten succes bij klanten die meer belevenissen en vrijheid zoeken. 

TUI speelde met een risicovolle strategie succesvol in op die verandering. Het bedrijf breidde zijn vloot uit en opende hubs op de regionale luchthavens van Oostende en Antwerpen. De aanwezigheid op die luchthavens, zonder files en wachtrijen, bleek een schot in de roos. Bovendien stortte de luchtvaarttak TUIfly zich op de interessante 'etnische' markt met nieuwe bestemmingen in de Balkan en Turkije. 

Thomas Cook slaagde er niet in TUI bij te benen. Na het vertrek van Wim Desmet in 2006 verdween de 'entrepreneur'-spirit uit de Belgische tak. De miserie bij de moedergroep, die in 2007 begon met de mislukte overname van rivaal My Travel, beperkte de investeringsmogelijkheden in België. De lokale CEO's volgden mekaar in sneltempo op.

Bij Thomas Cook Belgium werken 600 mensen. ©BELGA

Deal met Brussels Airlines

In 2017 vermeed Thomas Cook Belgium de nakende sluiting van zijn kwakkelende luchtvaartmaatschappij door het merendeel van die activiteiten te verkopen aan Brussels Airlines. Sindsdien brengt de Belgische Lufthansa-dochter het gros van de klanten van de touroperator naar de zon.

Thomas Cook kon zich daardoor concentreren op de kwaliteit van zijn hotels en de beleving ter plekke. Het bedrijf lanceerde nieuwe concepten, zoals 'Casa Cook' (hotels met lekker eten en een relaxte sfeer) of 'Cook's Club' (trendy strandhotels voor jonge reizigers). Maar die nieuwigheden konden de trend niet keren. 

Terwijl Thomas Cook en TUI jarenlang de reismarkt gelijkmatig onder mekaar verdeelden, zag Thomas Cook de achterstand oplopen. Volgens schattingen heeft TUI vandaag zeker de helft van de Belgische markt in handen en Thomas Cook hoogstens 40 procent. Daarnaast bestaan nog tal van kleinere spelers als Sunweb en Corendon, die binnenkort fuseren

Thomas Cook Belgium, dat 700.000 klanten en 600 medewerkers telt, was in zijn laatste boekjaar nog altijd winstgevend. Zijn lot wordt bezegeld door het faillissement en de mislukte strategie bij de Britse moedergroep. Mogelijk zoeken de curatoren nog een overnemer voor de Belgische activiteiten. Maar de kloof met de aartsvijand TUI kon Thomas Cook in België al langer niet meer dichten.

Brussels Airlines (foto: toenmalig CEO Bernard Gustin) nam in 2017 het grootste deel van Thomas Cook Airlines Belgium (foto: CEO Jan Dekeyser) over. ©BELGA


Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud