'Ik had graag wat meer Meysman in Thomas Cook gezien. Met grote M'

Frank Meysman, voorzitter van Thomas Cook. ©katrijn van giel

Frank Meysman gaat de boeken in als de Belg die de ondergang van Thomas Cook niet kon vermijden. ‘Maar een faillissement had niet gemoeten’, zegt de voormalige voorzitter stellig. ‘Zelfs landen aan de Middellandse Zee boden aan om het bedrijf te redden.’

Meysman (67) ontvangt ons na enig aandringen bij hem thuis, in zijn klassieke villa in Merchtem: roze baksteen, netjes geschoren buxus in de voortuin, rimpelloze zwemvijver achteraan. Binnen passeren we enkele paaskaarsen op staander - Meysman is ex-gemeenteraadslid voor CD&V - en een grote, glazen vitrinekast met exotische reissouvenirs. We gaan zitten aan de tafel in de living, en Meysman recht de rug. ‘Het echte drama,’ zegt hij, ‘dat zijn de mensen die hun job verliezen of niet op reis kunnen vertrekken. Met hen ben ik nu het meest begaan.’

Het is amper vier dagen geleden dat het doek viel over Thomas Cook, na een reeks marathononderhandelingen in Londen over een ultiem reddingsplan. Passeerden aan tafel: de banken, de obligatiehouders met daaronder enkele taaie hefboomfondsen, de Chinese hoofdaandeelhouder Fosun, heel veel advocaten. De man die altijd bleef zitten: Frank Meysman. Tot het doek viel in de nacht van zondag op maandag. ‘Daarna heb ik de eerste Eurostar naar huis genomen.’ En dan lang slapen? ‘Toen ik thuiskwam, heb ik eerst nog eens alles aan mijn vrouw uitgelegd.’

Wat doet een mens in de dagen na zo’n faillissement?
Frank Meysman: ‘Ik ben wat gaan wandelen, ik heb wat in de tuin geprutst. Telefoontjes en sms’jes beantwoord. Ik heb er veel gekregen. Daar waren bemoedigende boodschappen bij, ook van mensen van wie ik het niet had verwacht. Ik heb veel journalisten afgeweerd, omdat ik twijfelde of het verstandig was nu al te praten. Ik heb uiteindelijk toch ja gezegd. Ik denk dat het belangrijk is dat ik vertel hoe het gelopen is.’

Ik voel nog altijd goed aan wat de consument wil, denk ik. Casa Cook, daar zat wat van mezelf in. Jullie zouden dat ook ‘wow’ vinden.

Wie heeft Thomas Cook finaal over de rand geduwd? De hefboomfondsen?
Meysman: ‘Ik wil geen schuldigen aanduiden. Ik heb mijn oordeel, maar anderen zullen een ander hebben. Dan ga ik het mijne niet delen. Kijk, er was eind juli al een princiepsakkoord om Thomas Cook te redden. We gingen 900 miljoen pond (1 miljard euro) bijeenbrengen: 450 miljoen van Fosun, 300 miljoen van de banken, 150 miljoen van de obligatiehouders. Maar er waren nog geen handtekeningen.’

Maar ze kwamen niet. Waar liep het mis?

Meysman: ‘Er waren enkele scharniermomenten. Eén moment draaide rond de hefboomfondsen, ja. Zij vormden een minderheid van de obligatiehouders die er belang bij had dat Thomas Cook failliet ging, omdat ze zich met credit default swaps (een soort verzekering tegen wanbetaling, red.) hadden verzekerd. Als Thomas Cook niet failliet ging, zou die verzekering niet worden uitbetaald. Een redding kwam hen financieel slechter uit.’

Dus blokkeerden ze de boel?
Meysman: ‘De obligatiehouders moesten zich uitspreken over de redding, maar die stemming is er uiteindelijk niet gekomen. 75 procent moest instemmen en we wisten dat we dat cijfer waarschijnlijk niet gingen halen. Maar we vonden 150 miljoen bij andere partijen die gelinkt waren aan Thomas Cook.’

Ook de banken deden op het laatste moment lastig.
Meysman: ‘Die wilden te elfder ure 200 miljoen aan garanties om zeker te zijn dat we de winter konden overbruggen. Het was onze analyse dat dat niet nodig was, maar ze stonden erop. Ook die garanties vonden we. Ze kwamen vanuit de Middellandse Zee: hoteliers en ook overheden. Welke? Dat zeg ik niet. Maar voor Turkije, Griekenland en Spanje is het einde van Thomas Cook een enorme klap. En de betrokken partijen beseften ook wel dat ze bij een redding dat geld nooit echt op tafel zouden moeten leggen.’

Wat gebeurde er dan in die laatste nacht, van zondag op maandag?

Meysman: ‘Het draaide om vertrouwen. We zaten met Fosun en de banken om de tafel. Het is heel nipt misgelopen. We waren er zo dicht bij. Voor een aantal partijen was het ook belangrijk dat de Britse overheid een soort stamp of approval gaf dat de redding in orde was, ook al waren nog niet alle handtekeningen gezet. Kwestie van alle leveranciers gerust te stellen. Maar de Britse overheid stuurde een mail: ‘Wij doen niet mee.’ Nee, ik wil haar niet de schuld geven. Maar op het einde was alle vertrouwen weg, het heeft geen zin om één partij met de vinger te wijzen.’

Het is moeilijk te vatten: al het geld is er, maar toch gaat een mastodont met 178 jaar geschiedenis kopje-onder.
Meysman: ‘Ja, dat is voor mij ook moeilijk te begrijpen, en mijn grootste frustratie. We stonden op het punt het basisprobleem, de enorme schuldenlast van Thomas Cook, onder controle te krijgen.’

Alles was er voor de redding, zegt u. Maar was Thomas Cook niet gewoon een dinosaurus die zich te weinig had aangepast aan de moderne tijd?
Meysman: ‘Dat soort verwijten... (denkt na) Voor een deel klopt die analyse wel. Maar als je kijkt naar onze business in Scandinavië, daar zaten we bijna volledig online. We hadden misschien harder moeten snoeien in het Verenigd Koninkrijk, in het personeel en in de winkels. Eigenlijk kom je met 100 Britse winkelpunten toe. We komen van 1.000, we hebben er nog 500.’

Ik ben er niet van overtuigd dat alle paddenstoelen die nu uit de grond rijzen in de digitale wereld er over vijf jaar nog zullen zijn. De kracht van hun merk is niet zo sterk.

Dan bent u te laat in actie geschoten?

Meysman: ‘We hadden in de kosten gesneden, en de winstgevendheid verbeterde. Dan trek je die lijn door met twee, drie jaar en denk je: ‘Dan kunnen we die schulden verder afbouwen.’ Het zijn ook die schulden die maken dat je maar traag kan bewegen. We gingen wel vooruit. Maar dan kwam de hete zomer van vorig jaar, en dat was een klap. Veel mensen bleven thuis in plaats van op reis te gaan. De brexitonzekerheid bleef ook wegen. Door de daling van het pond was een glas cava voor de Britten plots 20 procent duurder in Spanje. In die zomer wist ik: ‘Hier gaan we niet uit raken zonder drastische oplossing.’

Voelt u zich persoonlijk verantwoordelijk? Als voorzitter werd u betaald om de belangen van alle bij Thomas Cook betrokken partijen te verdedigen.

Meysman: ‘Neen. Omdat ik denk dat onze analyse van het schuldenprobleem en de oplossing die we hadden uitgewerkt de juiste waren. Als bestuurders hebben we op een faire manier geprobeerd Thomas Cook in een veilige haven te loodsen. Dat is net niet gelukt.’

Klopt het dat u vorig jaar wilde vertrekken bij Thomas Cook?

Meysman: ‘Ja, maar dat was voor de zomer. Toen die kwam, vond ik dat ik als kapitein op het schip moest blijven.’

U verwijst naar Scandinavië om te zeggen dat u online goed bezig was. Maar het blijven pakketreizen. Is dat nog wat mensen willen?

Frank Meysman: ‘De onderhandelingen zondagnacht zijn heel nipt misgelopen. We waren er zo dicht bij.’ ©katrijn van giel

Meysman: ‘Het is een sector die sowieso continu groeit. Er is plaats voor verschillende modellen. Ik denk dat als jullie zouden gaan naar Casa Cook in Kreta, ons concept voor jonge mensen, dat jullie ‘wow’ zouden zeggen. Of ik daar zeker van ben? Ja. Ik ben daar geweest, en ik heb daar heel veel Jensen en Peters gezien. In alle professionele brochures wordt Casa Cook omschreven als ‘de nieuwe formule voor jonge mensen vandaag’.’

U was een geweldig marketeer in de jaren 80 en 90. ‘Mensen, merken, Meysman’, klonk het bij uw afscheid bij Douwe Egberts-moeder Sara Lee. Maar zit in het Thomas Cook-verhaal ook niet dat van Frank Meysman die wat minder goed aanvoelt wat de consument wil?

Meysman: ‘Ik had in Thomas Cook liever wat meer Meysman met de grote M gezien. Maar dan hadden we de financiële middelen moeten hebben. In Casa Cook, daar zat al een Meysmanneke in met kleine m. Ik denk dat ik nog altijd goed aanvoel, al is het aan anderen om daarover te oordelen.’

Drie jaar geleden sprak u in onze krant over de toekomst van het reisbureau. ‘Meer iPads, en virtualrealitybrillen’, zei u. Gaat het daar fundamenteel over?

Meysman: ‘Neen. Maar je hebt wel showvensters nodig, ook als Thomas Cook. Denk aan een Apple Store waar je mensen fysiek laat dromen, en om je naambekendheid uit te bouwen. Ik ben er niet van overtuigd dat alle paddenstoelen die nu uit de grond rijzen in de digitale wereld er over vijf jaar nog zullen zijn. Hun merkkracht is niet zo sterk.’

Wat gaat u doen met de tijd die vrijkomt? Op reis? We veronderstellen dat u altijd met Thomas Cook ging, wat nu?

Meysman: ‘Net als jullie ben ik geen typische Thomas Cook-reiziger. Ik knutsel mijn reizen het liefst zelf in elkaar, naar plekken waar de mensen mij twee weken niet kunnen vinden. Naar Bhutan bijvoorbeeld, schitterend. Oezbekistan. Nu liggen er plannen klaar om naar het oosten van Rusland te gaan. Kazan, Altay. Het Zwitserland van Rusland. Of ik Airbnb op m’n smartphone staan heb? (lacht) Ja. Maar zoals ik zei: er is plaats voor de verschillende modellen. In iedereen schuilt ook een beetje Thomas Cook-reiziger, in de ene al wat meer dan in de ander.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n