analyse

Pretparkisering palmt China almaar meer in

De waterparken schieten in China als paddenstoelen uit de grond. ©AFP

De gestegen welvaart in China doet het binnenlandse massatoerisme boomen. Authentiek zijn de snel verrijzende themaparken niet, lucratief des te meer. ‘Dat soort façadecultuur is kitsch, maar er is geen bodem meer van eigen kunst en cultuur.’

Een golfkarretje manoeuvreert behendig over de parkeerplaats naar het terrein erachter. Het zoeft langs kilometers planten en bomen: palmboompjes, olijfbomen, vijgenbomen. Er komt geen einde aan. ‘Er staan hier ruim 30.000 soorten’, zegt Lin Ying trots. Zhu Jing, die achter haar zit, knikt enthousiast. Beide vrouwen zijn de eigenaars van wat je kan omschrijven als een megatuincentrum.

Maar de Spring Flower Gardenmarket buiten Chengdu, een miljoenenstad in de provincie Sichuan, is meer dan dat. Het is de grootste markt voor de binnenlandse handel in bloemen en planten in het zuidwesten van China. In de grote hallen verderop, die vol staan met orchideeën, anjers, pioenrozen en margrieten, huizen zowat 800 handelaren op een oppervlakte van 130.000 vierkante meter.

Lin begon haar bedrijf, de Spring Flower Industry Group, 18 jaar geleden met één bloemenwinkel. De jaren daarna verzorgde ze tuinen van hotels en bloemstukken in shoppingmalls. Zo breidde ze haar onderneming gestaag uit. Het bedrijf zit nu ook in vastgoed, organiseert evenementen en doet aan landschapsontwikkeling. ‘Ik had nooit de ambitie een grote speler in deze markt te worden’, zegt ze met een brede glimlach, ‘maar dit is hoe het is uitgepakt.’ Inmiddels draait de onderneming een jaaromzet van 2 miljard yuan, zo’n 250 miljoen euro.

En de expansie is nog niet ten einde, vertelt Lin, terwijl ze haar gezelschap meetroont naar een enorme maquette, die in totaal 2.000 hectare moet voorstellen. De driedimensionale plattegrond beeldt het botanische themapark van 330 hectare uit dat de komende vijf jaar op het terrein verrijst. Lin wijst op negen miniatuurgebouwtjes, die in werkelijkheid reusachtig worden. ‘De eerste drie gebouwen draaien om botanische producten, het tweede trio om lifestyle en huisdieren, het derde om industrieel design.’

6 miljard
Chinezen hielden vorig jaar 6 miljard binnenlandse eenpersoonstripjes, 11,7 procent meer dan in 2018. Samen gaven al die toeristen zo’n 5.725 miljard yuan (710 miljard euro) uit.

Wonderland

Spring Flower Wonderland, zoals het moet gaan heten, is een mooi voorbeeld van de themaparken die in China aan populariteit winnen. China ‘pretparkiseert’ met waterparken, cultuurparken, avontuurparken en filmparken. Met meer dan een half miljard bezoekers en jaarlijks tientallen nieuwe openingen is de snelgroeiende sector hard op weg om in China de grootste ter wereld te worden.

Door de explosieve groei van het binnenlandse toerisme in de afgelopen jaren kan de exploitatie van pretparken zeer rendabel zijn. China telde vorig jaar 6 miljard binnenlandse eenpersoonstripjes, 11,7 procent meer dan in 2018. Samen gaven al die toeristen zo’n 5.725 miljard yuan (710 miljard euro) uit. Geen wonder dat ook grote merken als Legoland, Universal Studios en Six Flags op de Chinese markt zijn gedoken.

Een van de trends onder de themaparken is agrotoerisme: recreatie op het platteland. Door de toegenomen levensverwachting kan alles wat met een gezonde leefwijze en natuur te maken heeft op belangstelling van Chinese toeristen rekenen. Lin en Zhu denken dat hun toekomstige attractie miljoenen dagjesmensen op de been brengt. ‘Wij krijgen nu al jaarlijks twee miljoen bezoekers, maar van hen is 15 procent handelaar.’

Er is goed geld te verdienen met dit type themaparken. Lokale overheden kunnen de benodigde hectaren voor een mooie prijs verkopen aan projectontwikkelaars. Die ontwikkelen de percelen, vaak aan de rand van steden, goedkoop als ‘landbouwgrond’. In de praktijk betekent dat meestal dat ze een klein stuk van de grond gebruiken voor een landbouwactiviteit en de rest om het winstgevendere pretpark te bouwen.

Terwijl wij agrotoerisme associëren met eten en slapen bij de boer, helt het concept in China al snel over naar amusement volgens dezelfde formule. Spring Flower Wonderland moet niet alleen hotels, vakantiehuisjes en restaurants herbergen, ook bruiloftsbloemisten, weddingplanners, galeries en tuin- en landschapsarchitecten hebben er hun plaats.

Voorgekauwd entertainment

Deze alomvattende benadering van recreatie, die weinig ruimte laat aan de fantasie, kom je in China op almaar meer populaire bestemmingen tegen. ‘In China is een uitstapje naar het platteland geprogrammeerd en voorgekauwd entertainment. Het is moeilijk iets anders dan de uitgestippelde ervaring te krijgen’, klinkt het bij deskundigen.

Het leidt ertoe dat veel recreatieve plaatsen een aangeharkte indruk maken. Waar nationale parken in westerse landen juist pogen zo ongerept mogelijk te zijn, is dat in China niet per se de bedoeling. Daar blèrt een gids door een megafoon de horden toeristen toe en schalt muziek uit luidsprekers of uit het radiootje dat ze met zich meedragen. Als er geen kabelbaan is, dan is er wel een glazen brug, glijbaan of ander vertier te vinden. En of je nu midden in het bos staat of niet, er is altijd een werknemer die neergedwarrelde blaadjes fanatiek van het wandelpad staat te vegen.

In het huidige politieke klimaat mag je weinig authentieks doen. Alles wat wild en onbegrensd is, is eng en roept de oeroude angst van ‘luan’, chaos, op.
Henk Schulte Nordholt
Sinoloog

Ook sinoloog Henk Schulte Nordholt heeft zich er regelmatig over verbaasd dat zelfs de vrije natuur in China in goede banen moet worden geleid. ‘In het huidige politieke klimaat mag je natuurlijk weinig authentieks doen. Alles wat wild en onbegrensd is, is eng en roept de oeroude angst van ‘luan’, chaos, op. De orde moet bewaakt worden, anders is er geen controle. Daarnaast is veel smaak en creativiteit door de Culturele Revolutie met wortel en tak uitgeroeid. Je ziet daardoor wijken die gebouwd zijn naar Spaans of Italiaans voorbeeld. Dat soort façadecultuur vinden wij kitsch, maar er is hier geen bodem meer van eigen kunst en cultuur.’

Heropvoeding

Het ultieme voorbeeld is te vinden in de provincies Tibet en Xinjiang, waar de eigen cultuur er nog wel is, maar alleen mag worden geuit in de vorm van een voor toeristen opgevoerd toneelstukje van vrolijk dansende minderheden in authentieke klederdracht. De ‘heropvoeding’, zoals China het noemt, van de oorspronkelijke bevolking die erachter schuilgaat, wordt koste wat het kost verborgen gehouden.

Een van Chengdu’s nieuwste trekpleisterprojecten, de Tianfu Greenway, een omvangrijke groene zone, lijkt enigszins afgekeken van het stadspark High Line in New York. Dertig ecologische stadsparken met sportfaciliteiten, landbouwpercelen en woonwijken worden straks met elkaar verbonden in een groene cirkel van 2.000 kilometer rond de stad.

Het eerste park ligt er al keurig bij, maar op een doordeweekse dag is het er nog niet echt druk. Van het park loop je via een groezelig viaduct onder de autoweg naar het New Century Global Center, een andere toeristische hotspot. Het megalomaan ogende, rechthoekige gebouw met golvend dak omvat een shoppingmall, een zwembad en een hotel en heeft het grootste vloeroppervlak ter wereld. Het onbestrate pad erheen staat vol met deelfietsen en is deels overwoekerd door struiken. Alsof de projectontwikkelaar het over het hoofd heeft gezien. Toch nog een stukje authentiek China.

Het New Century Global Center in Chengdu. ©rv

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud