Knuffelstart-up dreigt 'bedrijfsonvriendelijk' Frankrijk te verlaten

©REUTERS

SeaBubbles, een van de uithangborden van het ondernemende Frankrijk dat president Emmanuel Macron probeert te promoten, dreigt met een verhuis naar een ander land. ‘In Frankrijk is ondernemen zoals hordenlopen’.

Een honderd procent Frans en duurzaam idee om de files te helpen oplossen. Voor Emmanuel Macron, die zijn presidentschap onder meer bouwt op het idee dat Frankrijk dé Europese start-upnatie moet worden, klonk de belofte van SeaBubbles als een geschenk uit de hemel.

Het bedrijfje heeft een soort elektrisch aangedreven ‘watertaxi’ ontwikkeld voor stedelijke verplaatsingen. De bootjes of ‘Bubbles’ bieden plaats aan vijf passagiers voor verplaatsingen en kunnen een topsnelheid halen van zowat 50 kilometer per uur.

De visie van SeaBubbles in beeld gebracht: een watertaxi bestellen met de smartphone.

Macron was een van de vroegste en grootste supporters van het sexy groeibedrijf, net als de Parijse burgemeester Anne Hidalgo, die de bootjes zo snel mogelijk op de Seine wil zien varen. Met plannen voor een kapitaalverhoging van maximaal honderd miljoen euro tegen einde september lijkt SeaBubbles nog altijd op weg om een van de mooiste Franse ondernemersverhalen te worden.

Hordenloop

Alain Thébault op een SeaBubble, in de haven van Saint-Tropez. ©REUTERS

Maar bij SeaBubbles zelf zijn ze twee jaar na de oprichting niet meer zo enthousiast over de kansen die ze van de Franse overheid krijgen. De Bretoen Alain Thébault, die het bedrijf samen met de Zweedse windsurfkampioen Anders Bringdal heeft opgericht, dreigt er zelfs openlijk mee om SeaBubbles in een ander land te laten verder groeien.

‘In Frankrijk is het een beetje de 110 meter horden’, zegt de ondernemer in een gesprek met Reuters. Hij doet zijn beklag over de extreem rigide Franse ambtenarij en haar overdreven regelzucht. ‘We blijven niet in Frankrijk als het hier te complex wordt. Dan gaan we naar een plaats waar alles eenvoudiger is’, zegt Thébault, die er meteen aan toevoegt dat hij eerst nog wel watertaxi’s over de Seine zal laten varen.

Het dreigement is een pijnlijke boodschap voor Macron, die campagne heeft gevoerd met de belofte dat hij ondernemers die risico durven nemen wil aanmoedigen en belonen.

Snel schakelen

Voor SeaBubbles is de uitdaging niet financieel of technologisch – de taxi’s staan op punt en investeerders staan te springen om ‘de Franse Elon Musk’ geld toe te stoppen. Wel moet het bedrijf nu snel kunnen schakelen om zijn businessmodel in de praktijk te brengen, schaalgrootte te verwerven en de huidige aandeelhouders een exitmogelijkheid te bieden. En daar zit de Franse bureaucratie in de weg.

Men vergeet vaak dat een start-up ofwel moet kunnen uitgroeien tot een groot onafhankelijk bedrijf, of dat het moet worden overgenomen door een nog groter bedrijf.
Romain Lavault
Partner bij Partech Ventures

Zo kampt het bedrijf met strenge administratieve beperkingen op de scheepvaart op de Seine. De toegelaten snelheid op het water wordt in de Parijse binnenstad beperkt tot 12 kilometer per uur, veel te traag om aantrekkelijk te zijn voor pendelaars. De beperking is bedoeld om de golfslag en het lawaai van traditionele vaartuigen tegen te gaan. Maar de elektrische SeaBubbles varen stil en maken nauwelijks golven omdat ze op draagvleugels boven het wateroppervlak zweven.

Toch slaagt de overheid er al een jaar lang niet in de regelgeving aan te passen, klaagt Thébault. Volgens hem lukt dat veel beter in andere wereldsteden, zoals het Amerikaanse Chicago. Het Parijse gemeentebestuur wilde desgevraagd niet reageren op de klachten, en kon niet zeggen of de snelheidsbeperking al dan niet zal worden aangepast.

Geen subsidie

De Franse start-up, die 15 werknemers telt en die tegen 2024 5.000 bootjes wil laten varen in 50 steden, greep ook naast een subsidie van 200.000 euro van het Franse milieu- energieagentschap Ademe, dat een budget van 20 miljoen euro had om innovatieve transportmodi te ondersteunen. De uitleg van woordvoerster Sophie Garrigou van Ademe: het project werd niet geselecteerd omdat het geld moest dienen om de commerciële introductie te ondersteunen, en omdat ze al een bewezen verdienmodel hadden.

Voor Thébault, die veel geïnvesteerd had in de ontwikkeling van de bootjes, was die weigering moeilijk te verkroppen. Hij ontwikkelde de technologie met wijlen Eric Tabarly, een Franse oceaanzeiler die destijds zijn huis moest verkopen om geld in zijn start-up te investeren. Tabarly verdronk in 1998 tijdens een zeiltocht in de Ierse Zee.

SeaBubbles vond uiteindelijk wel privégeld en kreeg ook kapitaal van het overheidsfonds Bpifrance, een van de belangrijkste Franse risicokapitaalverschaffers. Ook de verzekeraar Maif pompte 10 miljoen euro in het bedrijf. Maar nu staat het bedrijf voor een volgende fase.

Overnemers

‘Het gaat niet over geld, dat is er genoeg’, zegt Romain Lavault van Partech Ventures, een ander fonds dat in het bedrijf investeerde. ‘Wat ontbreekt, zijn overnemers. Men vergeet vaak dat een start-up ofwel moet kunnen uitgroeien tot een groot onafhankelijk bedrijf, of dat het moet worden overgenomen door een nog groter bedrijf.’

Een impressie van hoe de aanlegsteigers voor de watertaxi's in Parijs er zullen uitzien. ©SeaBubbles

SeaBubbles is in die zin een belangrijk rolmodel voor een nieuwe generatie Franse start-ups. Onze zuiderburen kenden de voorbije maanden een ware explosie aan kapitaalrondes voor start-ups. Volgens onderzoeker CB Insights zal er dit jaar wellicht veertig procent meer worden opgehaald dan in 2016. In de eerste jaarhelft vloeide er al meer dan twee miljard dollar naar jonge Franse techbedrijven, waarmee Frankrijk alleen Londen moet laten voorgaan.

Ook geslaagde techondernemers zoals de telecombaas Xavier Niel (Iliad) dragen hun steentje bij. Niel was de belangrijkste financier van de nieuwe Parijse incubator Station F, die 34.000 m² kantoorruimte voor start-ups beheert.

Risico niet gewenst

Maar net als in ons land klagen veel jonge ondernemers over een mentaliteit die het nemen van risico ontmoedigt. 'Het duurde twee maanden voor we van de banken de toestemming kregen om twee leasingwagens aan te schaffen', aldus Thébault. Om de statuten van zijn bedrijf op te stellen was er bijna een hele maand nodig.

Frankrijk doet het ook in de internationale hitlijstjes lang niet slecht als ondernemersland, met een 29ste plaats op 190 in de ranglijst ‘Doing Business’ van de Wereldbank. Maar het land scoort steevast slechte punten op regelgeving en administratieve last. Het World Economic Forum klasseert het land voor dat aspect op de 115de plaats, op 138 landen.

Leve de vaste job 

Macron probeert momenteel het ingewikkelde arbeidsrecht te hervormen, maar moet oppassen dat hij daarmee geen sociale onrust en stakingen uitlokt. De nieuwe regering hoopt dankzij een doorgedreven digitalisering ook de administratieve lasten voor ondernemers te verlichten. En met tijdelijke verblijfsvergunningen - zogenaamde ‘French Tech Visa’ - hoopt Macron ook hoogopgeleide buitenlanders naar Frankrijk te lokken.

Een belangrijk maatschappelijk probleem blijft echter het belang dat gehecht wordt aan het arbeidscontract van onbepaalde duur, de zogenaamde CDI. Wie dat niet heeft, komt erg moeilijk aan de bak bij banken, verhuurders en andere essentiële dienstverleners. ‘Ik ken ondernemers van 40 jaar die nog altijd aan hun ouders moeten vragen om zich borg te stellen’, zegt Marie Ekeland, mede-oprichtster van het investeringsfonds Daphni.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content