ARCHIEF | ‘Als we de recepten van monsieur Hollande overnemen, ben ik weg'

‘Ik ben absoluut niet machtsgeil of op geld belust’, zegt Marc Saverys. ‘Ik verdien graag geld. Maar dat is niet wat me drijft. Wel het creëren van mogelijkheden.’ ©Wim Kempenaers (WKB)

De Belgische scheepvaartmagnaat Marc Saverys die deze week een monsterdeal sloot in het wereldwijde vervoer van ruwe olie, dreigt met een vertrek als dit land de weg van Frankrijk opgaat. ‘Wij, Belgen, zijn marktleiders in de baggersector, de scheepvaart en de textielsector. Maar pest ons verder en we zijn vertrokken.’

Hij is een van de discretere captains of industry in ons land. Op al te opvallende politieke uitspraken zal je hem zelden betrappen. Het regeringsbeleid in België kapittelen, doet hij normaal nooit in het openbaar. ‘Maar er is een limiet bereikt’, zegt Marc Saverys (59), de Antwerpse scheepvaartmagnaat die deze week een monsterdeal sloot met het Deense Maersk. De aankoop van 15 supertankers katapulteerde hem naar de top van de olietransportsector.

‘Met die deal leveren we het ultieme bewijs dat er nog echt ondernomen kan worden vanuit België. Maar dan moet je ondernemers ook de nodige zuurstof geven. Pas dan is werkelijke groei mogelijk.’ De verkiezingen baren hem zorgen. ‘Wat mij stoort, is het dogmatisme. Iedereen weet dat een vermogensbelasting finaal niets opbrengt. Ze zal de staat eerder geld kosten. Daar win je op termijn dus geen stemmen mee.’ Een bijwijlen emotioneel gesprek over de noodzaak en vrijheid om risico’s te nemen.

U wordt 60. Wat bezielt u om nog zo’n gewaagde deal te sluiten? Blijft u daar rustig onder?
Marc Saverys: ‘Ik slaap zeer goed, dank u. En ik ben niet alleen. Ik heb hier een heel team achter mij, en er zijn mijn vier zonen en kleinkinderen. Als voorzitter en grootaandeelhouder van Euronav vond ik dat het mijn plicht was om die deal te steunen. En of je nu 60, 70 of 80 bent, who cares? Ik krijg als ondernemer nog altijd een enorme kick als ik toegevoegde waarde creëer. We laten ons belang nu verwateren in Euronav. De families Saverys en onze partner, de Griekse reder Peter Livanos, gaan van 60 naar 40 procent. We doen dat omdat we erin geloven. Dit is een opportuniteit. We hebben erin geïnvesteerd omdat we geloven dat het meer zal opbrengen dan, zeg maar, de onlangs gelanceerde volkslening. (Glimlacht)’

Wat als de markt niet opveert zoals u verwacht? Dreigt die deal dan niet uit te draaien op één grote, mislukte gok?
Saverys: ‘Ik denk van niet, precies door de manier waarop de transactie is gestructureerd. Euronav is verdubbeld in omvang, maar ook de balans is verstevigd met 500 miljoen dollar (368 miljoen euro) aan eigen vermogen. Eind vorig jaar legden de familie Saverys en Livanos 150 miljoen dollar op tafel en er is voorzien in 350 miljoen dollar via een kapitaalverhoging bij institutionele beleggers. Vergeleken met twee maanden geleden is het risicoprofiel van Euronav niet verslechterd.’

Hoewel u nu meer schulden op de balans hebt staan.
Saverys: ‘We hebben 500 miljoen dollar geleend bij de banken en de rest wordt gefinancierd met een achtergestelde lening van 235 miljoen dollar bij dezelfde institutionele beleggers. Die laatste betalen we zo snel mogelijk terug met geld uit de cashflow of door middel van een nieuwe kapitaalverhoging. We beschikken nu over 15 supertankers en gaan ervan uit dat we die gekocht hebben aan de prijs van gisteren. Natuurlijk, als de markt straks weer in elkaar stort en de gemiddelde huurprijs van een olietanker daalt tot 10.000 dollar per dag, wordt ons verhaal minder geloofwaardig.’

Hebt u rekening gehouden met een worstcasescenario?
Saverys: ‘Ja, we hebben meer geld opgehaald dan nodig. In een slechte markt kunnen we zeker twee jaar overleven.’

Geef het ondernemerschap de nodige zuurstof en dan pas is echte groei mogelijk.

Uw belang in Euronav verwatert nu. Zal u er op termijn uit stappen? Is CMB, uw andere rederij in bulkvracht, niet meer een optie op de toekomst?
Saverys: ‘Goede vraag. Ik kan daarop niet eenduidig antwoorden. In de sector van de tankervaart is big beautiful. En dan heb ik veel liever 10 procent in een bedrijf met een marktwaarde van 3 miljard dollar, dan 40 procent in een vennootschap die de helft of een derde kleiner is.’

Als u opnieuw een monsterdeal zou kunnen sluiten, laat u die kans niet liggen?
Saverys: ‘Natuurlijk niet. Maar is dat een exit? Wie weet. Hier geldt het principe van elke zakenman. We hebben nu de flexibiliteit om te beslissen of ik meer of minder zal kopen. En dat geldt voor alle andere aandeelhouders. In de jongste vier dagen is er wellicht meer volume geweest in Euronav-aandelen dan in de jongste 300 dagen. Vandaag is het duidelijk onze ambitie om aan het roer te blijven.’

Hoe relevant is België nog voor u als ondernemer?
Saverys: (glimlacht) ‘Wat wilt u dat ik zeg? We zijn een in België gevestigde vennootschap omdat ik hier graag woon en omdat het historisch zo is gegroeid. Maar de supertankers zullen nooit Belgische havens aandoen. Scheepvaart is per definitie een internationale business. Een paar honderd mensen werken voor ons in Antwerpen. En we hebben veel Belgische aandeelhouders: wij, de familie en de traditionele beleggers. Maar hoe kan je een rederij met tal van schepen die hier nooit aanmeren nog een Belgisch bedrijf noemen? Het is een delicaat onderwerp. Gelukkig kon de exploitatie van scheepvaartmaatschappijen dankzij gunstige Europese richtlijnen en de tonnagetaks (rederijen worden belast op het draagvermogen van hun schepen en niet op winst, red.) in Europa blijven. Anders waren we allang naar Singapore of Hongkong vertrokken.’

Klopt het dan wel dat die deal bewijst dat internationaal ondernemen vanuit België nog steeds mogelijk is?
Saverys: ‘Dat is net mijn punt. Maak België aantrekkelijk en dan blijft dit soort zaken van hieruit mogelijk. Als de omgeving minder aantrekkelijk wordt, zijn we allemaal weg. Euronav is het beste bewijs. Niet de Belgische regering maar de Europese richtlijnen hebben het mogelijk gemaakt dat we nog internationaal vanuit België kunnen opereren en competitief blijven met de rest van de wereld.’

U hoedt zich doorgaans voor kritische uitspraken over het Belgische beleid. Waarom?
Saverys: ‘Laat de politici hun werk doen en ik doe het mijne.’

Soms is het nodig dat een ondernemer zegt waar het op staat.
Saverys: ‘Ik heb nooit een partijkaart gehad en ik heb vrienden in alle politieke geledingen, behalve aan de uiterst linker- en rechterzijde. Maar één ding is duidelijk: als we in dit land de recepten van monsieur François Hollande overnemen, ben ik weg. Ik heb het over de rist nieuwe belastingen op particulieren, bedrijven, vermogens, onroerend goed, en het gebrek aan fundamentele ingrepen die het dure en logge staatsapparaat ontvetten. Als de politiek in België denkt dat dat de goede aanpak is, zitten we met een probleem.’

Verwijst u nu naar de PS die in België maatregelen zoals een vermogensbelasting wou doorvoeren?
Saverys: ‘Ik noem geen namen. Maar als je ziet hoe bepaalde politici met opgestoken vuist de kiesstrijd intrekken, dan heb ik daar mijn bedenkingen bij. Sommige Waalse vrienden willen een cordon sanitaire leggen rond de partij van de Antwerpse burgemeester. Ze dreigen op den duur de meerderheid van Vlaanderen te isoleren. Welk België willen ze dan? Ik ben geen separatist. Ik beschouw mezelf als een rasechte belgicain: een Franstalige Vlaming die in Gent is geboren en in Antwerpen werkt. Maar als dit het land van de Internationale wordt, dan hoeft het voor mij niet meer.’

Baren de verkiezingen u zorgen?
Saverys: ‘Mijn boodschap is klaar en duidelijk: geef het ondernemerschap de nodige zuurstof en echte groei is mogelijk. Doe je dat niet, dan zijn we hop (knipt met duim en wijsvinger) allemaal weg. Dat geldt ook voor ondernemers uit de baggersector zoals Jan Pieter De Nul of Luc Bertrand. Zolang we hier graag wonen en kunnen ondernemen, zijn er enorme mogelijkheden voor dit land. Ik vertoef dikwijls in het buitenland en zie daar duizenden jonge Fransen werken in Londen, Hongkong of Tokio. Zij zeggen mij: rentrer en France, vous êtes fou? Ik heb het dus niet alleen over ondernemers die dreigen te vertrekken, maar ook over een hele groep jonge mensen die nooit meer willen terugkeren. Ik houd mijn hart vast als zo’n scenario België te wachten staat. Wij, Belgen, zijn marktleiders in de baggersector, de scheepvaart, de textielsector en nog zovele andere sectoren. Maar pest ons verder en we vertrekken.’

Als je ziet hoe politici hier met opgestoken vuist de kiesstrijd intrekken, dan heb ik daar mijn bedenkingen bij.

Is er voor u een grens bereikt?
Saverys: ‘Het water staat hier (brengt zijn rechterhand naar de lippen). Je kunt ondernemingen veel laten betalen, maar er is een limiet. Bij Euronav en CMB is delokaliseren vrij eenvoudig. Het gaat enkel over een holding en een hoofdkantoor die verplaatst moeten worden. Bij andere industriële bedrijven is dat veel moeilijker. Ze hebben hier fabrieken en expertise ingeplant. Zoiets verplaatsen kost geld. Maar het kan een onomkeerbare tendens in gang zetten.’

Waarom luidt u nu juist de alarmbel?
Saverys: ‘Wat mij stoort, is het dogmatisme. Iedereen weet dat een vermogensbelasting finaal niets opbrengt. Ze zal de staat eerder geld kosten. Elke verstandige socialist beseft dat ook. La pire des choses pour les pauvres, c’est qu’il n’y a plus de riches. Ik verlang niet van politici dat ze verkondigen dat het voor sukkelaars negatief is als er geen rijken meer zijn. Maar als ze in de plaats daarvan ondernemers wegjagen, wat dan? Dan win je daar op termijn ook geen stemmen mee.’

Hebt u niet de indruk dat die boodschap begint door te sijpelen in de politiek?
Saverys: ‘Ik hoop het. Maar ik lees de Franstalige pers bijna elke dag en stel vast dat we in twee afzonderlijke landen leven. Als daar geschreven wordt dat met de helft van de Vlamingen niet gesproken mag worden, waar is er dan nog democratie?’

U pleit dus voor een confederaal staatsmodel?
Saverys: ‘Ik ben voor artikel 35 van de grondwet. De gewesten moeten overeenkomen wat ze nog samen willen doen. Hoe u dat model noemt, maakt me niets uit.’

U wordt een van de vermogendste ondernemers van België genoemd. Wat betekent persoonlijke rijkdom voor u?
Saverys: ‘Ik weet wat geld verdienen is, maar ook wat geld verliezen is. Deze sector drijft op cycli. We hebben de voorbije jaren fors kletsen om de oren gekregen. Ik heb de bankbiljetten door het raam zien wegvliegen. Een mooi huis hebben is plezierig. Maar je kan slechts één glas wijn of water tegelijk drinken. Ik haal veel meer voldoening uit de creatie van toegevoegde waarde, dan aan het doorgeven van rijkdom.’

Wat drijft u eigenlijk? Groot, groter, grootst worden?
Saverys: ‘Nee.’

Een familie-imperium bouwen?
Saverys: ‘Nee.’

Trots tonen dat u als Belg beter kunt presteren dan Amerikanen of Aziaten?
Saverys: (Lacht) ‘Nee.’

Wat dan wel?
Saverys: ‘Gewoon gelukkig zijn. Naar iets kijken en vaststellen dat het goed is. Het is geen kwestie van groter worden, maar van beter worden. Een beter bedrijf, betere kwaliteit, betere klanten. Dat is toch ook zo in de sport? Ik ben geen uitzonderlijk goede golfspeler, en als ik verlies, probeer ik het de volgende keer beter te doen.’

Hebt u dat gen van uw vader geërfd?
Saverys: ‘Misschien wel. Is dat niet het gen van alle ondernemers? Of zelfs van politici? Zij hebben ook een drive. Maar ik ben absoluut niet machtsgeil of op geld belust. Ik verdien graag geld. Maar dat is niet wat mij drijft. Wel het creëren van mogelijkheden. Als ik dankzij dat geld kan bijdragen aan het uit de grond stampen van het Red Star Line Museum in Antwerpen, dan ben ik daar fier op.’

Hoe zit het met de opvolging? Wordt het steeds moeilijker om dat te regelen? U hebt vier kinderen, uw broer heeft er vijf en uw zus twee.
Saverys: (Glimlacht) ‘Dat is het probleem van mijn kinderen en kleinkinderen. Ik zal nooit in een testament laten vastleggen dat maximaal één afstammeling per branche actief mag zijn. Al hoop ik dat we altijd een scheepvaartactiviteit zullen behouden. Maar de dag dat je er niet meer bent, kan je er ook niet meer over beslissen.’

U klinkt alsof u betrokken wilt blijven zolang u nog kunt.
Saverys: ‘Tot mijn laatste snik. En zolang mijn brein het toelaat. Ik had onlangs een droom waarin alles werd verkocht, en waarbij één schip overbleef voor mij, volledig schuldenvrij. Elke dag kwam men mij zeggen of dat schip goed of slecht ‘gefikst’ was: of het al dan niet aan een gunstige prijs was verhuurd. Ik bleef die kick van het ondernemerschap voelen. Als ik ooit de leeftijd van 90 jaar bereik, lijkt me dat een hemels perspectief. (Glimlacht)’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud