Belgisch spoor maakt zich op voor eerste test met zelfrijdende trein

Infrabel plant een proefproject met een zelfrijdende trein, al blijft de aanwezigheid van de treinbestuurder nodig. ©BELGAIMAGE

De spoornetbeheerder Infrabel bereidt in alle stilte een proefproject met autonome treinen voor. Maar het zal nog jaren duren vooraleer treinen op automatische piloot door ons land rijden.

Spoort de eerste zelfrijdende trein straks door België? Als het van Infrabel afhangt mogelijk wel. De spoornetbeheerder plant de komende jaren een proefproject, blijkt uit het ondernemingsplan dat de raad van bestuur onlangs goedkeurde.

De toewijzing van een spoorbedding om autonome mobiliteitsoplossingen uit te testen is een van de ‘innoverende pilootprojecten’ waarin Infrabel tussen 2020 en 2024 voorziet. ‘We zullen de mogelijkheid analyseren om partners een proeflijn ter beschikking te stellen zodat ze autonome voertuigen op asfalt of andere vormen van mobiliteit kunnen testen’, klinkt het voorzichtig in een intern document. In vijf jaar wil Infrabel daarvoor een totaalbudget van 8 miljoen euro vrijmaken.

Verschillende landen doen al tests met Automatic Train Operation (ATO). Daarbij kunnen treinen automatisch afremmen en optrekken, maar blijft de machinist aanwezig om toezicht te houden, de treindeuren te openen en te sluiten, en in te grijpen bij incidenten. Die technologie wordt nu al toegepast op metrolijnen.

‘De invoering van automatische treinbesturing zal de capaciteit, de stiptheid en de robuustheid van het netwerk verbeteren’, stelt Infrabel. ‘Bovendien maakt ATO een beter en milieuvriendelijk rijgedrag mogelijk.’

Brussel

De meest logische toepassing voor de autonome trein bevindt zich op de Brusselse noord-zuidverbinding. In de spits is daar geen ruimte meer voor extra treinen. Het kleinste probleem in Brussel stuurt het treinverkeer in het hele land in de war.

We zullen de mogelijkheid analyseren om partners een proeflijn ter beschikking te stellen zodat ze autonome voertuigen op asfalt of andere vormen van mobiliteit kunnen testen.
Ondernemingsplan Infrabel

Onlangs raakte bekend dat Infrabel vage plannen heeft om op de lange termijn een extra tunnel in Brussel te boren. Maar het bedrijf rekent ook op de komst van zelfrijdende treinen, die dichter achter elkaar rijden en zo de capaciteit in de bestaande tunnel fors kunnen verhogen.

Zeer snel zal de zelfrijdende trein niet door België suizen. In een projectfiche over de toekomst van de noord-zuidas situeert Infrabel de opstart van ATO in de periode 2026-2031. De uitbreiding en de optimalisatie worden in 2031-2040 verwacht.

Bijdraaien

De roep om zelfrijdende treinen klinkt al langer. In 2016 hoopte de toenmalige NMBS-topman Jo Cornu dat er vijf jaar later zelfrijdende treinen zouden rijden in Brussel. ‘We zijn een studie gestart. Als alles goed gaat, is de technologie beschikbaar in 2020 of 2021’, zei hij toen. Volgens Cornu was die oplossing veel goedkoper dan de bouw van een tunnel.

Infrabel schoot het voorstel snel af. ‘Het is onmogelijk de nodige technologie op de Brusselse noord-zuidas te gebruiken’, klonk het in een analyse. ‘Daarvoor moeten alle treinen van hetzelfde type zijn en dezelfde samenstelling hebben.’

Hoewel het gebrek aan uniform rollend materieel op het Belgische spoor een pijnpunt blijft, lijkt Infrabel nu bij te draaien. Het investeert miljarden in het peperdure European Train Control System (ETCS). Tegen eind 2025 moeten de Belgische infrastructuur en alle treinen zijn uitgerust met die automatische veiligheidstechnologie, die de snelheid van de trein controleert en aanpast. ETCS is dan ook een cruciale bouwsteen om zelfrijdende treinen mogelijk te maken.

Infrabel zal zelf geen zelfrijdende treinen op het spoor sturen. Daarvoor kijkt het naar de NMBS. ‘De spoorwegmaatschappij heeft de lead in dit project. Het is aan haar om hierover te communiceren’, zegt Infrabel-woordvoerder Frédéric Petit. ‘Infrabel verleent zijn medewerking, en is dus afhankelijk van de beslissingen van de NMBS.’ Petit beklemtoont dat Infrabels ondernemingsplan niet definitief is, maar afhankelijk van goedkeuring door de federale regering. (zie hiernaast)

Optimaal beheer

De NMBS wil niet veel kwijt over haar plannen met zelfrijdende treinen. ‘Infrabel en de NMBS bestuderen ATO. Dat moet in het kader van de groeiende mobiliteitsbehoeften en een optimaal beheer van de spoorcapaciteit verder worden uitgediept’, zegt woordvoerder Bart Crols.

Het is onduidelijk in hoeverre de NMBS vandaag nog vragende partij is voor de zelfrijdende trein. In april veegde Cornu’s opvolger Sophie Dutordoir nog het plan van tafel om treinen zonder controleurs in te zetten. Uit een studie was gebleken dat ‘one man cars’ zonder treinbegeleider - niet te verwarren met de zelfrijdende trein zonder machinist - technisch en financieel onhaalbaar zijn.

De beslissing van Dutordoir, die de treinbegeleiders steevast als ‘bijoux’ omschrijft, werd gezien als een geste in de richting van de vakbonden. Die vrezen dat nieuwe technologieën ten koste gaan van jobs op het spoor. Al blijft ook in een automatisch rijdende trein de aanwezigheid van de bestuurder in de treincabine noodzakelijk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n