Benzine zonder schuldgevoel

©ISOPIX

Diesel maken van groene stroom, of CO₂ uit de lucht halen om er kerosine van te maken. Rijden we straks echt op brandstoffen die het klimaat ongemoeid laten, of meet de petroleumsector zich met die belofte vooral een groen imago aan? ‘Je mag technologie toch niet op voorhand uitsluiten.’

Philipp Engelkamp zet een kraan open en duwt een fles vers geproduceerde diesel in onze handen. De doorzichtige vloeistof is nog warm. ‘Zodra ze afgekoeld is, kan je ze in je wagen gieten en hoef je je tijdens het rijden niet meer schuldig te voelen over het klimaat’, lacht de 28-jarige ondernemer.

Engelkamp is een van de drie oprichters van Ineratec, een start-up uit het Duitse Karlsruhe die klimaatneutrale brandstoffen produceert. Het gebruikt daarvoor een combinatie van hernieuwbare elektriciteit en zuivere CO₂, die wordt afgevangen in fabrieksschouwen. ‘Door CO₂ te hergebruiken hoeven we geen nieuwe fossiele brandstoffen uit de grond te halen en belanden geen extra broeikasgassen in de atmosfeer’, zegt Engelkamp. ‘Om de opwarming van de aarde tegen te gaan, zullen we brandstoffen als deze nodig hebben.’

Metalen box

In een grote fabriekshal op een voormalige Siemens-site toont Engelkamp een demo-installatie van Ineratec. In een container zit een kluwen van buizen die CO₂ aanvoeren samen met waterstof gemaakt van hernieuwbare elektriciteit. Beide gassen komen samen in een chemische reactor, een metalen box die het hart vormt van de installatie. Onderaan druppelt er vloeibare synthetische brandstof uit. Afhankelijk van hoe de reactoren samengesteld zijn, kan één container in een jaar 350 ton benzine, diesel of kerosine produceren.

Een beetje verder staat een volledig afgewerkte installatie klaar om in een vrachtwagen te vertrekken naar een klant. ‘Ons grote voordeel is dat we modulair werken’, zegt Engelkamp. ‘De klant kan heel snel opschalen door meerdere containermodules naast elkaar te plaatsen, zonder dat op de site grote aanpassingen nodig zijn. Binnenkort gaan we in serieproductie, zodat hier 24/7 volautomatisch geproduceerd wordt.’

Ineratec werd in 2016 opgericht als een universitaire spin-off van het Karlsruher Institut für Technologie (KIT). In drie jaar tijd bouwden de drie kompanen het uit tot een winstgevend bedrijf met 50 medewerkers en klanten van Finland tot in Spanje. ‘Volgend jaar starten we met gestandaardiseerde units van 10 megawatt en plaatsen we de eerste installatie om op industriële schaal koolstofneutrale kerosine te maken voor een klant uit de luchtvaartsector’, zegt Engelkamp.

Siberië

Volgens de ingenieur is op veel plaatsen het kantelpunt bereikt waarbij elektrobrandstoffen kunnen concurreren met fossiele diesel en benzine. De forse prijsdalingen voor wind- en zonne-energie geven daarin de doorslag. Voor de productie van waterstof zijn grote hoeveelheden stroom nodig, dus is de prijs van hernieuwbare elektriciteit een cruciale factor.

Voor langere afstanden zullen er ook in de toekomst nog wagens zijn met een verbrandingsmotor. Zolang die diesel of benzine geen negatieve impact heeft op het klimaat is daar niets mis mee.
Philipp Engelkamp
co-oprichter Ineratec

‘Op plaatsen waar de productiekosten van groene stroom gezakt zijn tot 3 cent per kilowattuur slagen wij erin brandstof te produceren voor minder dan 1 euro per liter’, zegt Engelkamp. ‘Het is zaak de beste plaatsen te vinden waar veel goedkope hernieuwbare stroom voorhanden is.’

De CO₂ die het jonge Duitse bedrijf recupereert, komt van biomassa zoals houtsnippers, wordt opgevangen in chemiefabrieken of wordt rechtstreeks uit de lucht gefilterd. ‘Uiteraard is het efficiënter eerst het laaghangend fruit te plukken en CO₂ op te vangen waar die in hoge concentraties voorkomt, bijvoorbeeld in de chemische industrie of cementproductie’, zegt Engelkamp. ‘Maar er zijn ook afgelegen plaatsen zoals Siberië met een enorm potentieel voor windmolenparken. Daar zijn geen fabrieken die hun uitstoot kunnen afvangen, dus daar houdt het wel steek CO₂ uit de lucht te filteren en er elektrofuels van te maken.’

Op 12 kilometer van Ineratec, op de campus van het KIT, staat sinds begin dit jaar een proefinstallatie die CO₂ uit de lucht filtert. De technologie van de Zwitserse start-up Climeworks bestaat uit een container met afzuigkappen. Als grote stofzuigers trekken die lucht naar binnen, waar de CO₂ zich dan aan filters hecht. ‘Daarna gebruiken we de restwarmte van onze brandstofproductie om te zorgen dat de CO₂ weer loslaat en er in zijn pure vorm uit komt’, zegt Timm Friedemann, projectmanager bij Ineratec.

Met CO₂ uit de lucht produceert de eerste testinstallatie tot 10 liter brandstof per dag. Volgend jaar komt er een tweede, grotere installatie, die tot 200 liter synthetische kerosine per dag zal produceren. Maar de technologie is nog zeer duur. Voor een ton CO₂ betaal je op de conventionele markt 100 euro, terwijl het 1.000 euro kost om diezelfde hoeveelheid CO₂ uit de lucht te filteren. Het verklaart waarom Ineratec aanvankelijk vooral CO₂ wil gebruiken afkomstig uit de industrie.

Petroleumlobby

De traditionele olie-industrie ziet niet direct een concurrent in diesel en benzine van hernieuwbare energie. Dit zijn de ‘brandstoffen van de toekomst’ verklaren Belgische vertegenwoordigers van de petroleumsector tijdens een bezoek aan Ineratec. ‘Er zijn periodes dat er te veel hernieuwbare elektriciteit is, maar je kan die niet zomaar opslaan of transporteren naar elders in de wereld’, zegt Jean-Benoît Schrans van de Belgische Petroleum Federatie (BPF).

©rv

‘Elektrobrandstoffen kunnen een deel van de oplossing zijn om energie op te slaan. Je zou synthetische brandstoffen elders in de wereld kunnen produceren en naar hier importeren. De infrastructuur is er al. Je hoeft auto’s met een verbrandingsmotor niet in de ban te doen en je kan bestaande tankstations blijven gebruiken.’

Volgens Willem Voets van de sectorvereniging Informazout moet je kijken naar het resultaat. ‘Er is niets mis met een mazoutboiler als we de stookolie CO₂-neutraal kunnen maken’, zegt Voets. ‘Deze beloftevolle technologie toont dat het fout is stookolie af te schrijven, zoals de Vlaamse regering doet. Je mag die technologie niet bij voorbaat uitsluiten. Synthetische brandstoffen komen commercieel in een stroomversnelling en kunnen in combinatie met hernieuwbare energie nieuwe perspectieven openen.’

De Duitse onderzoeksinstelling van de olie-industrie IWO schat in een recente studie dat de vraag naar synthetische brandstoffen tegen 2050 kan toenemen tot de helft van wat de wereld vandaag aan fossiele olieproducten verbruikt. Voor de zware industrie, de scheeps- en de luchtvaart is elektrificatie niet altijd mogelijk en is een oplossing zoals elektrobrandstoffen hoe dan ook nodig om de CO₂-uitstoot te reduceren.

Voor verwarming en auto’s is het plaatje minder duidelijk. Bij de omzetting van groene stroom naar brandstof gaat zo’n 40 procent van de energie verloren. Is het dan niet efficiënter over te stappen op elektrische wagens die rechtstreeks groene stroom kunnen ‘tanken’?

‘Je moet mensen de keuze laten’, zegt Engelkamp van Ineratec. ‘Voor langere afstanden zal er ook in de toekomst nog een aandeel wagens zijn met een verbrandingsmotor. Zolang die diesel of benzine geen negatieve impact heeft op het klimaat, is daar niets mis mee.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect