interview

CEO Exmar: ‘We waren bijna dood, maar we zijn weer springlevend'

©Diego Franssens

Drieënhalf jaar lang ging Nicolas Saverys met zijn Antwerpse rederij Exmar gebukt onder een crisis die zijn bedrijf aan de rand van de afgrond bracht. Maar sinds kort kan hij weer opgelucht ademhalen. ‘Toen de verlossende deal kwam, viel ik in een zwart gat.’

Flashback naar woensdag 14 juni 2017. De Belgische gasrederij Exmar gaat bijna 9 procent onderuit op de beurs. Het aandeel staat op slechts een fractie van zijn laagste koers ooit: 3,90 euro. In amper drie maanden is de waarde van Exmar met ruim 40 procent gekelderd. De paniek bij de beleggers groeit. CEO Nicolas Saverys rijdt die dag naar zijn kasteel in Sombeke, een dorpje in de Oost-Vlaamse gemeente Waasmunster.

De Antwerpse scheepvaarttelg staat onder zware druk. Exmar gaat gebukt onder een torenhoge schuld van 567 miljoen dollar (500 miljoen euro). Daar komt nog eens een betaling van 360 miljoen dollar bij als de Caribbean, een drijvende installatie die aardgas omzet in vloeibare vorm, van de scheepswerf rolt. Voor dat schip heeft hij voorlopig nog geen klant.

Ik heb een ernstig jachtongeval gehad. Maar ik kan u gerust stellen: mijn bankiers hebben me niet verboden te jagen.

Op een 100-tal meter van zijn woonplaats rijdt Saverys zich vast in wegenwerken. Hij stopt zijn Tesla, rijdt achteruit en raakt een wagen van de asfalteerders. Omdat hij geen schade ziet aan de wagen, beantwoordt de Exmar-topman eerst een telefoon van een belangrijke klant. Na tien minuten bellen, worden de wegenwerkers ongeduldig. Ze vragen hem het aanrijdingsformulier in te vullen. Er ontstaat een discussie en Saverys rijdt weg.

Vluchtmisdrijf luidt het vonnis van de politierechtbank een klein jaar later. ‘Ik kreeg een geldboete van 2.000 euro en twee maanden rijverbod’, zegt de 61-jarige CEO. ‘Terwijl er amper sprake was van een aanrijding. Ik was aan het bellen en die mensen bleven maar op mijn venster kloppen... (zucht) Het was een ongeval.’

Had u stress?

Nicolas Saverys: ‘Ik ben vrij stressbestendig als mens. Maar het was toen een bijzonder zware periode. Wij waren er net in geslaagd een obligatielening van 105 miljoen euro met twee jaar te verlengen tegen een woekerrente van 11 tot 12,5 procent. Dat deed pijn. We hadden een schuldenberg van bijna 850 miljoen dollar, een gloednieuwe drijvende gasfabriek zonder klant en een beurskoers die bijna op de bodem zat. Exmar zat in de zwaarste storm sinds zijn opstart, ruim 35 jaar geleden. Zoiets weegt op je balans, op je mensen en op jezelf. Op het einde leed ik er, denk ik, zelfs fysiek onder.’

Bent u nooit in paniek geraakt?

Saverys: ‘Ik niet, wel sommige collega’s. En ze hebben dat ook verbaal geuit. Dat is het drama. Als je een voetbalploeg hebt met allemaal goede spelers, en ze beseffen dat ze de match niet kunnen winnen, dan creëert dat spanning in het team. Dat was hier niet anders. Je moet dan heel standvastig zijn, hoewel je zelf ook twijfelt. Maar dat mag je niet tonen. Je moet sterk zijn, een beetje zoals een trainer of coach, terwijl je zelf wel coaching kan gebruiken.’ (lacht)

Buiten waait een koude stormwind over de Schelde. In het Antwerpse hoofdkantoor van Exmar, met uitzicht op de kaaien, doet Saverys ons het verhaal over de drieënhalf jaar crisis die zijn maritieme groep op de rand van de afgrond bracht.

Bio

Nicolas Saverys (61) is als topman en grootaandeelhouder van de gastankerrederij Exmar, een kleine ‘Elon Musk avant la lettre’, die altijd op zoek ging naar nieuwe technologieën.

Investeerde als eerste in kleine olie- en gasplatformen, pionierde in gasschepen die aan boord lng kunnen hervergassen en in platformen die gas vloeibaar maken.

Zijn innovaties leverden hem in 2009 de prestigieuze Ffooks innovatieprijs op, de Nobelprijs van de gassector.

Is de broer van Marc Saverys, grootaandeelhouder van CMB en aandeelhouder en oprichter van Euronav, en van Virginie Saverys, eigenares van de Italiaanse wijngaard Avignonesi.

Zijn vader is Philippe Saverys, de vroegere topman van Boel-werf die nadien CMB kocht.

Exmar en Euronav zijn beursgenoteerd, CMB niet meer.

Heeft zeven kinderen en dertien kleinkinderen. Drie dochters zitten in de raad van bestuur van Exmar. Zijn zoon Carl-Antoine heeft het contract voor de Caribbean FLNG (foto) met het Argentijnse YPF meegenegotieerd.

Uit woelig vaarwater is de scheepvaartmagnaat nog niet, maar sinds vorig jaar kan hij weer opgeluchter ademhalen. Er is eindelijk een klant gevonden voor de werkloze Caribbean FLNG, het reusachtige vaartuig dat tien jaar lang zal worden ingezet in de haven van Bahía Blanca in Argentinië, waar het sinds maandag ligt aangemeerd. Vanaf het tweede kwartaal zal het staatsenergiebedrijf YPF de drijvende lng-fabriek, die wordt omgedoopt tot Tango FLNG, huren voor 43 miljoen dollar per jaar.

‘Na de ondertekening van dat contract ben ik in een zwart gat gevallen’, geeft Saverys toe. ‘Ik wilde alleen zijn en enkel nog slapen. Het was zelfs zo erg dat ik aan een van mijn artsen-vrienden vroeg: ‘Een depressie, wat is dat? Leg me dat eens uit.’ Ik denk niet dat ik zo diep zat, maar ik werd wel elke dag vermoeider wakker. Het was niet plezant meer.’

Op een flatscreen in zijn kantoor laat de Exmar-CEO zien hoe het 144 meter lange en 32 meter brede platform van de Tango met sleepboten uit een Chinese scheepswerf wordt genavigeerd en als een reusachtig puzzelstuk wordt ingepast tussen een voor- en achtersteven die in een naburige baai voor anker liggen. Daarna zet het gevaarte koers naar Zuid-Amerika.

‘Gisteren was ik nog in Londen’, zegt Saverys. ‘We zaten er samen met het management van YPF om de aankomst van het schip in Argentinië te finaliseren. Tijdens het diner zei ik dat we erg veel geluk hebben gehad. Dat project is niet alleen cruciaal voor Exmar, maar voor de hele Argentijnse economie. Het land worstelt met een inflatie van 50 procent. De Argentijnen kunnen dat counteren door deviezen binnen te halen en gas te verkopen aan het buitenland. Dankzij de Tango zullen ze jaarlijks 500.000 ton lng overzees exporteren. Die deal past perfect in de plannen van president Mauricio Macri en zijn regering om de economie weer op dreef te krijgen.’

Was de president zelf bij de gesprekken betrokken?

Saverys: ‘Nee, maar ik heb hem wel ontmoet. Hij is een voetbalfan en ik heb hem een shirt van Eden Hazard gegeven. Ook dat was geluk. (lacht) Club Brugge-voorzitter Bart Verhaeghe en de sportkinesist Lieven Maesschalck zijn goede vrienden van mij. Ze wisten van de hachelijke situatie waarin Exmar was verzeild. Toen ik voor die deal naar Argentinië moest, vroeg ik hen of ze mij een shirt van een Rode Duivel konden bezorgen. Bart zei: ‘Ik ga dat regelen. Is Hazard oké? Ik bezorg je een gehandtekend exemplaar’.’

Hangt het daarvan af: een tikkeltje extra geluk?

Saverys: ‘Een van de uitspraken van mijn vader, Philippe Saverys, was: ‘Het gaat vaak meer om geluk dan om verstand’. Ik geloof daar ook heel sterk in. Je moet je geluk pakken, want je krijgt maar één kans.’

Olieprijs

Bent u niet gewoon te roekeloos geweest met Exmar? Want ook voor een ander drijvend platform dat lng omzet in natuurlijk gas moest u bijna een jaar lang leuren om een huurder te vinden.

Saverys: ‘Toen we de Carribean bestelden, was er wel degelijk een klant: het Canadese Pacific Rubiales. Maar die kwam in moeilijkheden en haakte af. Ook voor het andere platform daagde vrij snel een huurder op: de oliehandel- en raffinagegroep Gunvor. Die wil de eenheid inzetten in Bangladesh, maar dat liep vertraging op. Ik ben geen gokker. Ik speculeer niet met lng-tankers, zoals mijn vriend en collega John Fredriksen (de Noorse reder met wie Exmar in 2015 een alliantie wou sluiten die uiteindelijk mislukte, red.). Hij kan zich dat permitteren, want hij is miljardair. Ik niet. Ik zou dat nooit doen.’

Maar u gokte wel op een hogere olieprijs, en kreeg de rekening gepresenteerd.

Saverys: ‘Technisch en operationeel zijn we wereldklasse met onze drijvende gasplatformen. Maar helaas werden we afgetroefd door de lage olie- en gasprijs. Dat was pech. We rekenden overigens niet op een hogere olieprijs, want we hadden een klant voor de Carribean.’

Tafelzilver

Het ging zelfs zover dat u een deel van uw tafelzilver verkocht, zoals de lng-tankers met eigen hervergassingseenheid aan het Amerikaanse Excelerate.

Saverys: ‘Ik wil zo’n ‘gedwongen verkoop’ alle dagen doen. We hebben die vloot verzilverd tegen heel mooie condities.’

Maar u bent nu wel de cashflow van die schepen kwijt.

Het was zo erg dat ik aan een vriend-arts vroeg: Een depressie, wat is dat? Leg me dat eens uit.

Saverys:Tu ne peux pas avoir le beurre, l’argent du beurre et le cul de la crémière. Effectief, we zijn heel mooie cashflows kwijt. Maar anders hadden we in 2018 een kapitaalverhoging moeten doen, en misschien al in 2017. Dat zou voor de aandeelhouders een bijzonder slechte zaak zijn geweest, want dan was hun aandeel verwaterd.’

Hoe erg vond u het dat bankiers Exmar als ‘rommel’ behandelden?

Saverys: ‘Dat doet erg veel pijn, maar ook enorm veel deugd, want het was onze redding. We hebben die Noorse obligatielening kunnen verlengen, zij het tegen schandalige tarieven. Maar het was dat of niets. Als je met een auto wil rijden en je hebt een platte band, moet je zo snel mogelijk een nieuwe opsteken.’

Bankiers

Gaat u die obligatielening nu vervroegd terugkopen?

Saverys: ‘Laat ons eerst maar bewijzen dat de Tango FLNG werkt. De eerste productie wordt verwacht in april en de eerste inkomsten in mei. Dat zal de bankiers additionele rust geven.’

Analisten verwachten dat Exmar tegen 2020 een brutobedrijfswinst van 130 miljoen dollar haalt. Dat is voor rentebetalingen. Dan moet u van die dure obligatielening af.

Nicholas Saverys over...

Zijn ultieme droom

‘Ik zou heel graag een drijvende raffinaderij bouwen in beschutte wateren, een chemiefabriek niet ver van de kust, waar we gas kunnen omzetten in ammoniak of olie in plastic.’

Zijn gronden in de Ardennen

‘Ik kocht ze om te jagen. Dat is traag geld. Aan duurzame landbouw doe ik niet. Maar ik plant wel bomen. Ik heb er in mijn leven meer dan 10 miljoen geplant. Ik heb ook gronden in Vlaanderen. Investeren in voetbal? Nee. Dat is een akte van geloof die meestal uitdraait op een akte van berouw.’

De opsplitsing van Exmar

‘Het zou logisch zijn als we onze maritieme groep opsplitsen in Exmar Energy en een pure rederijdivisie. Maar het is niet mijn eerste bekommernis. Eerst onze gasplatformen doen draaien en genieten van de positieve cashflows.’

Saverys: ‘Dat zit in de pijplijn. De herfinancieringen, waarmee we nu bezig zijn, willen we nog voor de zomer afronden.’

Volstaat de cashflow van Exmar om die klus te klaren?

Saverys: ‘Ja. We staan klaar voor nieuwe projecten. De storm is voorbij. Door de brexit en de handelsoorlog tussen China en de VS is er nog altijd veel onzekerheid in de wereld, maar Exmar bevindt zich in veilige wateren. Kijk naar onze shipping-divisie: we hebben de goedkoopste en modernste lpg-vloot ter wereld. Onze concurrenten zijn gemiddeld 35 procent duurder. We hebben een staalharde reputatie. En al onze schepen zijn verhuurd tegen winstgevende tarieven. Dat op zich is uitzonderlijk.’

Bangladesh

En wat als Gunvor het huurcontract voor dat platform in Bangladesh alsnog opzegt?

Saverys: ‘Het contract is bedoeld voor de levering van gas aan de industrie in de terminal Kafco, maar die bestemming is onzeker. Daar kan effectief nog van alles gebeuren. Maar als Gunvor annuleert, dan moet het de bankgarantie betalen die is afgesproken. Met dat geld kunnen we makkelijk een periode van twee jaar overbruggen. Als we in die tijd geen werk vinden voor het platform, dan zou dat toch wel sterk zijn. Met zo’n hervergassingsfabriek op zee is het niet nodig peperdure lng-fabrieken op het land te bouwen.’

Zit risico’s nemen niet ingebakken in de genen van de familie Saverys? Toen uw vader in de jaren 90 de scheepvaartgroep CMB van de Generale kocht, stond iedereen verstomd.

Het gaat vaak meer om geluk dan om verstand, zei mijn vader. Ik geloof daar ook heel sterk in.

Saverys: ‘Dat was op 18 juni 1991. (lacht) Ik weet het nog, omdat 18 juni ook de slag van Waterloo is en de verjaardag van mijn oudste dochter. Mijn broer en ik zaten in het kantoor van mijn vader, we waren nog piepjong, en hij zei iets dat hij eigenlijk nooit had mogen zeggen. Voor ons was het alsof hij een rode biefstuk voor de leeuwen gooide, en we vlogen erop af. Hij zei dat we net genoeg geld hadden om CMB over te nemen, als we al onze spaarcenten bij elkaar schraapten. ‘Maar,’ zo voegde hij eraan toe, ‘jullie moeten beslissen. Ik ga dat niet doen, want ik ben te oud.’ Te oud? Hij was toen 61 jaar, precies zo oud als ik vandaag. Het was alsof hij ons vroeg: ‘Gaan we naar de cinema of gaan we nog wat werken?’ Werken, natuurlijk! Dat is veel plezanter. (lacht) Die overname van CMB was een ongelooflijk risico. Anderhalf jaar later was de schuld bij de banken groter dan de beurswaarde.’

Uw vader gaf toen het roer door. Wordt het geen tijd dat u ook aan uw opvolging denkt?

Saverys: ‘Ik ben ermee bezig. Is het dringend? Nee. Is het een permanente zorg? Dat lijkt me een beetje te sterk uitgedrukt. Laat ons zeggen: ik werk eraan. Men zegt veel goede zaken over mijn zoon CarlAntoine, die mee in het onderhandelingsteam met YPF zat. Voor hem was het zijn eerste grote deal. Hij zou er het verschil helpen gemaakt hebben. Dat is leuk, maar ik ga dat toch altijd double checken, triple checken en quadruple checken, en kijken of het waar is.’

Hobby's

U test hem dus?

Saverys: ‘Dat is duidelijk. Ik geloof heel sterk in meritocratie. Carl-Antoine studeerde economie in Brussel, liep daarna twee jaar stage, was twee jaar actief bij een rederij in Hamburg en zit nu hier op het hoofdkantoor. Hij wordt dit jaar 30. Zelf ben ik de 60 voorbij. Er komt een tijd dat ik niet meer zo hands-on zal moeten zijn. Dat wordt een uitdaging. Ik wil geen vervelende schoonmoeder worden.’

U jaagt, gaat skiën, doet aan diepzeeduiken en zeilt. Niet meteen hobby’s voor iemand die een zittend leven leidt.

Saverys: ‘Ik ben ook nog helikopterpiloot geweest, maar vandaag vlieg ik niet meer. Waarom? Omdat ik elk risico wil wikken en wegen. Als je vliegt, moet je totaal gefocust zijn. Je mag dan niet met muizenissen in je hoofd zitten, want dan ben je een potentieel gevaar voor jezelf en de anderen. Mijn laatste vlucht dateert al van zo’n twaalf jaar geleden.’

Klopt het dat de bankiers u gevraagd hebben niet meer te jagen?

Saverys: ‘Ik kan u geruststellen: de bankiers hebben me dat niet verboden. Maar ik heb wel een ernstig jachtongeval gehad. Op 16 augustus 2017 ging ik met mijn dochter Margaux, enkele gidsen en een gezelschap naar een kudde buffels in Tanzania kijken. Ik wou de sociale structuur van zo’n kudde leren kennen, want het was de eerste keer dat ik in Afrika ging jagen. We wandelden terug naar de jeep die op 30 meter van ons stond, en plots zag ik mijn dochter weglopen met een buffel achter haar aan. Ik dacht: ‘Oei-oei-oei, dat is hier gevaarlijk.’ Ze bereikte de auto en de buffel keerde zich om, zodat hij tussen mij en de auto kwam te staan. ‘Verdorie, die heeft het op mij gemunt’, besefte ik. Ik liep naar een nabijgelegen bosje om me te verschuilen achter het hardhout. Dat beest maakte echter een rondje en kwam me achterna. Ik zat dus gevangen. Ik wist dat ik nu alles uit de kast zou moeten halen, want zo’n buffelaanval overleef je niet.’

Profiel Exmar

Boekte in 2017 een omzet van 228 miljoen dollar, 141 miljoen dollar brutobedrijfswinst, inclusief 100 miljoen dollar meerwaarde uit de verkoop van activa.

Telt net geen 2.000 werknemers, van wie 1.700 varend personeel.

Heeft 34 lpg-schepen, 1 lng-tanker, 2 lng-platformen en 2 accommodatieplatformen in eigendom.

Is sinds 2003 genoteerd op de Brusselse beurs en heeft een marktkapitalisatie van 380 miljoen euro.

‘Het dier viel aan en ik pakte zijn horens beet met maar één gedachte: ‘Als die mijn hart of buik doorboren, is het game over.’ De buffel slingerde me heftig heen en weer, terwijl ik me krampachtig probeerde vast te houden. Op een bepaald moment loste ik met mijn rechterhand en een van die horens ging door mijn rechterbeen. Ik greep het ding opnieuw vast en werd één keer, twee keer, drie keer omhoog geslingerd zoals in de corrida, terwijl ik nog altijd gespiest was. Zo ging ik het niet lang meer volhouden.’

‘Intussen waren die gidsen ijlings hun wapens gaan halen en teruggekomen. Bam, bam, bam... Het beest viel pardoes op de grond met mij eronder. Ik dacht: ‘Oké, ik leef nog, maar nu word ik verpletterd.’ De gidsen trokken me onder het kadaver vandaan. Ik zag bloed, maar het leek niet dramatisch. Geen slagader geraakt, mijn been was blijkbaar niet gebroken. Wel veel pijn. En toen gebeurde iets eigenaardigs: ik werd gedurende een dikke halve minuut blind. Alles werd wit. De eerste tien minuten is dat zo’n drie keer gebeurd. De artsen vertelden mij later dat dat kwam omdat mijn lichaam een overdosis adrenaline produceerde.’

Bent u nadien te weten gekomen waarom die buffel aanviel?

Saverys: ‘Een wild dier zal nooit iemand aanvallen, tenzij het gewond is of zich bedreigd voelt. Die buffel was beschoten door stropers en een van de kogels zat in zijn long. Het dier zocht een schuilplek in de bosjes en werd nerveus. Wat was mijn geluk? Eén: dat het een vrouwelijke buffel was, en geen mannetje. Twee: dat het gewond was en al volop verzwakt. Drie: dat ik de reflex had die horens vast te grijpen. Het is zoals in het zakenleven: als er ergens een chanceke voorbijkomt en je pakt het, kan dat het verschil maken. Maar je krijgt er slechts een fractie van een seconde voor.’

Buffels

Hoelang was u daarna buiten strijd?

Saverys: ‘In Afrika heb ik zes dagen in het ziekenhuis gelegen. In België heb ik nog drie dagen rust genomen. De negende dag was ik weer aanwezig op Exmar. In het begin in een duwstoeltje, wat me erg ambeteerde. Daarna op krukken en dan weer op volle kracht.’

Jaagt u nog?

©Diego Franssens

Saverys: ‘Ja, maar niet meer op buffels...’

Geen angst of nachtmerries aan overgehouden?

Saverys: ‘Ik ben niet gauw bang. Al heb ik na dat ongeval met die buffel wel twaalf uur lang gedacht dat ze mijn been gingen afzetten. Dan was het afgelopen met zeilen en jagen. Skiën kan nog wel op één been, en duiken ook. Blijkbaar kan ik zulke dingen vrij goed plaatsen. Het toeval wou dat de dag voor mijn jachtongeval prostaatkanker bij mij is vastgesteld. Plots zag ik het zwaard van Damocles boven mijn hoofd hangen. Maar waarom zou ik me er zorgen over maken? Dat is niet ongewoon voor mensen van mijn leeftijd. Zoals gezegd, ik kan die dingen vrij goed plaatsen.’

U bent dus bijna dood geweest, en uw bedrijf ook?

Saverys: ‘Ja, maar we zijn allebei weer springlevend. En klaar voor de toekomst.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect