De Lijn vraagt meer financiële armslag

Een bus van De Lijn. ©BELGAIMAGE

De kostendekkingsgraad, de bijdrage van de reizigers aan de inkomsten, steeg vorig jaar naar 21,1 procent.

De Lijn, de maatschappij die instaat voor het openbaar vervoer in Vlaanderen, vraagt de volgende Vlaamse regering meer financiële armslag. Dat kan door het bedrijf te 'deconsolideren' van de overheid, waardoor die het niet meer moet opnemen in haar cijfers. 

Volgens voorzitter Marc Descheemaecker is zo'n beslissing 'de logica zelve' tijdens de volgende legislatuur, gezien de inspanningen van het bedrijf om performanter te worden. 'Er zijn veel goede argumenten om het te doen. Als het niet lukt, is dat een gemiste kans voor iedereen', zei Descheemaecker dinsdag bij de voorstelling van het jaarverslag 2018. De Lijn haalt het punt ook aan in haar memorandum voor de voorbije verkiezingen.

Beperkingen

De Lijn is nu vooral in handen van de Vlaamse overheid (81,6%). De rest van het kapitaal zit bij de gemeenten, de provincies en een aantal particulieren. Het statuut van de overheidsdochter legt de onderneming een aantal beperkingen op. Zo is er geen mogelijkheid om leningen aan te gaan. 'Ook niet als dat te verantwoorden is en opportuun zou zijn,' zegt directeur-generaal Roger Kesteloot.

Een andere beperking is dat de jaarrekening in evenwicht moet zijn. Dat blijkt ook over 2018: er was een overschot van 229.000 euro. De Lijn noemt dat bedrijfsmatig niet interessant omdat ze zo niet kan inspelen op opportuniteiten en bedreigingen en geen incentives heeft om meer winst te boeken.

Daarom wil de top van de onderneming een deconsolidering op de tafel van de volgende regering leggen, en meer financiële flexibiliteit krijgen. Dat kan zonder de controle door de overheid, onder meer via regeringscommissarissen, op te geven. En nog steeds met een beheersovereenkomst.

Afspraken met projectontwikkelaars

Zo'n stap 'geeft het management mogelijkheden om op lange termijn te werken', aldus Descheemaecker. Kesteloot gaf het voorbeeld van value capturing, waarbij De Lijn naar buitenlands voorbeeld afspraken kan maken met projectontwikkelaars om een deel van de extra inkomsten op te strijken die voortvloeien uit de ontsluiting van hun projecten door het openbaar vervoer. 

De hogere performantie van De Lijn uitte zich vorig jaar in een gestegen kostendekking. Die ging van 20,7 naar 21,1 procent. De reiziger nam in 2018 dus ruim een vijfde van de werkelijke kosten van zijn bus- of tramrit voor zijn rekening. Eind 2016 was dat met 16 procent nog minder dan een zesde. Of met andere woorden: de belastingbetaler draagt sinds 2014 5 procentpunten minder bij aan een vervoerbewijs van De Lijn. Toch blijven de vervoerbewijzen van De Lijn bij de goedkoopste van West-Europa.

De stijging is onder meer het gevolg van een efficiëntere bedrijfsvoering. De inkomsten van reizigers groeiden met 1,7 procent tot 194,8 miljoen euro, vooral door een tariefindexering. Het aantal abonnementen tegen volle prijs (+1% tot ruim 267.000) en digitale vervoerbewijzen zat in de lift. Digitaal was er een groei van 2 procentpunten. Zoals eerder bekendraakte, publiceert De Lijn voorlopig geen reizigersaantallen. Het is wachten tot de zomer, als het eerste volledige jaar met de nieuwe Mobib-kaarten achter de rug is.

Stiptheid

Kesteloot ging ook in op de daling van de tevredenheidscijfers naar 62 procent, die De Tijd eerder bekendmaakte. In 2017 was dat 64 procent. Hij noemde dat 'een punt van grote zorg', dat volgens hem bijna uitsluitend toe te schrijven is aan een gebrek aan stiptheid, 'absoluut een pijnpunt'. Dat is dan weer het gevolg van de verkeersdrukte en de files. Daarom blijft De Lijn aandringen op meer investeringen in een goede verkeersdoorstroming. 

Intussen blijft het bedrijf zelf investeren, onder meer in extra schermen met informatie in realtime en een vergroening van de vloot. Zo is een aanbesteding voor 925 elektrische en 277 hybride bussen in voorbereiding. Dat wordt een forse uitgave: een elektrische bus kost afgerond 400.000 euro. De Lijn wil tegen 2025 in 13 centrumsteden volledig emissievrij rijden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect