interview

‘Elk bedrijf moet zich afvragen of het een alternatief heeft voor de truck'

©Wouter Van Vooren

Het spoor dringt de files terug en stoot minder CO2 uit dan het wegvervoer. Toch gebruikt 60 procent van de Belgische bedrijven het spoor niet, zegt Pieter Vanovermeire, de CEO van het spoorbedrijf Railtraxx.

De Vlaamse havens en de Vlaamse overheid maken 8 miljoen euro vrij om meer vrachtvervoer van de weg naar het spoor of de binnenvaart te krijgen. Voor het eerst in jaren hebben enkele politieke partijen goederenvervoer per spoor in hun politiek verkiezingsprogramma opgenomen.

Profiel Railtraxx

> Belgische spoorwegmaatschappij, opgericht in 2009.

> Smolt samen met Captrain Belgium, onderdeel van de Franse nationale spoorwegmaatschappij SNCF.

> Is een van de twaalf vrachtoperatoren op het Belgische spoornet.

> Zet wekelijks 100 treinen in in België, Duitsland en Nederland.

> 40 miljoen euro omzet.

> 3 à 5 procent winstmarge.

> 120 werknemers.

En toch kampt het spoor nog altijd met een perceptieprobleem, zegt Pieter Vanovermeire, de CEO van het Belgische spoorbedrijf Railtraxx. ‘60 procent van de bedrijven kent het spoor niet. Vele denken nog altijd dat het spoor bestemd is voor het vervoer van staalrollen en bulk. Maar elk bedrijf moet zich afvragen of het een alternatief heeft voor de truck. Een vriendin bij een medisch bedrijf vroeg me drie jaar geleden of het spoor voor transport naar Italië geen alternatief kon zijn. Nu gaat 30 procent van haar trafiek naar daar per trein.’

IKEA

Het spoorvrachtbedrijf Railtraxx - sinds kort in handen van de Franse nationale spoorwegmaatschappij SNCF - is een belangrijke speler in de Antwerpse haven en actief in heel West-Europa. Het vervoert papierrollen vanuit Oostenrijk naar Antwerpen, IKEA-meubels tussen Roemenië en Zeebrugge, Pringles en pampers voor Procter & Gamble tussen België en Italië en Nespresso-pads voor Nestlé en houdt naar eigen zeggen dagelijks 500 trucks van de weg.

‘Zodra bedrijven het spoor kennen, zeggen ze: ‘Wauw, jullie treinen rijden op tijd. Jullie annuleren niet. Wij groeien dankzij jullie’’, zegt Vanovermeire. ‘We werken voor multinationals als BASF, ArcelorMittal, IKEA, BP en Belgische logistiekers als H.Essers en Move Intermodal. Zij doen dat niet voor de mooie ogen van het spoor. Wel omdat het bedrijfseconomische plaatje klopt.'

'Uiteindelijk telt niet het klimaat, maar de prijs. Die moet vergelijkbaar zijn met andere vervoersmodi. Spoor is niet duurder dan schip of truck. Je moet alleen het volledige plaatje bekijken.’

Belgische problemen

Het aandeel van het goederentransport per spoor in ons land tegen 2030 opkrikken van 10 naar 15 procent, zoals de Belgische overheid wil, vergt echter nog veel werk. Het gros van het containertransport tussen havens en het hinterland verloopt nog met trucks. Sommige van de ‘spoorproblemen’ zijn ‘erg Belgisch’.

Een Belgische treinbestuurder die vanuit Antwerpen met een goederentrein naar Aken rijdt, moet drie talen kennen.
Pieter Vanovermeire
CEO Railtraxx

‘Wist je dat een Belgische treinbestuurder die vanuit Antwerpen met een goederentrein naar Aken rijdt drie talen moet kennen?’, vraagt Vanovermeire. ‘Nederlands om hier te vertrekken, Frans als hij Hasselt gepasseerd is, en Duits om de grens over te steken. Taalniveau B2, niet van de poes.’

Nederland loste het ‘taalprobleem’ op door de 15 seingevers in het grensstation Venlo een cursus Duits te geven en de Duitse en Nederlandse treinbestuurders daar te wisselen. Zo moeten de 500 treinbestuurders die dagelijks de grens passeren niet verplicht Nederlands en Duits kennen. ‘Een hands-on oplossing’, zegt Vanovermeire. ‘Met zulke ingrepen kan je veel doen. Je hebt niet altijd miljoenen nodig om het vrachtvervoer per spoor aantrekkelijker te maken.’

Antwerpse haven

Ook in de Antwerpse haven, die 1.000 kilometer spoor telt, kan met kleine ingrepen veel verbeterd worden. ‘De spoornetbeheerder Infrabel onderhoudt daar de spoorinfrastructuur alsof er ultrasnelle tgv’s op moeten rijden. Veiligheid is heel belangrijk, maar Infrabel moet voor het goederenvervoer een businessmodel hebben dat gebaseerd is op het principe van ‘hoe meer treinen op onze sporen, hoe meer inkomsten uit de verhuur van rijpaden’. Infrabel moet een katalysator worden van meer spoorvervoer. Nu focust het vooral op veiligheid en onderhoud.’

Een ander probleem is dat de Antwerpse haven in het weekend virtueel gesloten is voor spoorvervoer. ‘Van zaterdag 14 uur tot zondagavond 22 uur zijn belangrijke spoorbundels niet berijdbaar omdat de sporen op de belangrijke as naar het Ruhrgebied worden afgesloten voor onderhoud. In Rotterdam is het spoor in de haven ’s weekends maar 120 minuten gesloten.’

Langere treinen

Ook langere treinen kunnen veel veranderen. ‘In de ons omringende landen wordt daar zwaar op ingezet. In België mogen treinen standaard 550 meter lang zijn. 750 meter zou bedrijfseconomisch een groot verschil maken. Nu kan het alleen als uitzondering.’ Ook de annulering van rijpaden is weinig flexibel. ‘Wil je dat kostenvrij doen, dan moet dat dertig dagen op voorhand worden aangevraagd. Niet optimaal in een logistieke sector die de klok rond werkt.’

Schoolverlaters kiezen niet meteen voor een spoorbedrijf, maar zodra we ze op de koffie krijgen, zijn ze mee met ons verhaal.
Pieter Vanovermeire
CEO Railtraxx

‘Goederenvervoer per spoor moet veel hoger op de politieke agenda komen’, zegt Vanovermeire. ‘Duitsland verlaagde de tarieven voor het gebruik van het spoornet vorig jaar met een derde. Met onmiddellijk resultaat. In het eerste kwartaal ging het gebruik van het spoor er met 5 procent op vooruit.’

‘Vijftig jaar geleden droeg de spoormachinist een plastron en was het spoor een gerespecteerd vervoermiddel’, zegt Vanovermeire. ‘Vandaag is luchtvaart de sexy sector. Toch hebben we alle troeven in handen om de spoorsector opnieuw sexy te maken. We hebben dat ook nodig om de juiste mensen te vinden. Alle klimaatmarsen ten spijt. Het klopt dat schoolverlaters niet meteen kiezen voor een spoorbedrijf. Maar zodra we ze op de koffie krijgen, zijn ze mee met ons verhaal.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect