Advertentie
Advertentie

'Ever Given is geen schip meer, maar een brug'

Het schip Ever Given is vastgelopen in het Suezkanaal. ©VIA REUTERS

Het kan nog weken duren voor weer schepen door het Suezkanaal kunnen varen. Dat is de voorlopige conclusie van Boskalis, het Nederlandse bedrijf dat het gestrande containerschip Ever Given moet losmaken, en ook de vrees van Evert Lataire, maritiem ingenieur aan de UGent.

‘Het spijt me, meneer, maar de hele wereldpers hangt hier aan de lijn voor meer informatie over het vastlopen van de Ever Given.’ Wie gisteren contact opnam met de Nederlandse maritieme dienstengroep Boskalis werd omgeleid naar een receptioniste die alleen je naam en telefoonnummer noteerde.

Boskalis is het moederbedrijf boven Smit Salvage, een specialist in het bergen van schepen die werd aangezocht om de Ever Given weer drijvende te krijgen. Het monumentale schip onder Panamese vlag, met 20.000 containers aan boord, ligt sinds woensdagochtend bijna dwars op het Suezkanaal. Smit Salvage stuurde in de nacht van woensdag op donderdag in allerijl een team specialisten naar de plaats van het onheil, in het zuidelijke deel van het Suezkanaal, midden in de Egyptische woestijn. In tussentijd sloeg een ander team aan het rekenen met de ballastgegevens van het schip en zelfs satellietbeelden.

Als je wat rekent, kom je snel tot de slotsom dat het schip lostrekken gewoon niet gaat.
Peter Berdowski
CEO Boskalis

Donderdagochtend kon CEO Peter Berdowski al melden dat het dagen tot weken kan duren voor het schip losgemaakt kan worden. Al die tijd liggen honderden tankers en containerschepen geblokkeerd op hun route van Azië naar Europa. Die is op jaarbasis goed voor 12 procent van de wereldhandel.

Het is ook de voorzichtige conclusie van Evert Lataire, professor maritieme techniek aan de ingenieursfaculteit van de UGent en een expert in scheepsdynamica. 'Wie begrijpt hoe de Ever Given dwars op het kanaal is terechtgekomen, krijgt ook een idee van hoe moeilijk het wordt om het schip weer vlot te krijgen.'

Oevereffect

De eerste vraag is dus: hoe kon het zover komen? Op de plek waar het schip vastliep, is het Suezkanaal ongeveer 300 meter breed, smaller dan de lengte van het schip (400 meter). ‘De Ever Given voer van zuid naar noord en stond er een stevige, maar niet abnormale westenwind, dwars op het schip’, beschrijft Lataire. ‘Om de drift - het afdrijven naar de oostelijke oever door die wind - te compenseren moest de kapitein tegensturen. Hij moest dus de voorsteven lichtjes in westelijke richting leggen om toch mooi recht door het kanaal te varen. Hoe sneller een schip vaart, hoe beter het te besturen is. Dat verklaart waarschijnlijk waarom het vrij snel voer, bijna 13 knopen of 20 kilometer per uur.’

Uit de AIS-gegevens (Automatic Identification System is een trackingsysteem voor de wereldwijde scheepvaart dat je vrij kan raadplegen op marinetraffic.com) kon Lataire afleiden dat het schip vlak voor het vastliep vrij dicht bij de westelijke oever voer. ‘Waarschijnlijk doordat de wind even wegviel en de kapitein niet snel genoeg kon bijsturen. Op dat moment trad het zogenaamde oevereffect op. Dat zit zo. Het kanaal is alleen maar op zijn centrale vaargeul 25 meter diep, sowieso redelijk ondiep voor een schip met een diepgang van 16 meter. Dichter bij de oevers neemt de diepte van het kanaal vrij snel af: op 75 meter gaat het van 25 meter diepte naar 0 meter. Hoe minder ruimte onder en naast het schip om de enorme watermassa weg te duwen hoe meer zijdelingse druk er ontstaat vanuit de oever. Dat oevereffect werkt vooral op de voorsteven van het schip, waardoor die weg van de westelijke oever werd geduwd.'

©Suez Canal Authority/dpa

'Daar komt de forse voorwaartse stuwing van de schroef (de snelle vaarbeweging van 13 knopen, red.) bovenop. Op de AIS-gegevens is te zien dat de voorkant van het schip vrij snel is weggedraaid van de westelijke oever, waarop het zich in de oostelijke oever van het kanaal heeft geboord. Door de zwenking is de achtersteven in de westelijke oever gestrand.'

Uit beelden blijkt ook dat het schip daarbij omhoog is gekomen. Daardoor drijft het niet meer, maar 'hangt' het tussen de twee zandoevers, zegt Lataire. ‘De Ever Given is geen schip meer, maar is een brug geworden, die onder het enorme gewicht van haar 20.000 containers ook doorbuigt.’

Heel zware walvis

De analyse stemt overeen met die van Berdowski van Boskalis: ‘Het is als een heel zware walvis op het strand.' Meteen ook de reden waarom hij concludeerde dat het proberen lostrekken met tien sleepboten vooral ‘een dappere poging’ was. ‘Als je wat rekent, kom je snel tot de slotsom dat dat gewoon niet gaat.’

Wie begrijpt hoe de Ever Given dwars op het kanaal is terechtgekomen, krijgt ook een idee van hoe moeilijk het wordt om het schip weer vlot te krijgen.
Evert Lataire
Professor maritieme techniek UGent

‘Vergeet niet dat het schip 16 meter diep is en dus onder water vele meters diep in de schuin oplopende oever steekt’, voegt Lataire toe. Zo blijft er volgens de ingenieur maar één (dubbel) spoor over dat de Smit Salvage kan bewandelen: de oevers rond de voor- en achtersteven afgraven en vrij baggeren, en tegelijk het schip minder zwaar maken. Dat kan door olie en waterballast af te pompen en containers van het schip af te halen. ‘Dat laatste gebeurt normaal in havens met hoge kranen vanop de kaaien. Ik zie niet meteen hoe je midden in de woestijn een kraan krijgt die tot 50 meter hoog gestapelde containers kan grijpen.’

Het aanvoeren van al het benodigde materieel - langs beide kanten van het schip bovendien - kan op zich al dagen duren. En dan moeten de werken nog beginnen. De hele klus klaren wordt dus eerder een kwestie van weken dan van dagen. Tot zo lang zit er voor de hele scheepvaart tussen Zuid-Oost-Azië en Europa niets anders op dan rondvaren via de Zuid-Afrikaanse Kaap de Goede Hoop.

'Cynisch genoeg is de Ever Greet, een zusterschip van de Ever Given, het eerste dat nu die omweg maakt', raakte gisteravond bekend.

Vrijmaken Ever Given duurt minstens tot woensdag

Het zal minstens tot volgende woensdag duren om de Ever Given, het vastgelopen containerschip dat het Suezkanaal blokkeert, vrij te krijgen. Dat meldt het persagentschap Bloomberg vrijdagochtend op basis van anonieme bronnen met kennis van de operatie. Er is meer tijd nodig om zand te baggeren om het 200.000 ton zware containerschip vrij te krijgen, aldus het nieuwsagentschap.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud