NMBS betaalt recordbedrag om graffiti van treinen te halen

©BELGA

De NMBS moest vorig jaar een recordbedrag van 4,1 miljoen euro betalen om graffiti te verwijderen van haar treinen. Ook de Brusselse vervoersmaatschappij MIVB tastte diep in de buidel in de strijd tegen ongevraagde ‘versieringen’.

Bij de spoorwegmaatschappij hebben ze het afgelopen jaar 132.800 m² graffiti moeten wegspuiten van de treinstellen. Dat was het jaar voordien ‘slechts’ 116.400 m². Het is bijna 40.000 m² meer dan in 2015 en 90.000 m² meer dan acht jaar geleden. Ook het prijskaartje dat verbonden is aan het verwijderen van zo veel tags - handtekeningen - en andere graffiti loopt op. Het kostte de NMBS vorig jaar al 4,1 miljoen euro, tegenover 3,6 miljoen euro een jaar eerder. In acht jaar is er sprake van meer dan een verdrievoudiging (1,1 miljoen euro in 2010).

Die stijging kwam er alhoewel de NMBS naar eigen zeggen steeds meer maatregelen neemt om graffitispuiters weg te houden. ‘We hebben extra mensen aangeworven bij onze veiligheidsdienst Securail’, vertelt NMBS-woordvoerder Dimitri Temmerman. ‘We gebruiken meer bewakingscamera’s. Sinds eind vorig jaar hebben we 21 dynamische camera’s die zeer opvallend zijn en vandalen moeten afschrikken. We zetten die tijdelijk in op locaties waar dat nodig is, zowel tegen graffiti als tegen spoorlopers, fietsdiefstallen en andere vormen van vandalisme. Wie betrapt wordt, riskeert een strafrechtelijke vervolging en een fikse boete.’

Buitenlanders

Niet alleen Belgische graffitispuiters viseren de NMBS-treinen. In een rangeerstation in Sint-Niklaas zijn eind vorig jaar acht graffitispuiters uit Duitsland betrapt, terwijl in april vorig jaar in hetzelfde station ook al twee Britten waren betrapt. De buitenlanders werden via een snelrechtprocedure vervolgd. De Britten kregen zes maanden cel met uitstel.

Onze mening

Ook graffiti is kunst, maar dat geldt niet voor alle graffiti. Het kostte de NMBS en de MIVB vorig jaar samen zo’n 5 miljoen euro om graffiti te verwijderen. Onze vervoersmaatschappijen zweren bij de criminologische ‘theorie van de kapotte ramen’. Die dateert al van 1982 en komt erop neer dat plaatsen die al vervuild zijn of waar er al gebroken ramen zijn, nog meer vuil aantrekken of aanzetten om nog meer ramen te breken. Hoe sneller je iets dus weer proper maakt, hoe beter.

In het geval van graffiti komt daar nog bij dat het minder voldoening geeft om een ‘tag’ (handtekening) of een ‘piece’ (schildering) te spuiten als die meteen weg is en niemand die zal zien. Maar of die strategie echt werkt, is nog maar de vraag. Het lijkt vooral vechten tegen de bierkaai. De Regie der Gebouwen moest dit jaar al twee keer de Kunstberg vrijmaken van tags. En ze begroot daar dit jaar nog eens twee poetsbeurten voor. Zijn er dan geen constructiever oplossingen denkbaar? Zoals het integreren van graffiti en andere streetart in onze stations? Of zijn we gedoemd elk jaar miljoenen euro’s uit te geven?

Lars Bové, redacteur Politiek & Economie

Een 28-jarige Bruggeling kreeg in juni acht maanden cel met uitstel omdat hij zijn tag op wagons en stations plaatste. Maar hij werd lang niet voor alle feiten waarvoor het parket hem vervolgd had veroordeeld. Het is niet gemakkelijk te bewijzen dat een tag daadwerkelijk door persoon X is geplaatst als die niet op heterdaad is betrapt of als er geen foto’s gevonden zijn die hem eraan linken.

Om de lange en onzekere strafrechtelijke procedures te vermijden kondigde federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) in februari aan dat de NMBS - in navolging van de andere vervoersbedrijven - administratieve boetes gaat uitschrijven. De administratieve boete voor graffiti spuiten bedraagt wel slechts 100 euro.

MIVB

De Brusselse vervoersmaatschappij MIVB spendeerde vorig jaar 456.000 euro om 75.000 tags, graffiti en wildgeplakte affiches en stickers te verwijderen in de metrostations. Daar kwam nog eens 368.000 euro bij om die te verwijderen van de voertuigen. De totale kostprijs bedroeg dus 824.000 euro.

Net als de NMBS zet de MIVB meer mensen en camera’s in en probeert ze vooral zo snel mogelijk op te treden. ‘De MIVB komt over het algemeen binnen 48 uur tussen na het signaleren van een tag of graffiti in een station’, zegt woordvoerder Guy Sablon. ‘Als het een racistische of beledigende tag betreft, is dat binnen drie uur. Voor de voertuigen gaat dat nog sneller. Vanaf het moment dat we het opmerken, rijdt het voertuig terug naar de stelplaats. Ik daag je uit een bus, tram of metrostel te vinden die met een tag rondrijdt. Die snelle tussenkomst is belangrijk. Door meteen in te grijpen vermijden we een ‘besmettingseffect’. Maar zelfs met draconische maatregelen is het moeilijk daders op heterdaad te betrappen en voor de rechter te brengen.’

Bij De Lijn valt het nogal mee, met vorig jaar slechts een tiental gevallen, vooral op de kusttram. Voor heel 2017 kostte het verwijderen van graffiti de Vlaamse vervoersmaatschappij amper 50.000 euro. Woordvoerster Sonja Loos wijt dat onder andere aan de efficiënte beveiliging van de stelplaatsen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content