NMBS heeft Italianen nooit vertrouwd

Pardon in 2006, een jaar voor zijn pensioen ©BELGA

'Zij die denken dat er gesjoemeld is in de aankoop van de Fyra mogen alle dossiers van mijn 38-jarige carrière bij de NMBS uitpluizen, ik verzeker u dat ze van een kale reis zullen terugkomen', zegt Leo Pardon in een gesprek met de redactie. Pardon was tot 2007 directeur-generaal reizigers bij de NMBS en nauw betrokken bij de aankoop van 3 treinstellen van de Italiaanse constructeur AnsaldoBreda.

Leo Pardon staat sinds begin deze week, zes jaar nadat hij met pensioen ging bij de NMBS, ongewild volop in de schijnwerpers. Hij had de leiding in het aanbestedingsdossier voor de Fyra en is dus een sleutelfiguur in de hele aankoopprocedure.

In een gesprek met de redactie herhaalt hij dat het dossier correct is verlopen. Maar hij geeft toe dat hij van bij het begin geen goed gevoel had met AnsaldoBreda. De Belgische en Nederlandse ingenieurs zouden het project wel in goede banen leiden, zei hij. Quod non. 'Maar voor mij blijft de hamvraag toch hoe het mogelijk is dat een trein die gehomogoleerd was en zo uitvoerig getest na enkele weken zoveel gebreken vertoont: dat men dat eens goed uitzoekt'. 

De aankoop verliep via een normale Europese openbare aanbesteding?

Pardon: 'De aankoopprocedure die de raad van bestuur in 2002 goedkeurde was een onderhandelingsprocedure, dat is niet onbelangrijk om weten. Zeven kandidaten schreven zich in en werden weerhouden, één werd geweigerd omdat hij geen referenties kon voorleggen van gelijkaardige projecten, maar ik ga u niet zeggen welke constructeur dat was. Het dossier liep langs het directiecomité, dan het auditcomité en werd in april 2004 goedgekeurd door de raad van bestuur, dat is allemaal correct verlopen'.

Uiteindelijk bleven twee kandidaten over, AnsaldoBreda en Alstom. Klopt het dat hun offertes ook niet helemaal conform waren met het lastenboek?

Pardon: 'Dat is juist. We hadden die kunnen weigeren en de hele procedure kunnen overdoen. Maar dat zou niets opgelost hebben. Bovendien was er veel druk om haast te maken met het dossier, vooral vanuit Nederlandse kant. Vergeet niet dat de Benelux-trein, waar men nu zo lyrisch over doet, een krakkemikkig ding was geworden. Trouwens toen duidelijk werd dat er maar 3 treinen gingen besteld worden in plaats van 10, trok ook Alstom zich terug omdat het voor hen niet meer de moeite was'.

Toen AnsaldoBreda uitzicht had op het winnen van het contract, hebben ze tot twee maal toe hun prijs verhoogd. Is dat normaal?

Pardon: 'Dat zou kunnen, dat kan ik me niet herinneren, als dat in het rapport van Ernst & Young staat zal dat wel kloppen'.

De slechte reputatie van AnsaldoBreda en het moederbedrijf Finmeccanica was bekend. Maakte u zich daar geen zorgen over?

Pardon: 'Natuurlijk wel, daar is uitvoerig over gedebatteerd. Maar omdat de Belgische en Nederlandse spoorwegen voldoende expertise in huis hadden, waren we er gerust in dat we de zaak wel goed konden opvolgen. Daarom maakte de raad van bestuur ook een budget vrij van 1,8 miljoen om onze ingenieurs en andere mensen in Italië het project te laten begeleiden. En omdat we er niet helemaal gerust in waren hebben we ook spijkerharde garanties aangebracht in het contract met boeteclausules en verbrekingsmogelijkheden. Maar mag ik opmerken dat Alstom toen evenmin in een goede financiële positie zat?'

In 2007 toen de Fyra eigenlijk al klaar had moeten zijn, ging u met pensioen. Verliep het project op dat ogenblik zoals gewenst?

Pardon: 'Niet echt. We zijn daar verschillende keren op bezoek geweest en ik herinner me dat we daar eens een erg harde vergadering hadden met de Italianen, onze Belgische en de Nederlandse ingenieurs hebben toen amok gemaakt omdat het project vertraging opliep. In die mate dat de Italiaanse regering een vertegenwoordiger op ons af stuurde om ons te verzekeren dat het allemaal wel goed zou komen. Maar onze ingenieurs stelden vast dat de planning niet gerespecteerd werd en de organisatie niet op punt leek. Ik had er nochtans wel een goede indruk van'.

Het verbaasde u dan niet dat de NMBS nu het contract heeft verbroken?

Pardon: 'Ik vind het toch wel heel vreemd dat na al die keuringen en testen die de trein onderging er na enkele weken commerciële activiteit plots honderden dingen fout zijn. Hoe kan dat? Vreemd toch dat men die treinen dan überhaupt liet rijden. Dat is volgens mij een belangrijkere vraag in dit dossier dan het verloop van de aankoopprocedure - die volledig correct was. Daar zou ik graag een onderzoek naar zien gebeuren.'

Is het rapport van Ernst & Young een goede weergave van wat er gebeurd is tijdens de aankoopprocedure?

Pardon: 'Ik heb geen dossier meer bij mij, slechts enkele documenten, het is ook lang geleden, ik kan me dus niet alles herinneren. Maar het zal wel kloppen wat er in staat zeker. Toch zou het goed zijn dat het hele verhaal eens onderzocht wordt door een andere consultant dan de huisleverancier van de NMBS (Ernst & Young, nvdr). Er is nu een sfeer gecreëerd waarbij de integriteit van mezelf en de mensen waarmee ik toen werkte op de proef is gesteld. Daarom hoop ik op een onderzoek van een neutraal orgaan, dat kan bijvoorbeeld het Rekenhof zijn.'

Ben u tijdens die hele procedure apart benaderd geweest door AnsaldoBreda, hebben anderen druk uitgeoefend om te kiezen voor de Italianen?

Pardon: 'Ik heb nooit geen druk van buitenaf gevoeld om te opteren voor Ansaldo en buiten de normale werkzaamheden in voorbereiding van het contract heb ik ook geen persoonlijke ontmoetingen gehad met mensen van dat bedrijf. Men mag gerust alle dossiers bekijken en onderzoeken die ik tijdens mijn 38-jarige carrière bij het spoor behandeld heb. En wie denkt dat daarin gesjoemeld is, die zal van een kale reis terugkomen. Dat verzeker ik u.'

Heeft het parket u al gevraagd om mee te werken aan hun vooronderzoek?

Pardon: 'Neen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud