Sapim, Belgisch leverancier van fietsspaken aan het Tour-peloton

Het atelier van fietsspakenfabrikant Sapim in Wilrijk. ©Dieter Telemans

Het Belgische Sapim levert fietsspaken aan twee derde van de renners van de Tour de France. Sinds Axel Moorkens het overnam, surft het voluit op de wereldwijde fietshype.

Toen Herman Schoonhoven in 1918 het Belgische spakenbedrijf Société Anonyme Pour l’Industrie des Métaux (Sapim) oprichtte, had hij het ongetwijfeld over ‘rayons’. Een Franse term die net als die voor veel andere fietsonderdelen - guidon, frein, tube, tige, jante, dérailleur - nog in veel Vlaamse dialecten terug te vinden is. Die Franstalige periode is definitief passé. Bij het stevig opgepoetste Sapim heeft men het steevast over ‘spokes en nipples’. Het laatste is voor alle duidelijkheid het kleine onderdeel waarin de spaak in de velg verdwijnt.

©MEDIAFIN

Spaken, nippels en velgen zijn big business en dat heeft alles te maken met het groeiende succes van de fiets. ‘De fietsenmarkt groeit jaarlijks met 2 tot 3 procent’, zegt Axel Moorkens, de CEO van autogroep Alcopa die Sapim in 2004 in eigen naam kocht. ‘Wij volgen die groei. Toen ik Sapim kocht, had ik dit nooit durven te dromen. Het imago van de fiets is op korte termijn compleet veranderd. Een fiets is niet langer een dom transportmiddel maar een synoniem voor ecologie en gezondheid. Een fiets is sport, vrije tijd en zelfs een ideale manier om aan networking te doen. Nog meer dan golf. Tel eens de wielerclubs in ons land? En het aantal mensen dat het fietst? Gigantisch!’

De groei bij Sapim kwam niet vanzelf maar is vooral te danken aan zware investeringen, in een sector waarin sinds 2000 amper geïnvesteerd werd. Moorkens pompte de afgelopen drie jaar liefst 24 miljoen euro in zijn bedrijf. Daarvan ging het gros -19 miljoen - naar de fabriek in Wilrijk.

Sapim heeft nog spakenfabrieken in Frankrijk, Hongarije en Taiwan. In 2011 nam Moorkens via zijn familievehikel Famo ook het Nederlandse Ryde (ex-Rigida) over, een specialist in aluminium en roestvrije velgen waarvan de roots teruggaan tot 1923. Ryde heeft fabrieken in Nederland, Hongarije, Maleisië en China. De tien fabrieken zijn goed voor een omzet van 40 miljoen en worden gestuurd vanuit Wilrijk.

‘De afgelopen drie jaar is meer in het bedrijf geïnvesteerd dan de 97 jaar ervoor’, zegt Moorkens. ‘Tien jaar geleden hadden we een visie: we wilden tot de top behoren. We hebben er hard voor moeten werken, maar we hebben het bereikt.’

Spaken en nippels

Sapim produceert 300 miljoen spaken en nippels per jaar en zit met zijn producten in het topsegment. Van de Belgische productie - Wilrijk is de grootste site - vertrekt meer dan 98 procent naar het buitenland. Vooral naar Duitsland, Nederland, de VS en Azië.

De afgelopen drie jaar is in het bedrijf meer geïnvesteerd dan in de 97 jaar ervoor.
Axel Moorkens
Eigenaar Sapim

‘70 procent van de renners van de Pro Tour-wielerteams - de teams Lotto-Soudal, Sunweb, Dimension Data, Sky, BMC, AG2R, Movistar, Astana, UAE, Alpecin - rijden met onze spaken’, zegt Amaury de Cordes, de CEO en mede-eigenaar van Sapim. ‘We leveren aan alle fietsmerken, van Brompton, Merida, Koga, Batavus, Gazelle tot Giant. Ook de distributie en fietsenketens zijn klant.’

In de hal in Wilrijk hangen tientallen wielen aan het plafond van klanten als Campagnolo, Easton, Reynolds, Zipp. Daaronder bakjes vol spaken en nippels. Netjes per soort, per lengte en per kleur.

Sapim heeft 12.000 soorten spaken en 6.000 soorten nippels in stock. In de kraaknette fabriek staan tientallen machines te draaien. Een ervan spuit 300 nippels per minuut in verschillende kleuren. Een andere 120 spaken in alle vormen en maten. In een aparte ruimte staan drie reusachtige machines kleine fracties van spaken te pletten. Om te vermijden dat de pletmachine scheuren veroorzaakt, is de ondergrond verstevigd.

‘Spaken absorberen de schokken en dat wordt met de moderne fietsen steeds belangrijker’, zegt Moorkens. ‘Mensen zijn op zoek naar meer veiligheid en meer comfort. Als je met de koersfiets de Mont Ventoux met 80 kilometer per uur komt afgedonderd, dan is het contact van je band met het asfalt zo groot als een kwart van een postzegel. Dan kan je maar beter spaken van goede kwaliteit hebben.’

Taiwan

Sapim-CEO Axel Moorkens (links) en zijn managing director Amaury de Cordes. ©Dieter Telemans

Dertig jaar geleden lag de klemtoon van de fiets op het kader. Daarna verschoof de focus naar de groep, dan naar de velgen. ‘Nu zitten we bij de spaken. Voor snelle e-bikes heb je andere spaken nodig. Idem voor fietsen met schijfremmen. Die veroorzaken een andere druk op de spaken, aldus Moorkens. ‘Onze sterkte is dat we zelf nieuwe types ontwikkelen, zelf research doen en zelf testen. Net als Picanol ontwikkelen we ook zelf onze productiemachines.’

Het legde de fabriek in Wilrijk geen windeieren. In 15 jaar tijd ging de omzet maal vier, van 4,8 naar 24 miljoen euro. Het personeelsbestand verdubbelde. Sapim telt wereldwijd 250 werknemers en boekte vorig jaar 23 miljoen euro omzet met spaken en 17 miljoen met velgen. Het bedrijf is winstgevend, maar geeft daarover geen details vrij.

Moorkens: ‘De enige die in dezelfde liga speelt, is het Zwitserse DT Swiss, dat ook wielen maakt, en enkele Aziaten. We hebben ook een fabriek in Azië. Ons product heeft het voordeel dat het klein is en makkelijk vervoert. Het is veel goedkoper om 100.000 spaken naar de andere kant van de wereld te sturen dan zeg maar 7.500 fietsen.’

Volgens Moorkens was de groei van het bedrijf nooit mogelijk geweest zonder de ‘drive van de werknemers’. ‘Spaken maken is niet moeilijk. Maar ervoor zorgen dat die 300 miljoen spaken allemaal top zijn is dat wel. De loonkosten zijn hier hoog maar dat wordt gecompenseerd door de kennis en de gedrevenheid van de mensen. Ze denken mee met het product. Zo maak je mirakels. Er zijn mensen die hier 20 tot 25 jaar werken.’

Om hen te belonen - Sapim viert dit jaar zijn honderdste verjaardag - trekken Moorkens en de Cordes eind oktober met 75 werknemers en gepensioneerden van Sapim een week naar Taiwan. Moorkens: ‘We gaan daar onze fabriek, enkele klanten en een beurs bezoeken. Plus sightseeing natuurlijk.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content