‘Krekel als krokantje in de soep? Lekker!'

©Dieter Telemans

De start-up Little Food gaat in een Brusselse hangar 12 miljoen krekels per maand kweken. Voor menselijke consumptie. ‘Walgelijk? 20 jaar geleden aten Belgen ook geen rauwe vis. En wie heeft nu nog geen sushi gegeten?’

‘Ze zullen er niet uit springen’, zegt Nikolaas Viaene, een van de drijvende krachten achter Little Food. We staan in een Brusselse kelder. Het is er 31 graden warm, en vochtig. De truien gaan uit en bedampte brilglazen worden afgekuist. Het krioelt er van de krekels, verspreid over tien kooien. Honderd kilo per maand kweekt Little Food er. Binnenkort zal dat 30 keer meer zijn, goed voor 12 miljoen krekels per maand. Het wordt de eerste kwekerij van betekenis in ons land.

De bio-ingenieur opent een van de kooien, volgestouwd met grote eierdozen. De krekels blijven zoals hij had gezegd rustig in hun kooi. ‘Ze hebben alles wat ze nodig hebben. Voer, water en aarde om zich voort te planten. En de eierdozen? Ze houden niet van licht en verstoppen zich graag in gaten en kieren. Vandaar.’

©Dieter Telemans

Het gesjirp in de kleine ruimte is overweldigend. ‘Dat zijn de mannetjes die hun vleugels tegen elkaar schuren, om de vrouwtjes te lokken. Ze planten zich op een interessante manier voort’, zegt Viaene. ‘Het vrouwtje bestijgt meerdere mannetjes en heeft een soort spermatheek, waar ze sperma verzamelt. Uiteindelijk kiest ze de spermacellen die het meest verschillen van haar eigen DNA om haar eitjes te bevruchten. Cool, he?’

Een van de medeoprichters komt al zingend binnen. ‘On a tout vendu’, roept hij. Een high five volgt. ‘We zitten hier op onze limiet’, zegt Viaene. Daarom verhuist de krekelkwekerij in april naar een grotere locatie: een hangar in Greenbizz, dat een broeihaard van ecologische bedrijven in Brussel moet worden. Little Food, een coöperatieve vennootschap, haalde daarvoor 190.000 euro op en kreeg er nog eens 25.000 euro bovenop van het nieuwe fonds van Pierre Mottet.

België is samen met Nederland pionier in de kweek van insecten voor menselijke consumptie. Die voorsprong moeten we behouden.
Nikolaas Viaene (Little Food)

In landen als Mexico, Thailand en Congo zijn insecten dagelijkse kost. Maar in de westerse wereld is het nog steeds iets voor diehards. Alhoewel. Sinds de Food and Agriculture Organization van de Verenigde Naties in 2013 een rapport uitbracht over insecten als oplossing voor het landbouw- en voedselprobleem wereldwijd, schieten insectenbedrijven uit de grond in de hoop geld te verdienen aan sprinkhanen, meelwormen, krekels en ander klein grut. Onder andere de Gates Foundation heeft er in de VS zijn schouders onder gezet. In Europa trekken Nederland en België aan de kar.

‘Je zal me niet horen zeggen dat insecten de holy grail zijn voor de voedselproblematiek’, zegt Viaene. ‘We moeten met z’n allen minder vlees eten en daarbij zijn insecten, net als vegetarisch eten, een ecologisch alternatief. Weinig dieren zetten voedsel zo efficiënt om in gewicht en proteïnen als een krekel. Om hetzelfde aantal proteïnen te halen uit een krekel als uit een koe, heb je 25 keer minder voedsel nodig, 300 keer minder water en 60 keer minder broeikasgassen. En je hebt geen landbouwgrond nodig, noch voor de dieren, noch voor hun voeder. We gebruiken gewoon lokale afvalstromen: de perskoek die overblijft na de productie van lijn- en zonnebloemolie.’

Pierre Mottet (IBA) investeert in groene start-ups

Pierre Mottet, de voorzitter van de specialist in kankerbehandeling IBA gaat jaarlijks 100.000 euro investeren in start-ups met een milieuimpact. ‘Faire sense de l’entrepreneuriat’, verklaart hij de naam van zijn fonds, SE’nSE. Voluit: Seed Equity & Sustainable Entrepreneurship. Mottet profileert zich al langer als groene jongen. Hij rijdt met een elektrische Tesla en investeerde al in Xylowatt, dat biogasinstallaties ontwikkelt. Zijn nieuw fonds wordt ondergebracht bij de Stichting voor Toekomstige Generaties. Behalve Little Food kregen nog drie start-ups geld: iFLUX (bodemsanering), Youmeal (analyse milieu-impact van maaltijden) en Local Repair (app voor mensen met IT-problemen).

 

Hij heeft zijn punt gemaakt. Maar zullen insecten ooit doorbreken in het Westen als volwaardig keuken- ingrediënt? Het zit niet in onze cultuur, en walging is en blijft een groot obstakel. ‘Het wordt een werk van lange adem om de culturele barrière te doorbreken’, erkent Viaene. Maar hij trekt zich op aan de geschiedenis van de gastronomie. ‘Twintig jaar geleden was er ook geen enkele Belg die rauwe vis at. Dan zijn restaurants het beginnen serveren en is het langzaam doorgesijpeld in de maatschappij. Nu eet iedereen sushi’, klinkt het. ‘En kijk naar garnalen. Die zien er eigenlijk niet veel anders uit dan onze krekels.’

Ten huize Viaene staan krekels wekelijks op het menu. ‘Als vrienden op bezoek komen als hapje, als alternatief voor borrelnootjes. Gerookte krekels in plaats van spekjes in een quiche. Of krekels met look en peterselie als croutonnetjes in de soep. Lekker hoor.’

Dat Delhaize de insectentapenades van het Limburgse Damhert, met daarin enkele procenten meelworm verwerkt, na een proefperiode uit de rekken heeft gehaald wegens een gebrek aan interesse, tempert zijn enthousiasme niet. ‘De consument is er klaar voor. Dat zien we. Maar insecten zijn nog duur. Onze kostprijs? 60 euro voor een kilo. Krekels kunnen nog niet concurreren met kip van een paar euro per kilo. We kunnen nog niet op tegen een industrie die gericht is op massaproductie.’

En smaak. Daar draait het ook om, volgens Viaene. ‘De producten moeten lekker zijn, om een doorbraak te forceren. Daar knelt het schoentje nog’, zegt Viaene. ‘Daarom hebben we specifiek voor krekels gekozen. Waarnaar het smaakt? Voor mij smaakt het naar krekel’, lacht hij. ‘Sommigen zeggen dat het een notensmaak heeft, of iets weg heeft van paddenstoelen en gebraden kip als je het bakt.’

Dat Little Food voor krekels in hun pure vorm kiest, is opmerkelijk. Vermaald en verwerkt in burgers of balletjes, lijkt evidenter om mensen overstag te laten gaan. ‘Mensen zijn niet zo makkelijk om de tuin te leiden, hoor. Ze moeten die barrière sowieso door en daarin helpt de funfactor van een krekel op een stokje als aperitief.’

insectenbedrijven in belgië

Ben Bugs: burgers en wokpakketten.

Aldento: pasta met insectenmeel.

Bugs in Mugs: food trucks met insectenmaaltijden.

Bugs World Solution Food: catering, van krekelkroket tot insectenijs.

Little Food: gedroogde krekels (natuur, gerookt, tomaat, look en peterselie).

Damhert: burgers en nuggets.

Eind dit jaar denkt Little Food zich ook op andere markten te begeven, en krekels te vermalen tot meel. Er lopen al gesprekken met bedrijven die er burgers en balletjes willen mee maken, tot in Zwitserland zelfs. Krekels bieden een complex mengsel van essentiële voedingsstoffen, vitamines, mineralen en veel ijzer. Het zijn eiwit- en energiebommetjes. Dat laatste maakt ze ideaal als ingrediënt voor energierepen voor sporters, zoals enkele Amerikaanse bedrijven al ontdekt hebben. ‘De mogelijkheden voor insectenverwerking zijn enorm’, denkt Viaene. Koekjes met insectenbloem, chocolade met een krekelkrokantje, protëineshakes, noem maar op. De producten van Little Food zijn te koop in een 70-tal biowinkels. Ook Bioplanet, de keten van de Colruyt-groep, heeft een gamma (Nederlandse) insecten maar daar heeft Little Food nog geen voet tussen de deur.

‘We staan nog maar aan het begin van een nieuwe industrie’, zegt Viaene. Terwijl de meeste landen wachten op een uitspraak van Europa over de zogeheten novel foods, waaronder insecten vallen, hebben enkel België en Nederland een overgangsregeling uitgedokterd. België staat de verkoop van tien insecten voor menselijk gebruik nu al toe. In Nederland is in de regio rond Venlo een insectencluster in opbouw. En bij ons rijpen gelijkaardige plannen en lopen er universitaire onderzoeken naar kweekmethodes en insectenverwerking. ‘België is koploper. Het komt er nu op aan onze voorsprong te behouden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect