Belgische supermarkten onder druk

Een nieuwe winkel van Aldi, de supermarkt die zijn winstmarge het meest zag terugvallen. ©BELGA

De winstmarge van alle Belgische supermarkten is de afgelopen vijf jaar gedaald. Nieuwe moeilijkheden zijn op komst. Binnenkort opent de goedkope Nederlandse keten Jumbo haar eerste winkel en de shopgewoonten van jonge mensen veranderen.

De winst van alle Belgische supermarktketens staat onder druk. Vier van de vijf grote spelers - Aldi, Colruyt, Delhaize en Carrefour - maakten in hun recentste boekjaar procentueel minder bedrijfswinst dan vijf jaar eerder. Van Lidl zijn geen gegevens beschikbaar.

De grootste verliezer is Aldi. Van elke 100 euro die in de kassa’s belandde, mocht de keten vorig jaar 2,40 euro houden als bedrijfswinst. Vijf jaar eerder was dat nog 4,20 euro. 

De Belgen geven elk jaar ongeveer evenveel uit aan boodschappen. Omdat dezelfde koek over steeds meer winkels wordt verdeeld, stijgen de kosten van de supermarkten. Bovendien grijpen ze naar kortingen om klanten weg te halen bij de concurrentie.

De marges zullen nog verder dalen, voorspelt de winkelexpert Jorg Snoeck van het vakblad RetailDetail. De Nederlandse supermarktketen Jumbo opent dit najaar haar eerste Belgische winkels. Ze zet zich in de markt met lage prijzen en kan de Belgische markt dooreenschudden, zoals Albert Heijn dat deed.

Ook de veranderende winkel-gewoonten zijn een gevaar. ‘Jongeren winkelen vaker online en ze zoeken kant-en-klare kookoplossingen’, zegt Snoeck. ‘De horeca en maaltijdleveranciers als Deliveroo worden een steeds grotere concurrent voor de supermarkten.’

Elke keten heeft haar eigen kopzorgen.

1. Winst Colruyt staat onder druk

Colruyt heeft er op het eerste gezicht een goed boekjaar 2018 op zitten: de omzet en het marktaandeel stegen. Met de belofte van de laagste prijzen pikt Colruyt klanten weg bij de concurrentie. Het doet dat al enkele jaren.

Maar er is een keerzijde: de goedkope prijzen kosten Colruyt geld. In de zes maanden voor maart daalde de bedrijfswinstmarge van 5,6 naar 4,8 procent. Als de concurrentiestrijd hevig blijft, kan dat de winst van Colruyt onder druk zetten.

2. Delhaize trappelt ter plaatse

In mei 2018 knalden de flessen champagne in het Delhaize-hoofdkantoor in Sint-Jans-Molenbeek. Voor het eerst in anderhalf jaar tijd boekte de supermarktketen meer omzet. Een kwartaal later groeide ook de winst. Maar een jaar later is het weer status quo. In de eerste helft van 2019 daalde de omzet met 1,1 procent. De onderliggende bedrijfswinstmarge steeg, maar op lange termijn is er een daling.

Delhaize opent meer zelfstandige winkels die op zondag open zijn, breidt het aanbod bereide gerechten in zijn winkels fors uit, levert sinds enkele jaren boodschappen aan huis en bespaart dankzij de overname door Ahold in 2016. Maar door de harde concurrentie leiden die inspanningen niet tot een duurzame omzet- en winstgroei.

3. Carrefour boert achteruit

Bij Carrefour heeft het aanbod van non-food, zoals elektronica en kleding, zijn beste tijd gehad. Mensen kopen dat steeds meer online.
Jorg Snoeck, winkelexpert

In de eerste zes maanden van dit jaar daalde de omzet van de Belgische winkels van de Franse groep Carrefour met 2,6 procent. Het grote probleem zijn de 40 grote hypermarkten, die verlieslatend zijn. Het probleem verergerde vorig jaar. Met een besparingsplan probeert Carrefour ze weer winstgevend te maken. Maar waarnemers twijfelen of dat lukt. ‘Het aanbod non-food (elektronica, kleding, media, red.) heeft zijn beste tijd gehad’, zegt winkelexpert Jorg Snoeck. Mensen kopen de artikelen steeds meer online.

Terwijl de hypermarkten afzien, hebben de klassieke supermarkten van Carrefour het moeilijk door het kortingengeweld van andere ketens.

4. Aldi groeit, maar betaalt de rekening

De budgetketen Aldi zag de omzet tussen 2015 en 2018 met bijna 10 procent aandikken tot 3 miljard euro. De keten heeft de tijdsgeest mee, want winkelen bij discounters is geen taboe meer.

Maar met Lidl is er een kaper op de kust. Eind volgend jaar heeft Aldi’s concurrent 50 winkels meer dan in 2015. Bovendien verlaagt ook Colruyt zijn prijzen naar het niveau van Aldi. Daardoor staat er druk op Aldi. De keten vernieuwde en vergrootte winkels en biedt meer bereide maaltijden aan om jongeren aan te trekken. Daardoor stijgen de kosten. De bedrijfswinst daalde in vier jaar tijd met 35 procent naar 75 miljoen euro.

5. Lidl heeft groeiproblemen

De Duitse budgetketen Lidl breidde in de afgelopen jaren fors uit. Het marktaandeel stijgt al jaren. In 2018 steeg het met 0,4 procentpunt naar 8,9 procent. Hoe het de keten financieel vergaat, blijft een goed bewaard geheim.

Maar het is duidelijk dat de keten groeipijnen kent. Een jaar geleden kampte Lidl met lege rekken en staakte het personeel omdat het de werkdruk te hoog vond. In een reactie beloofde de directie nieuwe mensen aan te werven. ‘De stakingen en de extra loonkosten hebben de winst allicht onder druk gezet’, zegt Snoeck.

6. Van kwaad naar erger met Makro

Makro is in hetzelfde bedje ziek als de hypermarkten van Carrefour: ze lokken steeds minder volk. Maar waar Carrefour nog kan rekenen op zijn kleine supermarkten en buurtwinkels om de schade te beperken, staan de Makro-hypermarkten er alleen voor. De omzet van Makro daalde tussen 2015 en 2017 met 9 procent naar 482 miljoen euro. De operationele kasstroom (ebitda) zakte in die periode van een positieve 3,6 miljoen euro naar 25 miljoen in het rood.

De directie schrapte de afgelopen vijf jaar al 870 jobs en veranderde het aanbod verschillende keren, maar niets lijkt te werken. Het geduld van het Duitse moederbedrijf Metro raakt stilaan op. Sinds 2015 investeerden het al 320 miljoen om de verliezen te dekken. ‘In 2019 willen onze eigenaars resultaten zien’, zei CEO Vincent Nolf een jaar geleden.

©Mediafin

Jumbo komt eraan

In november opent de Nederlandse keten Jumbo haar eerste drie winkels in België. In 2020 moeten er nog eens 15 bijkomen. Op termijn mikt de keten op 100 winkels. Jumbo pakt uit met een goedkoop imago. Net als Colruyt belooft het zijn klanten de laagste prijs.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect