Britten bouwen grote larvenfabriek in België

Johan Jacobs van Millibeter en zijn zwarte wapenvliegen. ©Wim Kempenaers

Het Britse insectenbedrijf AgriProtein neemt zijn Vlaamse tegenhanger Millibeter over. Het investeert meteen 15 miljoen euro in een Belgische fabriek om larven van zwarte soldaatvliegen te kweken als voedsel voor vissen.  

‘Vliegen kweken is niet moeilijk. Dat kan iedereen. Laat een banaan een paar dagen liggen en er komen vliegen op. Maar ze kweken op een efficiënte, gecontroleerde en rendabele manier is een kunst’, zegt Johan Jacobs, die Millibeter zes jaar geleden startte op de tweede verdieping van zijn woning in Antwerpen. ‘Nu is dat onze slaapkamer’, lacht hij.

Jarenlang experimenteerde Jacobs met larven van zwarte soldaatvliegen. Hij kweekte ze op door ze in broedovens computergestuurd te voederen met voedselresten. Denk aan schillen van rode biet en aardappelen of perskoek van wortel- of appelsap. ‘Ze zijn niet kieskeurig’, lacht Jacobs. De larven slaan energie op voor hun hele leven. Na drie weken zijn ze op hun best en zitten ze boordevol proteïnen en vetten die nuttig zijn voor zalm- en kippenvoer, cosmetica en zepen.

‘Een prachtige manier om bestaande producten te vervangen, toch?’, vindt Jacobs, die in een vorig leven als diplomaat op de achtergrond heeft meegewerkt aan de vredesgesprekken in het Midden-Oosten. ‘Ik ben een idealist en had het gevoel dat ik meer moest doen om mijn steentje bij te dragen aan de wereld. Maar dat bleek niet zo eenvoudig.’

In een hal in Aartselaar bouwde Millibeter een kleine proefinstallatie, maar verdere stappen bleven uit. ‘Ons verhaal heeft nu een drastische wending genomen’, zegt hij. ‘Gesprekken over een kapitaalverhoging bleven de voorbije jaren aanslepen, tot AgriProtein langskwam met een overnamevoorstel. Het resultaat is dat we beide transacties nu in één beweging gaan doorvoeren.’

Britse broers

Innovation Fund – het investeringsfonds van de chemiefederatie Essenscia - en twee bevriende ondernemers steken samen 1,4 miljoen euro in Millibeter. Vervolgens neemt AgriProtein het bedrijf over. Het overnamebedrag wordt niet vrijgegeven. De Millibeter-aandeelhouders krijgen bij de verkoop geen cash in handen maar worden mede-eigenaar van het Britse bedrijf.

AgriProtein, dat in 2008 van de grond kwam dankzij twee Britse broers, wordt beschouwd als de pionier in de branche. Het belandde dit jaar zelfs in de ‘Top 50 Genius Company’, een lijst van het tijdschrift Time met bedrijven die de toekomst vorm zullen geven. De larvenkwekers staan er onder andere naast Amazon, Airbnb en SpaceX. Agriprotein heeft al een larvenfabriek in Zuid-Afrika, en een tweede is in aanbouw nabij Johannesburg. Het bedrijf haalde eerder dit jaar nog eens 105 miljoen dollar op om uit te breiden naar Afrika, de VS, Azië en het Midden-Oosten.

De Britten zien in Millibeter de uitvalsbasis voor een veroveringstocht in Europa, met België als eerste stop. Volgend jaar verrijst in België een eerste, grote larvenfabriek. Goed voor een investering van 15 miljoen euro. Dagelijks zal de fabriek naar schatting 200 miljoen larven opleveren, die per jaar 50.000 ton aan voedselresten zullen verwerken.

De locatie van de productiesite is nog niet beslist, maar Jacobs benadrukt dat de toekomstige buren geen schrik moeten hebben van het vliegenleger. ‘Ze leven in tropische omstandigheden die we in de kweekruimte nabootsen. 28 graden en een hoge luchtvochtigheid. Als ze ontsnappen, overleven ze niet in ons klimaat. En daarbij, ze zijn niet gevaarlijk. Ze bijten niet, zuigen geen bloed, en brengen geen ziektes over.’

Onze videoreporter ging in april nog langs bij Millibeter in Turnhout voor onze reeks 'Het bord van morgen'.

Tonnages die tellen

De larven zullen in de kwekerij jaarlijks 3.000 ton proteïnen en 1.500 ton vetten opleveren. ‘Dat zijn tonnages die kunnen tellen’, zegt Jacobs. Met Millibeter als onafhankelijk bedrijf had hij een fabriek in gedachten die tien keer kleiner was. ‘Een paar honderd ton is schattig, maar niet genoeg. De impact zal nu veel groter zijn. De overname creëert fantastische mogelijkheden.’

Is de verkoop ingegeven door de schrik voorbijgelopen te worden door de concurrentie? In Nederland en Frankrijk schakelden de concurrenten bijvoorbeeld ook een versnelling hoger na kapitaalinjecties van tientallen miljoenen. ‘Schrik? Nee. We waren al voorbijgelopen. Dat is de realiteit. Millibeter heeft de voorbije jaren veel tijd verloren door een gebrek aan geld. Door onze wagon aan Agriprotein te koppelen kunnen we dat in één keer inhalen. Zo zie ik het. Dat het niet mijn bedrijf meer is, daar lig ik niet wakker van. Het had ook faliekant kunnen aflopen’, zegt Jacobs.

Met de overname komt voor Jacobs een einde aan een jarenlange lijdensweg door wat wel eens de Valley of Death – tussen een idee en industriële productie - wordt genoemd. Vorig jaar zei hij nog: ‘Het is vermoeiend. We zitten niet meer bij plan B. We zitten al veel verder in het alfabet. Het ideale scenario voor Millibeter wordt steeds bereikbaarder, maar ik kan het worstcasescenario niet uit mijn hoofd zetten. Het lijkt er soms op dat iedereen investeerders vindt, behalve ik. Er zijn afvalstromen en onze technologie staat er. Wat wij doen is de toekomst van dierenvoeding. Mensen zullen nooit bits en bytes eten. En vis, kip en vlees, dat komt niet zomaar op uw bord, hoor.’

In België ziet Jacobs – met de financiële steun van AgriProtein - op termijn nog ruimte voor 2 of 3 insectenfabrieken. ‘Of misschien wel 5. Dat zal onder meer afhangen van hoe de biogassector evolueert. Momenteel wordt 2 miljoen ton aan afvalstromen vergist in biogasinstallaties. Als er door nieuwe wetgeving en subsidieregels een paar sneuvelen kunnen wij met het vrijgekomen afval larven kweken’, zegt hij. AgriProtein heeft zich verder geëngageerd om lokaal een onderzoeksteam op te bouwen van minstens 10 man.

Of Jacobs zelf veel aan de overname verdient? Of het wel de moeite is voor zes jaar zwoegen? ‘Ik krijg geen cash in de hand, maar een fraai pakket aandelen van Agriprotein, die in de toekomst hopelijk meer waard zullen worden. Het is al bij al een mooie beloning.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content