start-ups

Een portie hightech op uw bord

Hampton Creek Foods in San Francisco ©AP

Elk status quo moet eraan geloven in Silicon Valley, en dus ook de manier waarop we eten. Een groeiend aantal start-ups sleutelt aan het voedsel van de toekomst: van vleesloze hamburgers tot drinkbare maaltijden.

Impossible Foods Hamburgers, maar dan zonder vlees.

Mensen laten genieten van eten dat van dieren komt, maar dan zonder de nadelen. Dat is de missie van Impossible Foods, de start-up van professor Patrick Brown. Daarvoor ging zijn team op zoek naar het bestanddeel dat vlees zo lekker maakt, om het te vervangen door een plantaardig equivalent. Ze kwamen uit bij myoglobine, een eiwit dat voorkomt in spiercellen en dat de typische smaak van vlees losmaakt bij het kookproces. De onderzoekers vonden dat planten heemverbindingen bevatten die heel gelijkaardig zijn, maar dan in veel lagere concentraties. Impossible Foods gebruikt die alternatieven, samen met andere eiwitten die de textuur en het bakproces bepalen, om zijn plantaardige hamburger te produceren die precies zoals rundvlees smaakt. Die komt volgend jaar op de markt. Impossible Foods werkt ook aan kazen volgens hetzelfde principe.

We willen het genot van het proeven van vlees zeker niet wegnemen. Maar het kweken van dieren puur voor het vlees is niet duurzaam en niet efficiënt.

‘We willen iedereen die van vlees en zuivel houdt een plezier doen’, stelt het bedrijf. ‘We willen het genot van het proeven van vlees zeker niet wegnemen. Maar het kweken van dieren puur voor het vlees is niet duurzaam en niet efficiënt.’ Een journalist van Financial Times die al mocht proeven, zei over de hamburger van Impossible Foods dat hij niet te onderscheiden valt van een echte van rundvlees. ‘Exact zoals een burger hoort te smaken.’

Impossible Foods haalde al 75 miljoen dollar op, onder meer bij Microsoft-oprichter Bill Gates. Deze zomer dook zelfs het gerucht op dat Google had geprobeerd het bedrijf over te nemen voor 200 à 300 miljoen dollar.

Als de plantenburgers aanslaan, heeft Impossible Foods naar eigen zeggen potentieel een goudmijn in handen. ‘De wereldwijde veeteeltindustrie haalt een omzet van meer dan 1.000 miljard dollar. Door vlees en zuivel beter en efficiënter te produceren, kunnen we een groot deel van die enorme markt innemen.’

Ze denken als een techbedrijf, maar ze maken soft- noch hardware. Voor sommige ondernemers in Silicon Valley is voeding het volgende domein dat rijp is voor een stevige dosis disruptie. Een van hen is Patrick Brown, een biochemicus aan Stanford die zich tijdens een sabbatical afvroeg hoe hij een zo groot en positief mogelijke impact op de wereld kon hebben. Hij besloot dat er een betere manier is om vlees te maken, en richtte Impossible Foods op, dat binnenkort een radicaal andere hamburger op de markt wil brengen.

Niet alleen ondernemers hebben de smaak te pakken. Ook de investeringen in ‘foodtech’ zitten in de lift. In 2014 pompten geldschieters voor het eerst meer dan 1 miljard dollar in innovatie in de voedingsindustrie, blijkt uit cijfers van de specialist CB Insights. ‘We eten 90 maaltijden per maand. Als je daar een of meerdere van kunt inpalmen, is dat een gigantische economische opportuniteit’, legt een investeerder uit. Het bedrag geeft wel een licht vertekend beeld, want veel van die 1 miljard dollar ging naar diensten die maaltijden leveren of naar software voor restaurants. Maar meerdere start-ups zijn ook bezig met de creatie van totaal nieuwe soorten voeding.

Onhoudbaar

De motivatie van de meeste bedrijven is gelijkaardig. De manier waarop onze voeding nu op ons bord komt is onethisch, inefficiënt en duur. Onze planeet kreunt onder de ecologische impact van de op dieren gebaseerde voedingsindustrie. Die situatie wordt door de snel groeiende wereldbevolking hoe langer hoe onhoudbaarder. Een derde van de grond op aarde gaat naar veeteelt, die bijna 15 procent van alle CO2-uitstoot veroorzaakt - meer dan de transportsector. Bovendien zijn de alternatieven gezonder, claimen de vernieuwers.

De foodtechscene wil dieren uit de cyclus halen. In de plaats maken de start-ups producten met proteïnen van plantaardige oorsprong. In hun labo’s combineren ze biotechnologie met algoritmes voor de verwerking van enorme hoeveelheden data om de juiste plantenextracten te selecteren en nieuw voedsel uit te vinden. Verwar ze vooral niet met makers van quorn, tofu of andere vleesvervangers, want ze mikken niet op de niche van vegetarische of veganistische eters. Ze willen voeding van dierlijke oorsprong zodanig ‘hacken’ dat hun alternatieven even goed zijn als het origineel. En liefst beter.

Hampton Creek Mayonaise, maar dan zonder eieren.

©rv

In de vele lijstjes met ‘hottest start-ups in San Francisco’ die het voorbije jaar circuleerden, dook Hampton Creek telkens weer op. Opvallend voor een bedrijf dat geen app, maar wel mayonaise en koekjes maakt. Hampton Creek, drie jaar oud, bindt de strijd aan met de grote voedingsconcerns genre Unilever en Nestlé door populaire producten te maken zonder eieren. Voor stichter Josh Tetrick gaat het om de enorme last die de productie van eieren vormt voor het milieu, voornamelijk om het waterverbruik.

De eierloze mayonaise (Just Mayo) en dito koekjes (Just Cookies) van Hampton Creek liggen al in duizenden Amerikaanse supermarkten. In de mayonaise worden eieren vervangen door een specifiek type erwt. Dat bleek cruciaal om tot de juiste emulsie te komen. Het bedrijf nam een dataspecialist van Google aan om duizenden plantensoorten te controleren op hun geschiktheid en heeft al ruim 4.000 potentiële plantaardige proteïnen in kaart gebracht.

Zoals dat gaat met disruptieve start-ups ligt Hampton Creek in de knoop met de gevestigde waarden. Unilever, dat in de VS het mayomerk Hellmann’s maakt, spande vorig jaar een rechtszaak aan tegen Hampton Creek omdat het zijn product onwettig mayonaise noemt. Eieren zijn in de VS een wettelijk verplicht onderdeel van mayo. Unilever trok zich terug, maar de Amerikaanse voedingsmiddelenwaakhond houdt voet bij stuk. En eerder deze maand bleek nog dat de Amerikaanse eierlobby - die een markt van ruim 5 miljard dollar vertegenwoordigt - een massale pr-aanval plant op Hampton Creek.

Hampton Creek is niet onbesproken. Business Insider schreef vorige maand een artikel dat de wetenschappelijke basis van de start-up in vraag stelt en waarin ex-werknemers hun beklag doen over de geloofwaardigheid en de ethische normen.

Ook Hampton Creek wordt gesteund door multimiljardair en filantroop Bill Gates. Andere prominente geldschieters zijn Vinod Khosla, Peter Thiel en Li Ka-shing, de rijkste man in Azië. Het bedrijf heeft plannen om binnen drie jaar uit te breiden naar 30 creaties, van eierloze roereieren tot pasta en pannenkoekenbeslag.

Beyond Meat Kip, maar dan zonder kip.

Beyond Meat heeft net als Hampton Creek al creaties in Amerikaanse supermarkten liggen. De bekendste zijn blokjes namaakkip met proteïnen uit planten die de smaak en de textuur van kippenvlees nabootsen. Het bedrijf maakt op die manier ook gehakt en hamburgers. De warenhuisketen Whole Foods heeft zich ooit vergist en verkocht een salade met namaakkip van Beyond Meat als gewone kipsalade. Geen enkele klant signaleerde het verschil. Pas na twee dagen merkte een personeelslid de fout op.

In interviews zegt oprichter Ethan Brown dat hij met op planten gebaseerd vlees vier problemen tegelijk aanpakt: klimaatverandering, dierenwelzijn, menselijke gezondheid en natuurlijke voedingsmiddelen. Het bedrijf uit Los Angeles telt twee van de vier stichters van Twitter onder zijn investeerders, en andermaal Bill Gates, die van het wereldwijde voedingsprobleem een topprioriteit maakt.

Muufri Melk, maar dan zonder koeien.

De drie oprichters van Muufri (spreek uit als ‘moo’ - het geluid van een koe - en ‘free’) werken aan proefbuismelk die echte koeienmelk bijna perfect namaakt. Ze klagen de behandeling van melkkoeien in de zuivelindustrie aan, samen met de CO2-emissie die ze veroorzaken. ‘Er zijn zoveel problemen met de voedingsindustrie. De beste manier om die aan te pakken is door dieren te omzeilen’, zei stichter Ryan Pandya aan Gizmag.

Volgens Pandya is melk een ideaal product om in een labo te recreëren omdat het minder dan 20 bestanddelen bevat en voor 87 procent uit water bestaat. Muufri is van plan zes types eiwitten te gebruiken voor de structuur en acht vetzuren voor de smaak. Daarvoor maken de biotechneuten hun eigen gist. In tegenstelling tot soja-, rijst- en amandelmelk moet de smaak van de labomelk identiek zijn aan die van koeien. De koevrije melk is vanaf begin volgend jaar verkrijgbaar.

Soylent Maaltijden, maar dan zonder eten.

Veruit de meest extreme voedingsuitvinder is de 26-jarige excentrieke ondernemer Rob Rhinehart. Zijn doel is niet dieren weg te nemen uit onze voedingsketen, maar om die keten grotendeels te reduceren tot een beige pap. Rhinehart is de man achter Soylent, een hype in het constant naar meer efficiëntie speurende Silicon Valley. Soylent is een poeder dat gemixt moet worden met water en alle voedingsstoffen bevat die een mens dagelijks nodig heeft, zodat echte maaltijden overbodig worden.

Het product, als was het software, krijgt regelmatig updates dankzij een nieuwe samenstelling. Deze zomer kwam versie 2.0 van Soylent uit. Het is niet langer een poeder dat je moet mixen, maar een kant-en-klare vloeistof die je meteen kunt opdrinken. Nog minder gedoe dus. Het is bovendien goedkoop: een portie kost 3 dollar. Gebruikers kunnen een abonnement nemen op een maandelijkse levering.

Rhinehart bedacht Soylent toen hij twee jaar geleden een andere start-up runde en een manier zocht om geld en tijd uit te sparen. Inkopen doen, maaltijden bereiden, rustig tafelen en nadien opruimen is een verlies van beide, vindt hij. Rhinehart woont intussen in een huis zonder keuken. Zijn goedje is vooral populair onder software-ingenieurs in de Valley, die voortaan non-stop code kunnen schrijven. Volgens Rhinehart is Soylent vooral ‘een product dat het leven eenvoudiger maakt’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud