reportage

Koelste plaats van België ligt in Groot-Veerle

Benmar vriest tonijn in voor sushi- en sashimi-bereidingen. ©Dries Luyten

Buiten loopt de temperatuur op tot wel 40 graden. In de supervriezer van het diepvriesopslagbedrijf Benmar in het Kempense Brecht is het elke dag -60 graden Celsius, liefst 100 graden kouder.

We hebben een dikke trui aangetrokken met daarboven een lange gewatteerde jas die dichtgesnoerd is tot aan de hals. Naast ons staat Nick Van den Broeck. Hij draagt een skimuts. Samen met zijn broer Koen en vader Raf runt hij het diepvriesopslagbedrijf Benmar in Groot-Veerle, een gehucht van Brecht in de Antwerpse Kempen.

Met zijn dikke handschoenen wrikt Van den Broeck een diepgevroren stuk tonijn uit een kartonnen doos. De temperatuur in de 1.200 vierkante meter grote superfreezer meet -60 graden Celsius. Dat is 100 graden verschil met de temperatuur buiten, waar het kwik op sommige plaatsen in de Kempen nagenoeg 40 graden haalt.

Koudste plek van België: bij dit bedrijf is het min 60 graden Celsius

Nog voor ik tien seconden in de vriezer ben, weigert mijn balpen te schrijven en vriezen mijn brilglazen onherroepelijk aan. Uit mijn mond stoomt een halve meter lange ademwolk die je alleen in stripverhalen ziet. Mijn schoenen kleven tegen de grond en bij de ingang val ik bijna achterover. Gelukkig hebben we even kunnen acclimatiseren in de twaalf meter hoge vrieshal ernaast, waar de temperatuur is ingesteld op -20 graden. Maar toch. Meer dan een paar minuten hou ik het in de vrieshel niet vol.

De fotograaf, die iets langer binnen is voor zijn portret van Nick Van den Broeck, komt met hoofdpijn naar buiten. ‘Alsof ik een zware kater heb’, zegt hij.

Potlood

‘Langer dan tien minuten moet je hier niet binnen zijn’, lacht Van den Broeck, die als lid van de vierde generatie opgegroeid is in de vriestemperaturen. ‘Als we langer binnen moeten zijn, gebruiken we een volledig afgesloten en verwarmde heftruck om dozen in en uit te laden. Hier kan je ook alleen met een potlood schrijven.’
©Dries Luyten


In de warme zone ernaast neemt Daniel van der Ende van de Nederlandse seafoodleverancier Interseafish stalen van enkele dozen tonijn die zonet in een fors tempo met een heftruck uit de superfreezer zijn gereden. Hij heeft een groot mes in de hand. ‘Het gaat om heel veel geld. Dus we moeten zeker zijn dat de kwaliteit goed is.’

Interseafish werkt al 15 jaar samen met Benmar. Het komt er zijn diepgevroren geelvintonijn stockeren die bestemd is voor de Europese markt. De vis is afkomstig uit Zuid-Korea en wordt een uur na de vangst diepgevroren op -60 graden. Het gros van de tonijn wordt verscheept naar China, de rest gaat naar Europa. Vanuit de Antwerpse haven wordt hij dan per truck naar Benmar gebracht, dat het in zijn superfreezer bewaart. Gedurende het hele traject wordt de tonijn op -60 graden bewaard.

Vanuit Brecht gaat het naar retailers en groothandels. ‘Bijna niemand in Europa heeft een vriezer die tot -60 gaat’, zegt Van der Ende. ‘Maar die temperatuur is wel cruciaal om de roze kleur van de tonijn te behouden. Bewaar je hem op -20 graden dan is hij na vijf weken bruin. Het gaat om tonijn die rauw gegeten wordt, in sushi- en sashimigerechten. Die moet op -60 ingevroren geweest zijn om alle bacteriën eruit te krijgen.’

Hoeveel het pallet tonijn kost dat voor onze neus staat, wil Van der Ende niet zeggen. ‘Veel. Het is bestemd voor toprestaurants.’ In de supervriezer ligt momenteel 60 ton opgeslagen.

Zwan-worsten

Benmar - een anagram van de oprichters Benoît en Martijn Laurijssen - doet echter veel meer dan tonijn superfris houden. Het begon in 1954 als een familiebedrijf dat kippen en groenten invroor en schakelde daarna over naar de gesubsidieerde opslag van boter en vlees. Dat was in de periode van de Europese boter- en vleesbergen uit de jaren 60 en 70.

‘We hebben hier lang ingevroren grondstoffen voor Zwan-worstjes en salami’s bijgehouden’, zegt vader Raf Van den Broeck. ‘Nu werken we uitsluitend voor bedrijven en traders en stockeren we vis, frieten, kriekensap, aardbeien en mosselen. Dat doen we in onze magazijnen waar het -20 graden is. We vriezen ook verse groenten in tot -18 graden. We nemen het herverpakken, herlabelen en de orderpicking voor onze rekening.’

©Dries Luyten

Raf: ‘De technologie van de superfreezer hebben we zelf ontwikkeld. De superfreezer kwam er op vraag van Interseafish. We zijn een van de enige bedrijven die kunnen stockeren in -60 graden. Naast grote spelers zoals de frietmakers McCain en Lutosa die soms met hun overproductie bij ons komen.’

Stroomfactuur

Koelen vreet energie. De elektriciteitsfactuur is dan ook goed voor 80 procent van de vaste kosten. Hoeveel die exact bedraagt, wil hij niet kwijt. ‘We krijgen gunstige tarieven omdat we veel elektriciteit afnemen in de zomer. Dat zijn momenten waarop andere bedrijven weinig verbruiken. We zijn heel geliefd bij de elektriciteitsproducenten omdat ze op die manier hun stroom beter kunnen balanceren.’

De elektriciteitsfactuur vertegenwoordigt 80 procent van onze kosten
Raf Van den Broeck
Topman Benmar
Een andere specialiteit van Benmar is het hangend invriezen van verse karkassen van varkens, schapen en lammeren. Het snelvriezen gebeurt in een speciale ruimte met ventilatoren die extreme koude blazen.
Er is ook uitbreiding gepland. ‘We hebben nu 100.000 kubieke meter koelruimte. Die zit zo goed als vol. We willen naar 125.000 kubieke meter gaan. We willen ook onze 15 jaar oude superfreezer vervangen. Nu koelt hij nog op freon en staat hij midden in de koelruimte van -20 graden. We willen overschakelen op ethaan. Dat is veel milieuvriendelijker. Er hangt een prijskaartje van 2,5 miljoen euro aan’, zegt Raf Van den Broeck.

‘De hittegolf bezorgt veel koelbedrijven problemen’, zegt hij. ‘Omdat hun condensatoren maar ingesteld zijn op een buitentemperatuur van hooguit 35 graden en ze met lucht koelen. Wij kunnen onze condensatoren ook koelen met water.’

In de hangar iets verder lost een arbeider een pallet vol dozen Estrella Polar, filets van staartvis. Die gaan niet naar de supervriezer wegens veel goedkoper. Of diepgevroren producten een groeimarkt zijn? Nick Van den Broeck: ‘Men gaat steeds meer goedkopere producten zoals scampi’s en pangasius invriezen. Vroeger was het bij wijze van spreken alleen duur paardenvlees.’

Cijfers over omzet en winst wil Raf niet kwijt. ‘We zijn winstgevend en met onszelf erbij zijn we met acht mensen. Het lossen en laden van trucks laten we door externen doen. Ja, zoals bij de havenarbeiders.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect