interview

‘Onze stikstofbieren moet je schudden en loodrecht uitgieten’

CEO Xavier Vanhonsebrouck (r.), naast zijn opvolger Michiel Clyncke: ‘Op sommige vlakken is België het Bokrijk van de bierwereld aan het worden.’

Brouwerij Vanhonsebrouck uit Izegem lanceert als eerste Belgische brouwer de massaproductie van bier met stikstof in plaats van natuurlijk koolzuurgas. De ‘nitroversie’ in blik van Kasteelbier en Bacchus ligt al in de Amerikaanse supermarkten, maar België is niet meteen aan de beurt.

Net als bij zowat alle andere Belgische brouwers heeft de pandemie de groei bij de maker van onder meer Kasteelbier, Filou en Brigand veranderd in een krimp. Terwijl het ‘bierkasteel’, de nieuwe stek van de brouwer met belevingscentrum en horecazaak, normaal gonst van de bezoekers die met auto’s en bussen arriveren, dagen nu alleen de werknemers op. Ze passeren een temperatuurscanner aan de ingang.

Nochtans is Vanhonsebrouck erin geslaagd de neergang te beperken. ‘Ons budget voor 2020 ging uit van een omzetgroei met 16 procent. Het is een daling van 8,5 procent geworden’, zegt ‘junior-CEO’ Michiel Clyncke. ‘We hadden bij de start van de pandemie voor veel erger gevreesd. Onze bedrijfswinst is zelfs gestegen, want we hebben sterk op de kosten gelet’, voegt CEO Xavier Vanhonsebrouck eraan toe.

Kerncijfers 2020

Volume: 130.000 hectoliter (-10,3%).
Belangrijkste merken: Kasteel Rouge, Kasteel Donker, Filou, Bacchus.
Omzet: 33 miljoen euro (-8,5%).
Brutobedrijfswinstmarge: 24%.
Aantal werknemers: 130 (Kasteelbrouwerij Vanhonsebrouck en horeca- en evenementenbedrijf Het Bierkasteel).

Hoe komt het dat de schade binnen de perken bleef?

Xavier Vanhonsebrouck: ‘In de eerste plaats door de gestegen verkoop in de kleinhandel. Tijdens de pandemie hebben mensen teruggegrepen naar bekende, sterke merken waarmee ze vertrouwd zijn. Ons 30 jaar oude donker Kasteelbier kende een tweecijferige groei terwijl die voordien slechts 1 à 1,5 procent bedroeg. Donkere bieren zijn door de pandemie opnieuw meer in trek, horen we van de inkopers bij de supermarkten. Die drink je vaker eens thuis.’

Ik vrees voor een golf faillissementen in de horeca en bij toeleveranciers vanaf het vierde kwartaal.
Xavier Vanhonsebrouck
CEO brouwerij Vanhonsebrouck

‘Ten tweede draait de export behoorlijk. De investering van 4 miljoen euro in een blikkenlijn heeft daarbij geholpen. Daarmee hebben we nieuwe markten geopend. Naar de VS exporteren we alleen nog in blik of in recycleerbare onewayvaten. Ook voor markten als Rusland of Israël is blik belangrijk.’

‘Tot slot: constant vernieuwen. Elk biersegment heeft een levenscyclus. Soorten als amberbieren, witbieren of zoete kriekbieren waren ooit razend populair. In 2008 creëerden we met Kasteel Rouge - een mengeling van donker bier met kersen - een eigen segment, dat andere brouwers gevolgd zijn. Het is intussen goed voor 40 procent van onze verkoop. Nu trekken we voluit de kaart van de nitrobieren op basis van stikstof.’

Wat moeten we ons daarbij voorstellen?

Vanhonsebrouck: (laat enkele blikken aanrukken) ‘Bij gewoon bier voegen we tijdens de afvulling koolzuurgas toe voor de pareling. Bij nitrobieren vervangen we dat koolzuurgas door stikstof. We vullen de blikken van 33 centiliter met 30 centiliter bier en voegen daar een druppel vloeibare stikstof aan toe. De stikstof maakt het bier lichter verteerbaar en creëert een fluwelen smaakgevoel en een romige schuimkraag. Koolzuurgas geeft bier een extra smaak die niet eigen is aan het brouwsel. Stikstof doet dat niet omdat het zo’n vluchtig gas is. Bij het openen is het meteen weg.’

Mijn vader verklaarde me gek toen ik 45 miljoen euro in een nieuwe brouwerij investeerde.
Xavier Vanhonsebrouck
CEO brouwerij Vanhonsebrouck

Michiel Clyncke: ‘Ook het schenken verloopt anders. Je moet het bier eerst licht schudden door het blik drie keer ondersteboven te draaien. Daardoor mengt de stikstof zich. Je moet je glas niet schuin houden, maar het bier loodrecht uitschenken. Het schuim zal niet overlopen. Dat gebeurt ook niet via de tap, waardoor cafébazen minder volumeverlies lijden. Een belangrijk argument voor de verkoop.’

Zijn de Belgen daar klaar voor?

Vanhonsebrouck: ‘We lanceren de nitroversies van enkele Kasteelbieren en Bacchus eerst in de VS. De eerste palletten zijn even voor Kerstmis vertrokken. Na de VS mikken we op Nederland en Frankrijk, nieuwe bierlanden die veel experimenteren. In België - het bierland bij uitstek - zijn de consumenten geen voorlopers om nieuwe dingen te ontdekken. Belgen zijn eerder conservatief en proberen zelden nieuwe dingen in de detailhandel. Op sommige vlakken is België het Bokrijk van de bierwereld aan het worden. Maar we zullen met vertraging volgen. Hier moet je een bier in de horeca lanceren. Een Belg probeert een nieuw bier eerst uit op café, pas dan koopt hij het in de supermarkt.’

Kunnen de Belgische speciaalbieren nog concurreren met de artisanale brouwers in de VS?

Vanhonsebrouck: ‘De grote hype van craft brewers in de VS ligt achter ons. Veel brouwerijen hebben er minder van gebakken dan verwacht. De private investeerders in zulke projecten hebben hun centen nog niet teruggezien. Ze zijn niet meer geneigd om de zoveelste nieuwe brouwerij te financieren. Bovendien is de kwaliteit van de brouwsels soms erbarmelijk. We merken dat veel Amerikaanse bierliefhebbers terugkeren naar de authentieke Belgische speciaalbieren.’

De Belgische horeca mag de terrassen heropenen op 8 mei. Zal dat de sector een boost geven?

Clyncke: ‘Het is alvast een opsteker voor de horeca en de toeleveranciers. Ik hoop alleen dat het ditmaal definitief is en dat ook de binnenruimtes heropenen in juni. Intussen moet de financiële steun overeind blijven, want daar is nog geen zekerheid over.’

Denk u dat onze horeca de pandemie kan overleven?

Vanhonsebrouck: ‘De financiële hulp van de overheid is niet meer dezelfde als vorig jaar. Ik vrees voor een golf faillissementen vanaf het vierde kwartaal, wanneer iedereen opnieuw alle facturen moet betalen. Niet alleen bij cafés, ook bij hun toeleveranciers, van de drankenhandels tot de foodcateraars of de leveranciers van wc-artikelen. Ook bij de kleine brouwerijen die de voorbije jaren veel geleend hebben, zie ik slachtoffers vallen.’

‘De politici moeten veel meer out of the box denken om de horeca en de evenementensector vooruitzicht te geven. Politiek getouwtrek speelt een te grote rol in deze crisis. Waarom gaat Europa bijvoorbeeld niet met de Russische president Vladimir Poetin spreken om het goed werkende Spoetnik-vaccin te krijgen?’

U bent de vijfde generatie aan het hoofd van de brouwerij, maar met een junior-CEO aan uw zijde lijkt u de leiding uit de familiehanden te willen geven?

Vanhonsebrouck: ‘Dat klopt. Michiel was businessanalist bij de vloerbekledingsproducent Unilin. Ik kende hem van het voetbal en vroeg hem bij ons te komen werken. Binnen een jaar of twee mag hij mijn rol overnemen. Ik ben nu 54. Eenmaal je ouder dan 50 bent, is de drang om het dagelijks bestuur te vertegenwoordigen toch wat minder. Mijn grootste sprong was de beslissing om de brouwerij te verhuizen uit het centrum van Ingelmunster naar Izegem, een investering van 45 miljoen euro. Mijn vader (Luc Vanhonsebrouck, red.) verklaarde me toen gek. Hij was erg kwaad. Maar sinds de verhuis in 2016 zijn onze omzet en winst met 45 procent gegroeid. Dat hadden we met de oude brouwerij nooit kunnen doen. Mijn vader is eind vorig jaar helaas overleden, maar heeft nog een tijd een bureau gekregen in het Bierkasteel. Toen we hier na de opening de jaarvergadering van de Belgische brouwers hielden en iedereen vol lof was, was hij zo fier als een gieter.’

Wat gaat u doen na uw CEO-schap?

Vanhonsebrouck: ‘Ik blijf voorzitter, en zal me ook toeleggen op de strategie en de buitenlandse expansie. Verkopen doe ik het liefst. En ik heb pas een boerderij van 5 hectare gekocht, 3 kilometer hiervandaan.’

‘Daar ga ik met mijn dochter en schoonzoon koeien vetmesten met voeding die onder andere gebaseerd is op bier en bierderivaten zoals draf. Die beesten moeten de Vlaamse versie worden van de Japanse wagyurunderen. We gaan ze masseren, op temperatuur stallen en besproeien met waternevel. Tegen juli 2022 moet het kwaliteitsvlees beschikbaar zijn in onze eigen hoevewinkel. Wie de brouwerij bezoekt, kan meteen de boerderij meepikken.’

Brouwers zoeken andere inkomsten

Ook andere brouwers innoveren en boren andere bronnen aan om hun inkomsten tijdens de pandemie op peil te houden.
Brouwerij De Brabandere (Bavik, Kwaremont) investeerde miljoenen in een bliklijn en bracht een nitroversie van zijn quadrupel Quad uit. Al zijn niet alle bierliefhebbers positief over het plattere smaakgevoel van nitrobieren.
De Hoorn (Palm) lanceerde een nieuwe versie van zijn pils Estaminet. Omdat het anders toch leegstaat, verhuurt Palm zijn bezoekerscentrum tijdelijk als studio voor presentaties en webinars.
Vander Ghinste (Omer, Bockor) zet in op de duurdere speciaalbieren met veel marge. De West-
Vlaamse brouwer bracht met Omer Brut Nature een bier met wilde gisten uit en het op eikenhouten foeders gerijpte bier LeFort Sour Oaked, ideaal voor de verkoop in de gespecialiseerde drankenhandels.
Haacht (Primus, Tongerlo) laat via het initiatief Tourlocal de bierkar weer in eigen streek aan huis leveren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud