‘Op skivakantie maakte ik noodplannen voor corona'

Jules Noten (links) met zijn opvolger Yvon Guérin. ©Wouter Van Vooren

In volle coronacrisis verlaat topman Jules Noten de olie- en broodmaker Vandemoortele. ‘Corona is de ergste crisis die ik ooit heb meegemaakt. Nu vertrekken voelt vreemd, maar het bedrijf is in veilige handen.’

‘In januari - vroeger dan vele anderen - werd ik ongerust’, zegt Noten. ‘Mijn dochter werkt voor Google in Singapore waardoor ik vanop de eerste rij de gevolgen van een corona-uitbraak zag. Ik hield nauwlettend in de gaten hoe Google reageerde: het schrapte internationale vergaderingen en legde reisbeperkingen op. De maatregelen van de Chinese regering waren een wake- upcall voor mij.’

Als ik in juli vertrek, zal social distancing nog altijd de norm zijn.
Jules Noten
CEO Vandemoortele

Toen Noten in februari op skivakantie ging naar de Alpen, sjeesden duizenden Belgen rond hem van de berg argeloos het dal in. Noten bleef binnen. ‘Ik heb niet geskied, want ook in Europa was corona aan zijn opgang begonnen. Ik volgde alleen wat met corona gebeurde. Ik overtuigde mijn team dat we iets moesten doen.’

Vanuit zijn hotelkamer bereidde Noten zich samen met de andere directieleden voor op wat komen zou. ‘Onze eerste bezorgdheid was onze klanten en onze mensen. Voor die eerste groep was er geen gevaar, want het virus wordt niet via voedsel doorgegeven. Voor ons personeel moesten we wel extra maatregelen nemen. We wonnen informatie in over hoe we onze mensen moesten beschermen.’

Van een lockdown of quarantaine was nog geen sprake. ‘Maar ik wist dat die er zouden komen. We moesten maken dat we voedsel konden blijven produceren en checkten onder meer of we voldoende kritische grondstoffenvoorraden hadden.’

SARS

Intussen voelt Vandemoortele - volledig in handen van de gelijknamige familie - de gevolgen van corona in de twaalf Europese landen waar het jaarlijks voor 1,4 miljard euro olie, vet, margarine, diepvriesbrood en -ontbijtkoeken verkoopt. Veiligheidsmaatregelen moeten voorkomen dat de fabrieken stopt met draaien. Externen komen er niet meer in. Vrachtwagens worden niet uitgeladen door de truckers, maar door eigen personeel. ‘En we maken gebruik van de mondmaskers die we sinds de uitbraak van het SARS-virus (in 2003, red.) in voorraad hebben. Wie dicht bij collega’s werkt, draagt zo’n masker.’

12 procent van de werknemers zit thuis omdat ze ziek zijn, uit voorzorg of omdat ze bang zijn. ‘In Italië is 9 procent van het personeel uitgevallen, in België 12 tot 20 procent. De productie komt voorlopig niet in het gedrang, want ze verschuift van de horeca naar de winkels (met minder verschillende producten en dus minder werk, red.). Toch sluit ik niet uit dat we werkshiften moeten schrappen of sommige producten tijdelijk niet meer zullen maken.'

Vandemoortele en Noten leven al weken in crisismodus. ‘Ik werk uiteraard van thuis uit. Rond 6.30 uur sta ik op. Voor ik koffie drink, informeer ik me via internationale nieuwszenders en het internet over het laatste nieuws. Meteen daarna bel ik onze directeur in Italië, het zwaarst getroffen land. Voor een update, maar ook om ze daar een hart onder de riem te steken.’

We kijken niet meer naar de budgetten, maar naar wat nodig is om veilig te produceren.
Jules Noten
CEO Vandemoortele

Daarna checkt Noten zijn mails. ‘Via die weg geven de collega’s updates. Zo behoud ik een helikopterzicht. Mijn personeel weet intussen dat het me niet moet mailen maar bellen als het echt dringend is.’ Wie hem belt, krijgt zijn assistent aan de lijn. Die verbindt dringende telefoons door.

De rest van de voormiddag skypet en belt Noten met zijn managers in binnen- en buitenland. ‘Om half elf is er een vergadering met het crisisteam van onze groep. Door wat we zagen in Italië kunnen we in de andere landen waar we actief zijn sneller en efficiënter maatregelen nemen. Onze lokale mensen geven hun bevindingen door aan ons crisisteam, dat de best practices naar de andere landen verspreidt.’

De namiddag is voor de lange termijn. ‘Binnenkort zouden we een bevraging doen bij klanten. Die stellen we uit. En we bekijken wat we moeten doen met de raad van bestuur in juni.’

Toch komt er af en toe iets dringends tussen, zoals deze week de fabriek in Reims. ‘Eén personeelslid had koorts, een onbevestigd geval van corona. We hebben hem gevraagd thuis te blijven, net als zijn naaste collega’s. Toen ook twee van hen koorts kregen, hebben we de fabriek meteen gesloten. Ze wordt nu ontsmet en gaat maandag weer open.’

Dioxine

Dit is de ergste crisis in Notens carrière, hoewel die rijk gevuld is. Noten bekleedde 18 jaar directiefuncties bij de levensmiddelenreus Unilever, was vijf jaar CEO bij het verlichtingsbedrijf Massive en drie jaar de topman van tapijtengigant Balta. ‘Ik heb meerdere crisissen meegemaakt, onder meer de dioxinecrisis in 1999 en de financiële crisis van 2008. Maar iets als corona heb ik nooit gezien. Wat deze crisis zo uitzonderlijk maakt? Ze slaat wereldwijd toe en de maatregelen zijn streng.’

Het virus onderbreekt ook minstens tijdelijk het groeitraject dat Noten met Vandemoortele aflegde. Tijdens zijn CEO-schap steeg de winst van Vandemoortele met de helft, naar 48 miljoen euro vorig jaar. ‘Ik wind er geen doekjes om: corona heeft een financiële impact op Vandemoortele. Dit wordt niet een van de beste jaren voor het bedrijf, zegt Noten. ‘Een raming van de schade heb ik nog niet. Maar doordat de omzet lager zal liggen en de kosten hoger zal ook de winstgevendheid afnemen.’

Jules Noten

1985-2003: verschillende directiefuncties bij Unilever, onder meer bij de (voormalige) Unilever-merken Mora, Iglo en Ola.
2008-2009:
adviseur bij het investeringsfonds 3i Venture Capital.
2009-2012: CEO van de tapijtengroep Balta.
2012-2014: directeur van de broodafdeling Vandemoortele.
2014-2020: CEO bij Vandemoortele.
Nu: bestuurder bij Sioen en de Haven van Antwerpen.

Maar dat moet dan maar, vindt Noten. ‘Onze prioriteit is onze maatschappelijke rol vervullen en erop toezien dat onze fabrieken blijven draaien. Mijn managers en de mensen in de fabrieken moeten niet kijken naar de budgetten, maar naar wat nodig is om veilig te produceren.’

Toch draait Noten sommige euro’s twee keer om. ‘Minder belangrijke projecten zetten we on hold. Aanwervingen doen we heel selectief. Waarschijnlijk moeten we voor een deel van het personeel technische werkloosheid aanvragen.’

Over wat komt, maakt Noten zich geen illusies. ‘Deze situatie houdt nog maanden aan. Als ik in juli vertrek, zal social distancing nog altijd de norm zijn. Het voelt vreemd om het bedrijf nu te verlaten. Maar we hebben de crisis onder controle. Mijn mensen zijn beter op de hoogte van de hygiënemaatregelen dan ik. Maar als ik na de zomer nodig ben, zal ik er staan om Yvon te helpen.’

De telefoons en de mails stromen ook tijdens het interview toe. ‘Ik zie net binnenkomen dat het afwezigheidscijfer in onze Belgische fabrieken gedaald is van 20 naar 15 procent. Een bewijs dat onze maatregelen werken.’

De helft meer winst

Vandemoortele eindigde 2019 met 48 miljoen euro winst. Dat is 5,9 procent minder dan in 2018, maar de helft meer dan toen Jules Noten in 2014 CEO werd. De winst van de producent van olie, vetten, margarines en diepvriesbrood steeg onder zijn bewind licht van 1,3 naar 1,4 miljard euro.

Noten boekte efficiëntiewinsten door het aanbod te verkleinen van 3.600 naar 3.000 producten. Ook de grondstoffenkosten daalden onder zijn bewind door meer efficiëntie. Toen Noten er begon, gebruikte het bedrijf 18 soorten suiker. Nu nog zes.

De integratie van de Franse diepvriesbrodenmaker Panavi en de overname van diens Italiaanse sectorgenoot Lanterna beschouwt Noten als zijn grootste verwezenlijkingen. ‘We hebben er schaalvoordelen mee verwezenlijkt.

Notens opvolger Yvon Guérin - al een jaar directeur van de bakkerijactiviteiten - wil Vandemoortele nog meer laten verkopen in het buitenland. ‘We willen intern groeien in Europese kernmarkten als Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, België en het VK. Maar ook in de VS, waar we al enkele jaren actief zijn. Ook overnames zijn een optie.’

Noten blijft actief als ondernemer. ‘Ik ben beschikbaar voor nieuwe bestuursmandaten en wil jonge ondernemers ondersteunen met raad en financiële middelen. Ik ga ook meer tijd besteden aan mijn vrouw en kinderen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud