reportage

‘We zullen de boerenstiel moeten heruitvinden'

Koeien krijgen verfrissing op de landbouwbeurs van Libramont. De hitte en de droogte zijn er dé gespreksonderwerpen. ©Kristof Vadino

Op de landbouwbeurs in Libramont is de droogte het gespreksonderwerp nummer één. Veel geklaag, maar steeds meer stemmen pleiten ook voor een radicale transformatie van de sector.

‘Wat de Ronde van Vlaanderen is voor jullie, is de landbouwbeurs van Libramont voor Wallonië.’ Zo vat commercieel directeur Caroline Willems het belang samen van het evenement dat van vrijdag tot maandag 200.000 bezoekers uit twintig landen zal aantrekken. Voor professionals in de sector is de Foire de Libramont het netwerkevenement bij uitstek, maar ook gewone dagjestoeristen komen zich vergapen aan de blinkende landbouwmachines, concours met prijsbeesten en zelfs jumpings van koeien.

De hitte is hét gespreksonderwerp op de beurs. Verstuivers en ventilatoren moeten voor verkoeling zorgen, bezoekers krijgen waarschuwings-smsjes over de hittegolf via de BE-Alert-app van Binnenlandse Zaken en door de luidsprekers klinkt voortdurend de aanmaning om voldoende te drinken. Water welteverstaan, het bier vloeit sowieso rijkelijk.

Landbouwbeurs van Libramont

De landbouwbeurs van Libramont is met 200.00 bezoekers, 810 exposanten en 260 medewerkers het netwerkevenement van Wallonië. Pioniers in de sector hopen dat de aanhoudende droogte de ogen zal openen voor de klimaatverandering.

Maar de hitte valt niet te ontlopen. Ook niet in de conversaties. De duizenden landbouwers die hier inspiratie komen opdoen en contacten leggen, zijn in de ban van de aanhoudende droogte. ‘Dat is niet onlogisch’, zegt Jean-Michel Moureaux van het voedingsbedrijf For Farmers. ‘Als je bij een boer op bezoek gaat, begint de conversatie in tien op de tien gevallen met een gesprek over het weer. Dat doe je om het ijs te breken, maar het weer is ook bepalend voor hun levensonderhoud. Vanzelfsprekend beheersen zo’n extreme hittegolf en de droogte hier de gesprekken.’

Aan de ingang van zijn stand staat een grote bak met daarboven in grote letters het opschrift ‘Sécheresse?’. Daaronder toont hij een hoog opschietende plant, die anders dan het traditionele weidegras dat er nu overal bruin en verwelkt bijligt wel tegen extreme droogte kan. Het is een variëteit van luzerne, waarvan de wortels tot 2 meter diep reiken zodat ze veel makkelijker water kunnen opnemen.

‘Wij zijn Europees marktleider in voedingsstoffen’, legt Moureaux uit. ‘Op korte termijn biedt zo’n crisis opportuniteiten, omdat veeboeren extra voeding moeten aankopen voor hun runderen, die niets meer te grazen hebben in de weiden. Maar op lange termijn zijn boeren die verlies maken ook voor ons geen goede zaak. Daarom denken we mee aan structurele oplossingen, zoals gewassen die veel beter bestand zijn tegen de droogte.’

Transformatie

Dezelfde teneur is te horen bij Pöttinger, een grote Oostenrijkse producent van landbouwmachines. ‘Boeren klagen nu eenmaal graag over het weer, dat is nu niet anders’, zegt salesmanager Dominique Emond. ‘Maar ik hoop echt dat deze droogte eindelijk de ogen van de sector opent dat de klimaatverandering een revolutie voor de sector kan betekenen. We zullen de boerenstiel moeten heruitvinden.’

België heeft nog steeds het voordeel van een maritiem klimaat, zodat we in vergelijking met veel andere landen niet direct op een structureel watertekort afstevenen, legt Emond uit. ‘Door de klimaatopwarming evolueert de landbouw wel naar een jaar met twee in de plaats van vier seizoenen. Het regent nog wel, maar in heel specifieke periodes. De gematigde overgangsperiodes vallen weg. De landbouw moet investeren in methodes om water te stockeren in plaats van het te laten wegvloeien bij overvloedige regen.’

We moeten aan oplossingen op de lange termijn durven te denken. Deze droogte kan de ogen openen.
Dominique Emond, Pöttinger

Maar de sector is conservatief, zegt Emond. ‘De landbouwgrond wordt heel intensief bewerkt, zodat de grond vaak te fijn is en minder goed water kan bijhouden. Als een landbouwer een machine gekocht heeft, wil hij die zo vaak mogelijk gebruiken en gaat hij tegen beter weten in door met dat grondwerk.’

Voor Pöttinger biedt de transformatie van de sector opportuniteiten. ‘In eerste instantie is de droogte slecht voor onze verkoopcijfers. Weideboeren kunnen nu soms maar één keer in plaats van drie keer maaien. Als hun machines zo vaak stilstaan, vallen ook hun investeringen in nieuw materiaal weg. Maar we brengen nieuwe toestellen op de markt die de grond zo bewerken dat het water wel beter vastgehouden wordt. In die zin spelen ook wij producenten een pioniersrol om de sector een geweten te schoppen.’

Drones

Dat geweten begint zich stilaan te manifesteren, blijkt uit een verdere rondgang op de uitgestrekte terreinen van de beurs. Een jonge vzw promoot het gebruik van biodynamische grond, die door hem te bedekken met stro verdamping tegengaat. ‘In Senegal hebben we een proefproject waarbij we bij temperaturen van 50 graden aardappelen, tomaten en sla kweken. We planten bomen in de weiden en creëren zo een microklimaat dat wel tegen extreme weersomstandigheden kan’, legt Florian t’Serstevens van Pas à Pas uit.

In de stad hebben we geleerd hoe we water efficiënt kunnen gebruiken. Die technologie moet ingang vinden in de landbouwsector.
Haïssam Jijakli, Green Surf

De coöperatie van veeboeren AWE verzamelt data om te zien welke koeien tijdens hitteperiodes de meeste en de beste melk produceren, om rassen te kweken die zich aanpassen aan de verandering van het klimaat. Spacebel gebruikt het Copernicus-programma van de Europese Unie om met behulp van satellieten de toestand van bossen en velden in kaart te brengen, en enkele bedrijven zien met behulp van drones welke percelen van een land- of bosbouwer het ergst zijn aangetast door de droogte.

De spin-off Green Surf ontwikkelt oplossingen om met hydrocultuur en aangepast materiaal gewassen op daken of in gebouwen van steden te kweken. ‘In de stad hebben we wel geleerd hoe we water efficiënt kunnen gebruiken. Die technologie moet zijn ingang vinden in de hele landbouwsector,’ zegt professor Haïssam Jijakli van Green Surf.

‘Iedereen heeft het nu over de grootte van de aardappelen en de wat mindere opbrengst van groenten, maar in feite zou het gesprek daar niet over mogen gaan,’ concludeert Emond van Pöttinger. ‘We moeten aan oplossingen op de lange termijn durven te denken. Deze droogte kan de ogen openen. Want vergis je niet, met landbouw valt echt nog veel geld te verdienen in dit land.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud