‘Zelfs muziek heeft impact op onze ginsengplanten'

©Saskia Vanderstichele

De Waalse start-up Botalys pioniert met de indoorproductie van ginsengwortels, een populair voedingssupplement dat nu alleen in Azië wordt gekweekt. ‘We doen in één jaar waar de natuur 50 jaar voor nodig heeft. Echt fascinerend.’

‘Onze productie is voor de komende drie jaar al helemaal uitverkocht.’ Met die woorden maakt Paul-Evence Coppée, een van de oprichters van Botalys, duidelijk dat het bedrijf een gat in de markt gevonden heeft, én dat expansie zich opdringt.

Botalys haalde de voorbije jaren 3 miljoen euro kapitaal op, en kreeg ruim 2 miljoen Europese innovatiesteun om zijn pionierswerk uit te bouwen. Maar er is meer nodig. Het plan is de productie van ginseng te vervijfvoudigen tot 10 ton per jaar. Het bedrijf zal daarvoor een nieuwe fabriek - een verticale boerderij - bouwen waar ginseng in meerdere lagen groeit, in water, onder lampen en onder 100 procent computergestuurde omstandigheden. Het budget daarvoor wordt geschat op bijna 10 miljoen euro. Een nieuwe kapitaalverhoging om de groei te financieren raakt vermoedelijk nog dit jaar rond.

‘Onze klanten zijn zo excited dat we sneller moeten lopen. We moeten deze gok wagen. Het zou een gemiste kans zijn als we het niet deden. Niet alleen voor ons, maar voor het land. We hebben de kans wereldleider te worden in moderne fytotherapie (kruidengeneeskunde) en de kweek van medicinale planten’, klinkt het.

Coppée en bio-ingenieur Pierre-Antoine Mariage gingen in 2011 met ginseng aan de slag, aangetrokken door de geneeskrachtige eigenschappen waar al 2.000 jaar over gesproken wordt. Het is een van de populairste kruiden in de Aziatische volksgeneeskunde. In China wordt ginseng zelfs verwerkt in tandpasta en fruitpapjes voor kinderen.

Maar ook het Westen heeft de plant, die verwerkt wordt in de energiedrank Monster, ontdekt. Al heel lang trouwens. ‘Louis XIV was er fan van’, zegt Coppée. ‘En Serge Dassault, de voormalige eigenaar van het gelijknamige miljardenbedrijf, zei dat een dagelijkse dosis hem fit hield tot zijn dood op zijn 93ste.’

Hulp tegen stress

De kracht van de plant zit vooral in de wortel, waar alle heilzame stoffen, de ginsenosiden, samenkomen. ‘Ginseng maakt je veerkrachtiger, geeft energie, ondersteunt je immuunsysteem en stabiliseert het suikerniveau in het bloed. Dat zijn de claims die we in België kunnen maken’, zegt Coppée. ‘Het helpt tegen stress, het bevordert de concentratie en houdt je brein scherp. Ideaal voor studenten tijdens de examentijd of voor op het werk.’

Coppée is zelf, hoe kan het ook anders, een fervent ginsenggebruiker. Hij zei zijn dagelijkse koffie vaarwel en koos voor gemalen ginsengknollen. ‘Iedereen hier is fan. Soms denk ik dat dat de reden is waarom Botalys succesvol is geworden.’

Het zou een gemiste kans zijn als we niet uitbreiden. Niet alleen voor ons, maar voor het land. We kunnen de wereldleider worden in kruidengeneeskunde.
Paul-Evence Coppée
Botalys-medeoprichter

Wilde ginseng is de jongste jaren zeldzaam geworden, zelfs bijna verdwenen door zijn populariteit en de wildpluk. De commercieel gekweekte ginseng daarentegen is een markt van naar schatting 2 miljard dollar. Zo’n 80.000 ton ginseng wordt jaarlijks geoogst op Aziatische velden, maar die is volgens Coppée van povere kwaliteit. ‘Als tomaten zonder smaak.’

‘Ginseng wordt in kwekerijen meestal na een zestal jaar geoogst. Maar echt goede ginseng is tientallen, zelfs 50, jaren oud. Zo’n plant heeft veel meegemaakt en moest zich vaak verweren tegen droogte en insecten. Het is net op die stressmomenten dat de ginseng verdedigingsstoffen aanmaakt die nuttig blijken voor de mens. Vergelijk het met nicotine in de tabaksplant en cafeïne in koffiebonen, die eigenlijk wapens zijn tegen insecten.’

Superginseng

Zulke ‘rijpe’ ginsengplanten neemt Botalys als referentie. Vijftig jaar wachten op de eerste oogst was evenwel geen optie, dus gooiden de oprichters het over een andere boeg. ‘We zijn begonnen met de specificaties op te lijsten van de ultieme ginsengplant. Voor een tomaat kijk je naar de smaak, het suikergehalte en de textuur. Bij ginseng kijken we naar de mix van ginsenosiden in de wortel. Vijf jaar hebben we aan een technologie en kweekprocedé gesleuteld. Nu zijn we in staat superginseng te maken in amper 14 maanden.’

Terwijl de ginsengplant in het wild alleen in het noorden van China, Korea en in minder mate in de Appalachen - een Amerikaanse bergketen - goed gedijt, doen de Botalys-oprichters hun ding in hun achtertuin in Ath. De aanvraag voor een rondleiding in de productieruimte wordt afgewezen. ‘Hier laten we geen enkele bezoeker binnen. Strikt geheim. Dit is uniek. We hebben schrik gekopieerd te worden.’

Botalys

Botalys, opgericht in 2011, ontwikkelde een procedé om ginseng indoor te kweken in verticale boerderijen. Vijf jaar onderzoek was nodig om tot de ultieme plant te komen. Ginseng heeft onder andere een positieve impact op uw energiepeil en concentratievermogen.

De productie van Botalys voor de komende drie jaar - 2 ton per jaar - is al verkocht aan klanten in België, Taiwan en de VS. De ambitie is de capaciteit tegen 2022 te vervijfvoudigen. Een kapitaalverhoging om dat te financieren is in de maak.

Botalys telt 17 werknemers, en volgens het businessplan 100 in 2023. Het bedrijf haalde vorig jaar 3 miljoen euro kapitaal op. VIVES, het technologiefonds van de UCL, was de grootste geldschieter.

Cleanrooms

Botalys imiteert in Ath het natuurlijke groeiproces van ginseng, maar zet daar een turbo op. In cleanrooms, afgesloten van de buitenwereld zoals gebruikelijk is in de farmasector, heeft het daarvoor alle parameters zoals de temperatuur, het CO2-gehalte en de toevoer van water en nutriënten volledig onder controle.

Dat is handig en leidt ertoe dat we elke keer dezelfde planten, wortels en eindproducten hebben. We creëren de seizoenen. We induceren droogte of wijzigen de pH-waarde van het water. Je kan met zoveel parameters spelen. Het komt erop aan dat alles op de juiste manier, op het juiste moment en in de juiste volgorde te doen. Begrijp je nu waarom we er vijf jaar over gedaan hebben om te staan waar we nu staan?’

Zelfs muziek blijkt een impact te hebben op de groei van de plant en de kwaliteit van de knol. ‘Je kan met heel specifieke en regelmatige geluidsgolven een plant laten geloven dat een rups aan haar bladeren kauwt, waardoor die in het verweer gaat en stoffen aanmaakt’, zegt hij. Dat is ook de reden waarom de werknemers gevraagd wordt geen luide technomuziek te spelen in de productieruimte. ‘Het kan een invloed op het groeiproces hebben.’

Het onderzoek is grotendeels klaar en de verkoop loopt gesmeerd. ‘Een gram van ons poeder bevat zeven keer meer actieve stoffen dan gemiddeld op de markt’, zegt Coppée, alsof een potentiële klant voor hem zit. ‘We gebruiken geen pesticiden en halen op 1 hectare op onze verticale boerderij een productie waar andere kwekers 50 hectare voor nodig hebben.’

Erectiestoornissen

Vier klanten hebben zich al aangemeld, waaronder het Belgische Nutrisan, gespecialiseerd in de verkoop van voedingssupplementen. Nutrisan verwerkt het Waalse ginsengpoeder - van gekookte en gemalen ginsengwortels - in capsules voor zo’n 1 euro voor een dagelijkse dosis.

Bovendien staat Botalys aan de vooravond van een doorbraak in de VS dankzij een akkoord met Terry Naturally, dat de producten zal verdelen bij apothekers en speciaalwinkels. ‘Daar mag ginseng trouwens ook gepromoot worden als hulpmiddel tegen erectiestoornissen. In België kunnen we die claim niet maken’, zegt Coppée.

Voor hem is ginseng slechts de eerste stap in het verhaal van Botalys. ‘Dit is de toekomst van de moderne fytotherapie. Er zijn nog veel andere planten die potentieel bieden.’ Hij denkt aan exotisch klinkende planten als rhodiola rosea, de ginseng van de Vikingen die amper te kweken is. ‘Een klant zei ons al: als je de toverformule gevonden hebt, koop ik de volledige productie op.’ En dan is er eleutherococcus, een ginsengvariant die groeit in de Siberische taiga en populair is bij olympische atleten uit het voormalige Oostblok.

Voor cosmeticabedrijven wordt uitgekeken naar planten die stoffen aanmaken tegen huidrimpels. ‘Of waarom geen planten kweken die natuurlijke pesticiden aanmaken? We hebben zoveel ideeën en enthousiasme, maar we moeten onze focus behouden. We mogen onszelf niet verliezen als we succesvol willen worden.’

Om de verkoop van zijn ginseng en het imago van kruidengeneeskunde te ondersteunen heeft Botalys testen opgezet in samenwerking met ziekenhuizen. Om de impact op het kortetermijngeheugen aan te tonen bijvoorbeeld. ‘Een 50-tal vrijwilligers kreeg een lijst van tien objecten die daarna werden weggenomen. Ginsenggebruikers bleken zich de lijst systematisch beter te herinneren.’ Ook staan testen gepland om de impact van ginseng op hersengolven te meten, op de prestaties van gamers en zelfs op de cognitieve prestaties van alzheimerpatiënten. ‘We willen zoveel mogelijk onderzoeken. Het is als met een nieuwe auto. We willen op het gaspedaal duwen en zien waar de limieten liggen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud