‘Zonder regen in augustus wordt dit een ramp'

Haver bij Velaine-sur-Sambre. ©BELGA

De aanhoudende droogte maakt de Belgische landbouwsector stilaan wanhopig. ‘Als dit voortduurt in augustus, zitten we met een absolute ramp.’

Misschien moeten we u eerst geruststellen: tot een tekort aan frieten zal deze extreme droogte niet meteen leiden. ‘Dat soort alarmerende titels zit er met dit weer wel weer aan te komen’, voorspelt Romain Cools van Belgapom, de federatie van aardappelhandelaars en -verwerkers. ‘Maar als we volgende week alsnog regen zien, kan de latere oogst worden gered.’

Dat veel Vlaamse telers toch stilaan met de handen in het haar zitten, heeft te maken met het feit dat de aardappelsector met twee oogstseizoenen werkt, legt Cools uit. Terwijl bewaaraardappelen pas eind september worden gerooid, is voor de vroege aardappelen het oogstseizoen al volop aan de gang. ‘Het zijn vooral de kwekers van de vroege aardappelen die de voorbije maanden hun velden niet konden of wilden irrigeren die in de problemen zijn gekomen. Zij zien hun opbrengsten met de helft slinken.’

-20%
erwtenoogst
De erwtenoogst ligt deze zomer nu al minstens 20 procent lager. Op een totaal van 100.000 ton in België is dat veel.

Voor de bewaaraardappelen, die pas tegen de herfst worden geoogst, is het volgens Cools te vroeg om te panikeren. ‘Begint het volgende week te regenen, dan kan een groot deel van de gewassen zich herstellen. Dat hebben we vorig jaar meegemaakt: toen kenden we zelfs een overvloedige oogst. Maar als de droogte in augustus aanhoudt, dreigt een ramp.’

Extra stresserend is dat veel kwekers ‘kilocontracten’ afsloten met hun leveranciers. Ze beloofden tegen een bepaalde datum een vooraf afgesproken hoeveelheid aardappelen te leveren. ‘Daarbij geldt een leveringsplicht’, zegt Stijn Windey van aardappelhandel Agra-Claessens uit Moerzeke. ‘Je kan dus geen overmacht inroepen als je oogst mislukt door droogte. Sommige telers kiezen ervoor op de vrije markt aardappelen bij te kopen om toch de afgesproken hoeveelheid te leveren. Maar dat is waanzin, want de prijzen daar zijn soms dubbel zo hoog als die in het contract. Soms zien grote kopers af van die kilocontracten. Dat lijkt een mooie geste. Maar in de realiteit gebruiken ze dat vaak als drukkingsmiddel om het jaar daarop leveringscontracten af te sluiten tegen nog scherpere voorwaarden.’

Groenteteelt

Ook de groenteteelt kreunt onder de extreme droogte. ‘We zijn wel wat seizoenschommelingen gewend’, zegt Bernard Haspeslagh, operationeel directeur van de West-Vlaamse diepvriesgroentemultinational Ardo. ‘Maar nu loopt het wel de spuigaten uit. Het is het derde seizoen op rij dat er problemen zijn. Drie jaar geleden hadden we 200 millimeter neerslag te veel, vorig jaar 200 millimeter te weinig en dit jaar zitten we al aan 240 millimeter te weinig. Dat is drie maanden neerslag te kort in zeven maanden. Als het zo blijft duren, komen we in situaties als het extreem droge 1976.’

Haspeslagh - die met zijn bedrijf van 1 miljard euro omzet actief is in 21 landen - schat dat de erwtenoogst deze zomer nu al minstens 20 procent lager ligt. Op een totaal van 100.000 ton in België is dat veel. ‘Begin augustus weten we meer. Maar als de temperaturen aanhouden, kan dat deficit oplopen tot 30 of zelfs 40 procent.’

De droogte zal ook een impact hebben op de najaarsoogsten van spinazie, bloemkool en boontjes omdat er nu niet of amper kan gezaaid worden. ‘Dus ook het najaar zullen we minder groenten hebben. Ben ik in paniek? Ja. (lacht) Maar het is een geval van overmacht. We blijven er min of meer rustig bij omdat de hittegolf zich in heel Europa voordoet. De kans dat concurrenten ons marktaandeel afsnoepen is miniem.’

Haspeslagh ziet wel prijscorrecties aankomen voor de jaarcontracten die hij met zowel boeren als retailers en groothandels afspreekt. ‘Onze marges zijn klein. We zullen onze prijzen moeten verhogen. Zo wordt het onhoudbaar. Klimaat is een structureel probleem geworden. Voorlopig kijken we nog even de kat uit de boom. Misschien regent het straks een maand.’

Lichte paniek

Ook bij de boeren slaat de bezorgdheid langzaam om in lichte paniek. Het gras is gestopt met groeien. Dat betekent dat de boeren voor hun koeien extra voer moeten aankopen en minder wintervoorraad kunnen aanleggen. In delen van het land is ook de maisoogst aan het mislukken. Ook dat gewas wordt gebruikt als veevoeder.

Uit de glas- en tuinbouw komen steeds meer signalen dat telers door hun regenwatervoorraad zitten, meldt de Boerenbond. Het aanplanten van prei of aardbeien wordt daardoor uitgesteld omdat die veel water nodig hebben. Komen er straks toch hevig onweders, dan is de kans ook groot dat die veel schade berokkenen aan de fruitteelt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content